Thậm chí, nhiều chuyên gia môi trường hàng đầu trên thế giới còn khẳng định rằng giữ gìn môi trường còn quan trọng hơn nhu cầu phát triển

Từ lâu, sự trả giá rất đắt cho môi trường vì tham vọng phát triển đã được các nước công nghiệp, các nước giàu, cay đắng ngậm ngùi đúc kết thành những bài học để đời thấm thía.

Với một nước đang phát triển như Việt Nam, việc cảnh báo đó không thừa, thậm chí có phần  muộn. Mới đây, báo Tuổi Trẻ công bố danh sách 10 “làng ung thư” ô nhiễm nặng nguồn nước trên toàn quốc khiến dư luận rùng mình lo lắng. Rất nhiều lý do để biện minh, nhưng nguyên nhân chính vẫn là ý thức kém…

“Hồn của phố”

Bảo vệ môi trường hiện nay là một trong những mệnh lệnh tối quan trọng. Nhiều chuyên gia môi trường hàng đầu trên thế giới còn khẳng định rằng giữ gìn môi trường còn quan trọng hơn nhu cầu phát triển…

Theo giáo sư Norihiro, Nhật Bản có rất nhiều thành phố lớn như Tokyo, Osaka… phải cạnh tranh phát triển với các thành phố lớn khác như Thượng Hải, Hong Kong. Quá trình phát triển các siêu đô thị với hàng chục triệu dân này đặt ra những thách thức lớn về môi trường và phát triển, mỗi chính phủ có những cách giải quyết rất khác nhau. Nhật Bản cho rằng phá bỏ cây là cái giá quá lớn để phát triển và không thể làm như thế.

Nói đến môi trường, người ta thường nghĩ ngay đến những hàng cây cổ thụ hiền hòa rợp bóng mát dọc theo các phố, những cánh rừng già bạt ngàn hun hút linh thiêng trải dài theo hình Tổ quốc, và đó chính là những lá phổi tự nhiên.

Còn với cây xanh trong đô thị không những góp phần lọc không khí, tạo bóng râm, làm đẹp mỹ quan… mà hơn thế nữa nó chính là một phần “hồn của phố”.

{keywords}
Đốn hạ cây cổ thụ ở TP.HCM. Ảnh: Tuấn Kiệt

Chưa bao giờ mà cây xanh cổ thụ ở các đô thị Hà Nội và Sài Gòn bị chính con người làm cho tổn thất nặng nề như năm 2014. Hàng trăm cây cổ thụ trăm tuổi đã bị xóa sổ, chặt đốn cho mục tiêu phát triển hạ tầng, giao thông đô thị. Một số nhận định cho rằng, phải “hy sinh” như vậy mới có thể giải quyết được bài toán nan giải về giao thông, mới làm cho diện mạo thành phố hiện đại, văn minh hơn…

Người viết bài nghĩ khác, hiện đại và văn minh đô thị phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, sự phát triển ồ ạt cơ sở hạ tầng và giao thông chỉ là hình thức, chưa phải là tiêu chí đánh giá chủ chốt. Riêng về vấn nạn giao thông ở đô thị thì có quy hoạch bao nhiêu cây cầu, làm bao nhiêu tuyến xe điện ngầm, xe điện trên không… cũng không giải quyết được. Bởi nguyên nhân của nó rất vĩ mô, là vấn đề di dân cơ học, là quy định hành chính hộ khẩu, là văn hóa xe máy, là hiện đại hóa, công nghiệp nông thôn, vùng sâu vùng xa, là nhu cầu công ăn việc làm của toàn xã hội…

Còn mất đi cây xanh cổ thụ là mất đi một phần “hồn của phố”, mất đi những cột mốc quan trọng của lịch sử, mất đi ký ức, hoài niệm của bao người từng và đang sống xung quanh nó, đó chính là văn hóa. Một thành phố hiện đại mà những điểm tựa, bệ phóng văn hóa cứ dần dần mai một, thành phố đó “đang chết” hoặc là thành phố “vô hồn”. Thực tế, mật độ cây xanh ở Hà Nội và Sài Gòn ngày càng cạn kiệt, và biết đến khi nào, mất bao nhiêu lâu mới có thể tái tạo lại được những hàng cây tuyệt đẹp như thế?

Có người sẽ hỏi rằng “hồn của phố” là gì? Nó vô hình, nó là phi vật thể cơ mà? Đúng vậy, nhưng nó quyết định và là thước đo giá trị nhân văn của một cộng đồng người trong từng giai đoạn cụ thể.

