Thí sinh thích ứng thế nào khi đăng ký tối đa 15 nguyện vọng đại học năm 2026?

Cụ thể, theo quy chế tuyển sinh mà Bộ GD-ĐT quy định, thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau và sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp (nguyện vọng 1 là thứ tự ưu tiên cao nhất). Các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5.

Đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, theo dõi kết quả thí sinh trúng tuyển thời gian qua, Bộ nhận thấy số trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Số thí sinh xét tuyển ở các đợt bổ sung chỉ chiếm hơn 1%. Do đó, việc đổi mới này góp phần tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian xét tuyển, đồng thời đòi hỏi thí sinh phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề đào tạo, xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường.

Đối với các chương trình đào tạo giáo viên được nhà nước hỗ trợ ngân sách, theo đại diện Bộ GD-ĐT, thí sinh cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp thông qua việc đặt các nguyện vọng ưu tiên từ 1 đến 5. Việc này cũng làm giảm áp lực cho các trường sư phạm trong việc xác định chính xác số sinh viên nhập học và vị trí công tác sau khi tốt nghiệp. 

mon ngu van.jpg
Ảnh minh họa: VNN.

Trao đổi với VietNamNet, bà Phạm Thanh Hà, Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý đào tạo của Trường ĐH Ngoại thương cho rằng, việc giới hạn số lượng nguyện vọng không nhằm làm khó thí sinh, mà giúp các em đăng ký có chiến lược và thực chất hơn. 

Lưu ý đầu tiên, bà Hà chia sẻ: “Khi chỉ có 15 nguyện vọng, thí sinh cần đầu tư thời gian tìm hiểu kỹ ngành học, trường học, mức điểm các năm trước và đặc biệt là đánh giá đúng năng lực của bản thân, thay vì đăng ký dàn trải như trước”.

Tiếp nữa, bà Hà cũng lưu ý, học sinh cần chia nguyện vọng của mình thành các nhóm rõ ràng: Nguyện vọng phù hợp năng lực; nguyện vọng an toàn; nguyện vọng theo mong muốn cao hơn. 

Vấn đề thứ ba được bà Hà lưu ý, đó là "thí sinh cần ưu tiên sắp xếp thứ tự theo đúng ngành và trường mình thực sự muốn theo học, vì hệ thống xét tuyển hiện nay sẽ tự động chọn nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện".

Theo bà Hà, giới hạn số lượng nguyện vọng không làm giảm cơ hội của thí sinh, mà giúp các em ra quyết định trưởng thành hơn cho tương lai của mình.

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục - ĐH Quốc gia Hà Nội cho hay, quy chế mới giới hạn thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước đây, phản ánh một định hướng rất rõ của hệ thống tuyển sinh: Đăng ký có trách nhiệm dựa trên cân nhắc về định hướng nghề nghiệp. 

“Việc này khiến các học sinh và gia đình đưa ra quyết định chín chắn hơn và cũng là cách tiết kiệm nguồn lực cho mọi gia đình, hỗ trợ cho công tác sàng lọc ảo của hệ thống và cơ sở giáo dục”, ông Nam nói.

Ông Nam cho rằng, với việc không giới hạn nguyện vọng, học sinh dễ rơi vào trạng thái phân tán, sắp xếp các lựa chọn thiếu trách nhiệm dẫn đến thiếu điểm tựa tâm lý và vì vậy càng tăng lo âu trước kỳ thi. 

“Việc giới hạn số nguyện vọng khiến các em phải dụng tâm suy nghĩ, cân nhắc thiên hướng và năng lực bản thân trước chọn nghề”, ông Nam nói.

 PGS.TS Trần Thành Nam cũng lưu ý các thí sinh cần nhìn nhận rõ hơn những ngành ‘hot theo trào lưu’, những ngành chọn ‘làm hài lòng cha mẹ’. Từ đó, các em sẽ lên danh sách nguyện vọng theo cấu trúc hợp lý, phân nhóm nguyện vọng theo thứ bậc chất lượng cơ sở giáo dục. Đồng thời, học sinh cũng cần tránh tâm lý “đăng ký cho đủ 15 nguyện vọng”. “Đây đã là giới hạn tối đa mà quy chế đặt ra. Thông thường những năm trước, các thí sinh đỗ nguyện vọng từ thứ 8 trở lên thường không tiếp tục cam kết với ngành đã chọn mà thường bỏ học sau 1-2 năm.

Theo ông Nam, năm nay, bên cạnh giới hạn nguyện vọng, các gia đình và thí sinh cũng cần theo dõi sát mọi thông tin chính chức về đề án tuyển sinh của các trường để hiểu rõ điều kiện từng phương thức, từng ngành đặc thù… để tránh những sai sót kỹ thuật đáng tiếc.