Dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 gồm 12 dự án thành phần, trong đó, 8 đoạn tuyến đã khai thác đúng và vượt tiến độ.

Các dự án thành phần còn lại qua miền Trung đã được thông xe kỹ thuật dịp 19/12/2025 nhưng đến nay chưa đưa vào khai thác do cần hoàn thiện các điều kiện an toàn, nghiệm thu, bàn giao tài sản...

Hiện tại, 4 dự án gồm Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Hoài Nhơn – Quy Nhơn, Quy Nhơn – Chí Thạnh và Chí Thạnh – Vân Phong đang được gấp rút hoàn thiện để kịp thông xe chính thức dịp 30/4 – 1/5, qua đó nối thông toàn tuyến từ Chi Lăng (Lạng Sơn) đến Cà Mau.

Cao tốc Băc Nam .jpeg
Các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam qua miền Trung sắp về đích. Ảnh: Báo Xây dựng

Đáng chú ý, chủ đầu tư từng dự kiến đưa đoạn Quảng Ngãi – Hoài Nhơn (dài 88km) vào khai thác, phục vụ dịp Tết Nguyên đán 2026 nhưng phải lùi tiến độ. Việc chậm đưa vào khai thác không chỉ do hạ tầng chưa hoàn thiện mà còn do điều kiện an toàn vận hành chưa đáp ứng đầy đủ.

Bài học thực tế từ một số tuyến cao tốc khai thác tạm khi chưa hoàn thiện đã bộc lộ rủi ro. Điển hình như đoạn Cần Thơ - Cà Mau, dù được phê duyệt phương án tổ chức giao thông tạm, vẫn xảy ra tai nạn do hạ tầng chưa đồng bộ.

Trong bối cảnh ý thức người tham gia giao thông còn hạn chế, việc đưa vào khai thác các tuyến đường chưa hoàn thiện tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Vì vậy, các cơ quan quản lý thống nhất quan điểm “chậm nhưng chắc”, ưu tiên hoàn thiện đầy đủ trước khi vận hành.

Sẵn sàng nối thông toàn tuyến

Đại diện cho chủ đầu tư, ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Ban Quản lý dự án 85 cho biết các hạng mục chính của dự án Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh đã cơ bản hoàn thành, song nhà thầu vẫn đang khẩn trương xử lý các tồn tại trước khi nghiệm thu.

Riêng đoạn Quy Nhơn – Chí Thạnh còn một số hạng mục cần hoàn thiện như hệ thống an toàn giao thông, gia cố taluy, xử lý các vị trí có nguy cơ sạt lở. Các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ thi công.

Trong khi đó, đại diện Ban Quản lý dự án 2 cho biết các hạng mục chính trên tuyến Quảng Ngãi – Hoài Nhơn đã cơ bản hoàn thành, công tác nghiệm thu đang được triển khai theo quy định.

Hội đồng nghiệm thu Nhà nước đã họp xem xét nhưng sau đó vẫn cần thời gian hoàn thiện hồ sơ, ban hành văn bản chính thức với đầy đủ chữ ký, con dấu.

cao toc quang ngai hoai nhon 2393.jpg
Đoạn tuyến Hoài Nhơn - Quy Nhơn phải ngăn đường để cấm phương tiện lưu thông khi chưa có quyết định thông xe chính thức. Ảnh: N.X.

Song song với đó, chủ đầu tư phối hợp với lực lượng CSGT rà soát điều kiện an toàn, thống nhất phương án tổ chức giao thông. Đây là bước quan trọng để đảm bảo tuyến đường được khai thác đồng bộ, an toàn khi đưa vào vận hành.

Lý giải nguyên nhân chậm đưa dự án vào khai thác, đại diện các chủ đầu tư cho biết “điểm nghẽn” hiện nay không nằm ở thi công ngoài công trường mà chủ yếu ở thủ tục pháp lý và điều kiện vận hành. Dự án không thể “làm xong đưa vào khai thác tạm” như trước, mà phải hoàn tất đầy đủ các bước nghiệm thu, bàn giao, xác lập tài sản rồi mới đủ điều kiện khai thác.

Đặc biệt, khâu bàn giao còn liên quan đến xác định giá trị tài sản với quy trình phức tạp, cần thời gian và sự phối hợp của nhiều bên.

Ngoài ra, quy định pháp luật hiện hành đã siết chặt hơn nên phát sinh nhiều thủ tục, liên quan đến nhiều cơ quan như quản lý đường bộ, lực lượng đảm bảo an toàn giao thông… khiến quá trình xử lý hồ sơ kéo dài hơn trước.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), trong tổng số 268km của 4 dự án thành phần, các đơn vị đã hoàn thành 256km; còn 12km thuộc đoạn Chí Thạnh - Vân Phong vẫn đang thi công do nền đất yếu, cần thời gian xử lý lún.

Song song với thi công, các đơn vị cũng đang hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông theo yêu cầu của Cục CSGT. Các đoạn còn lại sẽ được hoàn tất trong tháng, hướng tới mục tiêu nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam vào dịp 30/4.