Những ngày miền Bắc bước vào đợt lạnh sâu, nhiều người đi xe máy gặp cùng một tình huống quen thuộc: sáng sớm đề mãi không nổ, máy ì ạch, phải mất vài phút loay hoay mới khởi động được. Hiện tượng này không chỉ gây phiền toái, mất thời gian mà còn tiềm ẩn nguy cơ giảm tuổi thọ động cơ, ắc-quy nếu người dùng xử lý sai cách.
Nguyên nhân của hiện tượng đề dai, khó nổ máy
Chia sẻ với VietNamNet, anh Dương Văn Thành - chủ một tiệm sửa xe máy tại phường Thanh Liệt (Hà Nội) cho biết, trong những ngày qua, nhiều khách phải mang xe tới "cầu cứu" vì khó nổ buổi sáng, khi nhiệt độ xuống thấp.
Theo anh Thành, nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố, từ nhiên liệu, hệ thống đánh lửa, ắc-quy và độ nhớt của dầu máy... Tuy nhiên, đây không phải hiện tượng quá đáng ngại và đa số chủ xe có thể tự khắc phục được ngay tại nhà.
"Trời lạnh khiến xăng khó bay hơi hơn. Ở nhiệt độ thấp, nhiên liệu bốc hơi chậm, hỗn hợp không khí và xăng trở nên 'nghèo xăng', thiếu điều kiện lý tưởng để đánh lửa. Điều này đặc biệt dễ xảy ra với xe sử dụng chế hòa khí, nhưng ngay cả xe phun xăng điện tử cũng có thể bị ảnh hưởng, nhất là khi bu-gi, kim phun hoặc buồng đốt không sạch", anh Thành nói.
Ngoài ra, vào buổi sáng sớm, khi độ ẩm trong không khí tăng cao khiến hơi nước dễ ngưng tụ trong bộ chế hòa khí và đường dẫn gió. Một lượng nhỏ nước cũng đủ làm sai lệch tỷ lệ hòa khí, gây khó khăn khi khởi động. Điều này hay xảy ra với những chiếc xe để ngoài trời hoặc trong mái nhưng tiếp xúc nhiều với không khí lạnh.
Bên cạnh đó, ắc-quy, nguồn cung cấp điện cho mô-tơ đề cũng hoạt động kém hiệu quả khi trời lạnh. Dòng điện phóng ra yếu hơn, khiến mô-tơ đề quay chậm, không đủ lực để kéo động cơ. Cùng lúc đó, dầu máy trở nên đặc hơn, làm tăng lực cản ma sát trong động cơ. Khi hai yếu tố này cộng hưởng khiến xe máy chỉ kêu "khẹc khẹc" mà không nổ được ngay.
Mẹo khởi động đúng và cách phòng tránh
Anh Dương Văn Thành cho rằng, điểm quan trọng nhất khi xử lý xe khó nổ máy trong thời tiết lạnh là không nóng vội và không lạm dụng nút đề bởi khởi động liên tục chỉ khiến ắc-quy nhanh cạn và mô-tơ đề dễ nóng, thậm chí gây hỏng hóc.
Theo vị chuyên gia này, với mỗi loại xe cần có những cách khắc phục khác nhau, cụ thể như sau:
- Với xe số có le gió (air gió): Trên thị trường hiện nay, các dòng xe số và một số ít mẫu xe tay ga có một cần gạt nhỏ là le gió.
Trước khi đề, cần kéo le gió để giúp làm giàu hỗn hợp xăng, đạp cần khởi động vài lần cho dầu máy lưu thông và buồng đốt nhận đủ nhiên liệu, sau đó mới bấm đề nhẹ nhàng. Khi máy đã nổ ổn định, nhớ đưa le gió về vị trí cũ để tránh hao xăng.
- Với dòng xe tay ga: Do hầu hết không có le gió, người dùng xe tay ga nên bật khóa điện để đèn check engine bật sáng, sau đó để từ 3-5 giây cho hệ thống bơm xăng điện tử nạp nhiên liệu vào vòi bơm. Có thể vặn nhẹ tay ga một vài lần để nạp hỗn hợp xăng - gió vào họng hút. Việc này giúp động cơ nhận đủ nhiên liệu ngay khi đề, tăng khả năng nổ máy ngay lần đầu.
Trường hợp xe vẫn nổ sau 2-3 lần đề, nên nghỉ khoảng 10-15 giây để ắc-quy hồi điện, tránh đề liên tục dẫn đến cạn bình hoặc nặng hơn là cháy mô-tơ đề.
Khi động cơ đã khởi động thành công, nên để xe chạy không tải khoảng 1 phút, điều này giúp dầu bôi trơn đạt nhiệt độ lý tưởng và giảm ma sát bên trong động cơ. Tránh tăng ga mạnh ngay lập tức vì sẽ làm xe hụt hơi, thậm chí tắt máy giữa chừng.
Anh Thành lưu ý, trên một số dòng xe tay ga vẫn giữ cần khởi động. Đây là bộ phận hữu dụng giúp nổ máy trong trường hợp xe để lâu, bị hết ắc-quy và không thể khởi động được bằng điện.
Để hạn chế tối đa tình trạng khó nổ khi trời lạnh, anh Thành cho rằng nên "phòng bệnh" từ sớm bằng cách đưa xe đi kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ. Những hạng mục quan trọng cần kiểm tra gồm: Bugi, bộ chế hòa khí hoặc kim phun, ắc-quy và dầu máy.
“Chỉ cần vệ sinh bugi và kiểm tra lại bình ắc-quy, 70% xe khó nổ trong mùa lạnh sẽ hoạt động bình thường. Bảo dưỡng đúng kỳ bao giờ cũng rẻ hơn nhiều so với chờ đến khi xe trục trặc mới mang đi sửa", anh Dương Văn Thành chia sẻ.
Bạn có góc nhìn hoặc có trải nghiệm nào về vấn đề trên? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
10 lỗi vi phạm người lái xe máy thường mắc phải và mức phạt năm 2026Nhiều rủi ro xảy ra chỉ vì sự thiếu hiểu biết hoặc chủ quan khi lái xe, đặc biệt là xe máy tại Việt Nam. Hãy cùng điểm danh 10 lỗi vi phạm thường gặp của xe máy và mức phạt tương ứng năm 2026.
.svg){kind=icon}
