Khoảng trống thông tin trong "bức tranh" nhân lực nông nghiệp 

Nhìn lại giai đoạn 2021 - 2025, công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn tại Đồng Tháp đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Theo số liệu thống kê mới đây của UBND tỉnh, toàn tỉnh đã đào tạo được 11.272 lao động nông thôn và 132 giám đốc hợp tác xã, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như trồng trọt (72,8%), chăn nuôi (20,3%) và thủy sản (6,9%), với tổng kinh phí hỗ trợ đạt 11.095 triệu đồng. Tỉnh cũng đã chủ động xây dựng 40 chương trình, giáo trình đào tạo bám sát thực tiễn địa phương. Hiệu quả thực tế rất đáng ghi nhận khi có từ 80 - 85% lao động áp dụng kiến thức vào sản xuất để cải thiện thu nhập. 

"Đào tạo nghề nông nghiệp trong giai đoạn vừa qua tập trung nhiều vào đào tạo kỹ thuật sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc giới thiệu các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi, ứng dụng công nghệ cao, chế biến và bảo quản nông sản còn hạn chế", UBND tỉnh thẳng thắn nhìn nhận.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của lao động nông thôn chính là sự hạn chế về thông tin và năng lực tiếp cận công nghệ mới. Công tác rà soát nhu cầu ở một số địa phương còn lúng túng, chưa sát với mong mỏi thực tế của người dân. Đào tạo nghề chủ yếu vẫn đóng khung trong kỹ thuật canh tác truyền thống. Những thông tin, kiến thức về ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số hay liên kết thị trường theo chuỗi giá trị vẫn chưa đến được với số đông nông dân. 

Sự thiếu hụt thông tin về thị trường, công nghệ và các nguồn vốn vay ưu đãi sau học nghề khiến nhiều lao động dù vững tay nghề vẫn gặp khó khăn trong việc mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập.

Xóa nghèo thông tin, nâng cao năng lực số cho nông dân

Để gỡ rào cản nghèo thông tin, ngày 9/7 vừa qua, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành kế hoạch đào tạo nâng cao chất lượng lao động ngành nông nghiệp, hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Trong đó đáng chú ý, Đồng Tháp đặt mục tiêu dịch chuyển mạnh mẽ từ "dạy kỹ thuật" sang "truyền tri thức và kỹ năng số", xây dựng thế hệ nông dân số tự tin làm chủ công nghệ.

Trong kế hoạch, UBND tỉnh Đồng Tháp nêu rõ nhiều chỉ tiêu cụ thể:

Chẳng hạn, về việc đưa kỹ năng số vào đào tạo đại trà, trong mục tiêu đào tạo 15.910 lao động nông thôn (dưới 3 tháng), tỉnh yêu cầu bắt buộc phải tích hợp sâu các kỹ năng số cơ bản bên cạnh quy trình sản xuất an toàn và truy xuất nguồn gốc. Đây là giải pháp căn cơ để mỗi nông dân sau khi học xong đều biết cách chủ động tìm kiếm, chọn lọc thông tin sản xuất và tiêu thụ nông sản trên không gian mạng.

Về việc hình thành hạt nhân nông dân số, tỉnh sẽ tổ chức đào tạo chuyên sâu cho khoảng 2.250 lao động để xây dựng đội ngũ nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và cán bộ quản trị hợp tác xã hiện đại. Phấn đấu trên 70% học viên sau khóa học ứng dụng thành thạo công nghệ số trong quản trị sản xuất, kết nối thị trường và trực tiếp tham gia vào các chuỗi giá trị hiện đại.

W-Nong dan Dong Thap.png
Sự thiếu hụt thông tin về thị trường, công nghệ và các nguồn vốn vay ưu đãi sau học nghề khiến nhiều lao động dù vững tay nghề vẫn gặp khó khăn trong việc mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập.

Cũng theo kế hoạch, một số giải pháp đột phá sẽ được triển khai trong thời gian tới để xóa nghèo thông tin, nâng tầm năng lực số cho nông dân.

Một là, thiết kế chương trình học lấy "năng lực số" làm trọng tâm. Các khóa đào tạo sẽ loại bỏ tính hàn lâm, đẩy mạnh mô hình thực hành tại chỗ, "cầm tay chỉ việc". Nông dân được hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng máy móc, thiết bị số phục vụ cơ giới hóa đồng bộ, tiếp cận thông tin thời tiết, dịch bệnh, kỹ thuật canh tác thông minh, quản lý phụ phẩm tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.

Hai là, xây dựng nền tảng thông tin và số hóa học liệu. Đồng Tháp sẽ chuẩn hóa danh mục nghề, cập nhật hệ thống học liệu linh hoạt, số hóa các bài giảng nông nghiệp để nông dân dễ dàng tiếp cận mọi lúc mọi nơi. Đồng thời, tỉnh sẽ tập trung cập nhật cơ sở dữ liệu về nhu cầu đào tạo và thị trường lao động để cung cấp thông tin kịp thời, định hướng nghề nghiệp chính xác cho người dân.

Ba là, khơi thông "dòng chảy" thông tin chính sách và vốn vay. Tỉnh sẽ tăng cường phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội đưa thông tin về các nguồn vốn vay ưu đãi đến tận tay người lao động sau đào tạo, giúp họ chủ động nguồn vốn để khởi nghiệp và ứng dụng công nghệ số vào sản xuất thực tế.

Bốn là, đẩy mạnh truyền thông và "xóa mù số" cộng đồng. Tỉnh sẽ phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, mạng lưới khuyến nông cộng đồng và các Hội quán để tuyên truyền chính sách số. 

Bằng việc nhân rộng các mô hình liên kết "Cơ sở đào tạo - Hợp tác xã - Doanh nghiệp - Người dân" và biểu dương những tấm gương nông dân số tiêu biểu, Đồng Tháp kỳ vọng sẽ tạo ra luồng sinh khí mới, giúp người nông dân tự tin vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.