Sau 5 năm mới được giao đất tái định cư, người dân phải nộp thêm tiền
Theo trình bày của bà H. (ngụ tỉnh Gia Lai), bà có thửa đất diện tích 139,5m2 thuộc khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án đầu tư xây dựng Khu dân cư tuyến đường Bạch Đằng, thuộc tỉnh Bình Định (cũ), nay là phường Bồng Sơn, tỉnh Gia Lai.
Theo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được UBND huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) phê duyệt vào tháng 9/2019, bà H. được bố trí một lô đất tái định cư diện tích 120m2 tại tuyến đường T8. Bà đã nhận 299 triệu đồng tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng trong tháng 9/2019.
Theo bà H., tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, giá đất tái định cư được xác định theo Quyết định 378/QĐ-UBND phê duyệt giá đất cụ thể của UBND tỉnh Bình Định (cũ) ngày 5/2/2018.
Tuy nhiên, tháng 12/2024, UBND thị xã Hoài Nhơn ban hành quyết định giao đất tái định cư cho bà H., đồng thời áp dụng mức giá theo quyết định xác định giá đất ngày 25/9/2019 của UBND thị xã để tính tiền sử dụng đất. Theo bà H., việc áp dụng mức giá này khiến số tiền phải nộp tăng thêm khoảng 171 triệu đồng.
Không đồng ý, bà H. khiếu nại nhưng không được Chủ tịch UBND thị xã Hoài Nhơn chấp nhận. Sau đó, bà khởi kiện hành chính, đề nghị hủy phần quyết định giao đất liên quan đến việc áp dụng giá đất nêu trên, hủy quyết định giải quyết khiếu nại và xác định lại tiền sử dụng đất theo mức giá được UBND tỉnh Bình Định (cũ) phê duyệt năm 2018.
Bà cũng yêu cầu hoàn trả 171 triệu đồng tiền sử dụng đất nộp vượt và 350.000 đồng lệ phí trước bạ.
Theo cơ quan thuế, bà H. đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với tổng số tiền 575 triệu đồng, gồm 560 triệu đồng tiền sử dụng đất, 800.000 đồng lệ phí trước bạ và 14 triệu đồng tiền chậm nộp. Nếu có khoản thu vượt quy định thì việc hoàn trả sẽ được thực hiện trên cơ sở thông tin địa chính do cơ quan có thẩm quyền chuyển đến.
Xét xử sơ thẩm, TAND Khu vực 06 - Gia Lai bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà H., trong đó không chấp nhận yêu cầu hoàn trả khoản tiền sử dụng đất và lệ phí trước bạ nói trên. Không đồng ý với phán quyết, bà H. kháng cáo toàn bộ bản án.
Chính quyền địa phương áp dụng sai thời điểm xác định giá đất
Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Gia Lai nhận định, vấn đề cần xem xét là thời điểm xác định giá đất tính tiền sử dụng đất tái định cư cho bà H.
Theo khoản 4 Điều 254 Luật Đất đai năm 2024, giá đất tái định cư được xác định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trường hợp giá đất tại thời điểm giao đất thấp hơn thì áp dụng mức giá tại thời điểm giao đất.
Đối chiếu với trường hợp của bà H., Tòa phúc thẩm xác định UBND huyện Hoài Nhơn đã ban hành quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho bà H. vào ngày 11/9/2019. Trong khi đó, quyết định xác định giá đất được UBND thị xã ban hành ngày 25/9/2019, tức sau thời điểm phê duyệt phương án bồi thường.
Do đó, việc sử dụng mức giá theo quyết định ngày 25/9/2019 để tính tiền sử dụng đất tái định cư cho bà H. là không đúng quy định. Giá đất phải được xác định theo quyết định phê duyệt giá đất cụ thể ngày 5/2/2018 của UBND tỉnh Bình Định (cũ).
Đáng chú ý, Thanh tra thị xã Hoài Nhơn trong báo cáo kiểm tra khiếu nại ngày 12/2/2025 cũng từng xác định việc áp dụng mức giá theo quyết định ngày 25/9/2019 là chưa phù hợp với khoản 4 Điều 254 Luật Đất đai năm 2024. Vì vậy, Tòa phúc thẩm nhận định yêu cầu khởi kiện của bà H. có cơ sở chấp nhận.
Từ đó, TAND tỉnh Gia Lai chấp nhận kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm; tuyên hủy phần quyết định giao đất tái định cư tháng 12/2024 liên quan đến việc áp dụng giá đất theo quyết định ngày 25/9/2019, đồng thời hủy quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND thị xã Hoài Nhơn.
Tòa còn buộc UBND phường Bồng Sơn phối hợp với Thuế cơ sở 4, tỉnh Gia Lai hoàn trả cho bà H. 171 triệu đồng tiền sử dụng đất đã nộp vượt và 350.000 đồng lệ phí trước bạ.
(Tham khảo Bản án số 03/2026/HC-PT ngày 8/9/2026 của TAND tỉnh Gia Lai)
.svg){kind=icon}
