Ai là Chủ tịch đầu tiên của Hà Nội khi mới 33 tuổi, giữ chức suốt 23 năm?

Theo Cổng thông tin điện tử UBND TP Hà Nội, ngày 30/8/1945, UBND thành phố chính thức thành lập, bác sĩ Trần Duy Hưng được cử làm Chủ tịch sau đó. 

Bác sĩ Trần Duy Hưng (1912-1988) tích cực tham gia các phong trào và cuộc vận động xã hội. Sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời ông làm Thị trưởng thành phố Hà Nội. Lúc này, ông mới 33 tuổi.

Bất ngờ trước trọng trách lớn lao đó, bác sĩ Trần Duy Hưng bày tỏ: “Thưa Cụ, chức Chủ tịch xin Cụ chọn người khác xứng đáng hơn, tôi không quen làm”. Nghe vậy, Bác Hồ động viên: “Tôi có quen việc làm Chủ tịch nước đâu, chúng ta cứ làm rồi sẽ quen”.

Tháng 10/1954, bác sĩ Trần Duy Hưng được cử giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính Hà Nội, dẫn đầu đoàn quân tiếp quản Thủ đô và ngay sau đó được bầu lại chức Chủ tịch Ủy ban hành chính Thủ đô (nay là UBND thành phố). Ông đã giữ vị trí này 6 khóa liên tiếp, từ năm 1954 tới năm 1977, tổng 23 năm, lâu nhất trong các Chủ tịch của Hà Nội.

Theo thông tin trên báo Chính phủ, giai đoạn bác sĩ Trần Duy Hưng làm Chủ tịch, Hà Nội đạt nhiều thành tựu lớn như năng suất lúa cao nhất miền Bắc, hoạt động công - thương nghiệp dẫn đầu cả nước. Nhiều công trình có ý nghĩa được xây dựng trong thời gian này như đường Thanh Niên, Công viên Thống Nhất, Công viên Thủ Lệ, Cung Văn hóa hữu nghị Việt - Xô...

Giai đoạn toàn quốc kháng chiến bùng nổ, bác sĩ Trần Duy Hưng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh lên chiến khu Việt Bắc, tham gia cách mạng. Ông được cử làm Thứ trưởng Bộ Nội vụ suốt thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến năm 1954, ông đảm nhiệm vị trí Thứ trưởng Bộ Y tế. 

Trong lá thư gửi Bộ Quốc phòng và Tổng Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô năm 1965, bác sĩ Trần Duy Hưng, khi đó là Chủ tịch Hà Nội, xin cho hai người con trai nhập ngũ, gồm con cả Trần Quốc Ân, 26 tuổi và con trai út Trần Thắng Lợi, 16 tuổi.

“Các con tôi có khẩn khoản nhiều lần để nói với các đồng chí cho được phục vụ trong hàng ngũ quân đội. Tôi rất thông cảm với những yêu cầu của các con tôi, những ý muốn rất chính đáng của thanh niên trong lúc này. Vì vậy tôi rất mong các đồng chí xét đến nguyện vọng tha thiết của các con tôi. Chào quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ”, ông viết trong thư.

Hiện, lá thư này được lưu trữ tại Bảo tàng Chiến thắng B52 (Đội Cấn, Hà Nội). Thư viết tay bằng bút mực đen trên giấy khổ nhỏ có in sẵn tên “Trần Duy Hưng”, đề ngày 16/4/1965.

Giai đoạn làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội, ông Trần Duy Hưng là người đã gửi tờ trình lên Chính phủ về việc đặt tên đường phố. Các tên đường đã đặt trước đó được giữ nguyên. Ngoài ra, tên một số nhân vật thuộc Đảng Cộng sản Đông Dương được bổ sung.

Bác sĩ Trần Duy Hưng cũng áp dụng phương pháp phân loại tên đường phố thành từng cụm theo giai đoạn lịch sử. Những người chịu trách nhiệm đặt tên đường phố Hà Nội về sau cũng áp dụng cùng cách làm này.