Bức tranh kinh tế số Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc dưới sự dẫn dắt của trí tuệ nhân tạo (AI). Một báo cáo từ Deloitte chỉ ra rằng 93% doanh nghiệp Việt Nam đã tiếp cận AI, chủ yếu ở các khâu bổ trợ như tiếp thị hay chăm sóc khách hàng. Tuy nhiên, sự dịch chuyển từ việc sử dụng các công cụ bề mặt sang tích hợp AI vào giá trị cốt lõi đang diễn ra mạnh mẽ, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn diện mạo năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp nội địa.
Từ công cụ thử nghiệm đến "bệ phóng tăng trưởng"
Sự thâm nhập của AI vào quy trình vận hành đang xóa nhòa ranh giới giữa thử nghiệm và ứng dụng thực chiến. Ông Khôi Lê, Giám đốc Quốc gia của Meta tại Việt Nam, nhận định: "Tôi cho rằng doanh nghiệp Việt đã bắt đầu bước qua giai đoạn xem AI như một công cụ 'để thử cho biết'". Theo ông, tỷ lệ 93% phản ánh việc AI đang dần trở thành công cụ thiết yếu cho vận hành hàng ngày.
Thực tế cho thấy, các tổ chức đang vượt ra khỏi việc dùng AI để tìm kiếm khách hàng mới hay trao đổi đơn thuần. Sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ mới giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị thực tế thông qua việc tăng tỷ lệ chuyển đổi, tự động hóa tư vấn bán hàng và tiết kiệm chi phí vận hành trong khi vẫn giữ nguyên quy mô nhân sự. Điều này biến công nghệ từ một phép thử thành "bệ phóng tăng trưởng" đích thực.
Động lực cho sự dịch chuyển này xuất phát từ chính thói quen của người tiêu dùng. Hiện nay, 89% người dùng Việt Nam nhắn tin với doanh nghiệp ít nhất một lần một tuần. Khi khách hàng mong muốn tốc độ phản hồi ngay lập tức và sự cá nhân hóa cao, những yếu tố này không còn là lợi thế cộng thêm mà trở thành điều kiện tối thiểu phải có ở mọi thương hiệu.
Đây là nền tảng vững chắc cho sự trỗi dậy của Agentic Social Commerce (mô hình thương mại trên mạng xã hội với trợ lý AI) - nơi AI đồng hành xuyên suốt 24/7 từ khâu tư vấn đến hỗ trợ chốt đơn và hậu mãi. Theo ông Khôi Lê, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội dẫn đầu làn sóng này.
Xóa bỏ rào cản, tái thiết lập thước đo hiệu quả
Dù tỷ lệ tiếp cận cao, doanh nghiệp nội địa vẫn đối mặt với ba rào cản lớn: dữ liệu và niềm tin, tư duy quản trị, cùng hạ tầng kỹ thuật. Nỗi lo về bảo mật, chi phí triển khai, hay lầm tưởng rằng AI đòi hỏi đội ngũ chuyên gia phức tạp đã cản trở nhiều đơn vị vừa và nhỏ. Thực tế, thị trường đang cung cấp nhiều giải pháp dễ kích hoạt, không đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật sâu như trợ lý quảng cáo Meta AI.
Khi rào cản công nghệ được gỡ bỏ, bài toán tiếp theo là tái thiết lập bộ chỉ số đo lường hiệu quả (KPI). Trước đây, tốc độ phản hồi hay tỷ lệ chuyển đổi thường bị giới hạn bởi sức lực con người và giờ hành chính. Với AI, những giới hạn này bị phá vỡ. Ông Khôi Lê chia sẻ: "Câu hỏi bây giờ không chỉ là AI có giúp cải thiện kết quả hay không, mà là doanh nghiệp có sẵn sàng nâng chuẩn kỳ vọng của mình lên hay chưa".
Để duy trì vị thế cạnh tranh trong năm 2026, chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần tập trung vào ba ưu tiên: phát triển Agentic Social Commerce, xây dựng nội dung bằng video ngắn kết hợp phát sóng trực tiếp (livestream), và tận dụng AI để phân tích dữ liệu nhằm ra quyết định nhanh chóng.
Lợi thế bản địa: Chìa khóa cho khát vọng "kỳ lân"
Làn sóng AI không chỉ giúp doanh nghiệp Việt tối ưu vận hành mà còn mang sứ mệnh lớn hơn: hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 86 về việc hình thành 5 startup định giá tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam sở hữu lợi thế cốt lõi nằm ở yếu tố con người. “Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, năng động, chủ động học hỏi và rất nhanh chóng tiếp cận công nghệ mới. Điều đáng quý là họ không chỉ là người dùng công nghệ, mà ngày càng là những người tạo ra giải pháp", lãnh đạo Meta nhận xét.
Hệ sinh thái khởi nghiệp đang nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ thông qua các sáng kiến như dự án ViGen - cung cấp bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở chất lượng cao, giúp các kỹ sư bản địa phát triển mô hình AI hiểu sâu văn hóa nội địa. Bên cạnh đó, việc bồi dưỡng năng lực cũng được chú trọng, tiêu biểu là dự án OctoAI đã đào tạo kỹ năng trí tuệ nhân tạo cho hơn 1.000 giáo viên.
Tầm nhìn đến năm 2030, kinh tế số Việt Nam được kỳ vọng sẽ lột xác toàn diện. Nền tảng kinh doanh qua tin nhắn mạnh mẽ hiện tại, kết hợp cùng sức mạnh của GenAI (AI tạo sinh), sẽ tạo bệ phóng giúp các doanh nghiệp không chỉ làm chủ thị trường nội địa mà còn tự tin vươn ra khu vực và toàn cầu.
Sự cộng hưởng giữa chính sách vĩ mô, lợi thế nhân lực và các nền tảng công nghệ toàn cầu đang đặt những viên gạch vững chắc đầu tiên, biến Việt Nam thành một trung tâm đổi mới sáng tạo mới của khu vực.
Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu 55 tỷ USD công nghệ số vào năm 2030Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 5.000 doanh nghiệp công nghệ số xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài, mang về doanh thu 55 tỷ USD mỗi năm.
.svg){kind=icon}