Và “màu xanh rắn lục”

Có một kỹ sư xây dựng rất yêu nghề, rất tự hào với nghề nhưng anh ta rất ghét, rất muốn né tránh một công việc trong cái nghề này, đó chính là đi giải phóng mặt bằng. Anh ta từng tâm sự trên facebook:

 “Nơi này đã gắn bó với họ gần suốt cả cuộc đời, những bức tường với một đôi câu thơ, vài cái số điện thoại, hay cái gác mà nơi đó đã từng có một đôi nằm vẽ hình hai trái tim của họ lồng vào nhau. Mỗi nhát búa của anh em công nhân cứ như dập mạnh vào miền yêu thương của họ. Đành rằng họ đã được đền bù thỏa đáng, đành rằng ngôi nhà mới của họ khang trang hơn chỗ này, vậy mà sáng nay, có người chạy xe 15 cây số trong cái lạnh cắt da đến đây. Họ đến đây chỉ để mong nhìn thấy tôi phá nát cái nơi từng một thời là tổ ấm của họ. Nhìn đôi mắt họ đỏ hoe, tôi biết họ đang rất xúc động, họ đang cố ghi lại những hình ảnh cuối cùng về nơi này, cái nơi đã in bao buồn vui của gần cả một kiếp người”.

Hồn của phố cũng tương đồng như vậy, đôi khi còn thiêng liêng hơn thế nữa…

Có buồn thì những hàng cây cổ thụ kia đã là quá khứ. Cũng biết rằng cử tri Hà Nội không đồng tình với việc chặt bỏ cây xanh, cũng biết rằng tại TP Hồ Chí Minh, một nhóm các bạn trẻ yêu cây xanh thuộc website Happytreeinsaigon.com đã ra đường căng băng rôn dài 150m với những khẩu hiệu bảo vệ cây xanh, cây cổ thụ trong thành phố… Tiếc rằng, những tiếng nói tích cực ấy lại “yếu thế và nhỏ nhoi” quá trên các phương tiện truyền thông?

Từ sự thất thoát “hồn của phố” nghĩ đến công tác bảo vệ rừng ở nước ta hình như cũng tương tự như vậy. Nếu như màu xanh cây cỏ khiến con người hiền hòa thì “màu xanh rắn lục” lại là một hiện tượng khiến người dân lo lắng bất an trong năm 2014.

Bỏ qua những lời đồn đại ác ý vô căn cứ, thì sự xuất hiện không bình thường của rắn lục đuôi đỏ là do sự mất căn bằng sinh thái rừng mà ra. Các vụ phá rừng không chỉ chặt hết gỗ quý, săn bắt động vật hoang dã, đào bới khai khoáng mà còn chiếm đất rừng để chuyển sang các mục đích sử dụng khác, vụ lợi cá nhân…

Theo Tổng Cục Kiểm lâm Việt Nam, chỉ trong 10 tháng đầu năm 2014, cả nước có trên 21.000 vụ vi phạm pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng. Tuy nhiên, chỉ có 195 vụ được đưa ra xử lý hình sự, và trong số 195 vụ đó, cũng chỉ 10 vụ được đưa ra xét xử, chiếm 5%. Tức là hàng chục ngàn vụ phá rừng, chỉ xử được... 10 vụ.

Những ngày đầu năm, ngồi uống cà phê với một người bạn công tác ở Quảng Nam, nhìn hàng cây bé xíu hai bên con đường mới mở, người bạn cười “Mới hồi đầu năm, ông lãnh đạo sở của tôi còn hô hào phát động ngày Tết trồng cây, chụp hình đăng báo rầm rộ thì cuối năm, báo chí lại đăng tin ông ấy chiếm đất rừng trái phép để xây biệt thự”

Nhìn nụ cười và khuôn mặt của bạn, người viết hiểu rằng bạn ấy đang thất vọng  đến mức độ nào!

Phước Minh

tin nổi bật

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…

Hơi thở hiện đại và cảm hứng giá trị bền vững từ ly cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới

Vừa là lựa chọn lý tưởng và tiện lợi để thưởng thức cà phê cao cấp ngay tại nhà, cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới vừa là một lời gợi mở từ Nestlé và Starbucks về xu hướng tiêu dùng sản phẩm cà phê bền vững, hạn chế tác động môi trường.

Thí sinh ngủ quên: Đúng, sai giám thị?

Dư luận xôn xao về vụ một học sinh ngủ quên không làm bài dẫn đến bị điểm liệt và trượt tốt nghiệp THPT. Chưa có xem xét trách nhiệm của giám thị thì người ta đã khẳng định là giám thị làm đúng quy chế.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Điện đàm lãnh đạo Mỹ - Trung: Nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp giữa những bất đồng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã có cuộc thảo luận lần thứ 5 trong nhiệm kỳ lãnh đạo dưới hình thức điện đàm.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.

Trung Quốc thay đổi chính sách đối ngoại, hướng mạnh tới châu Phi

Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ và châu Âu có nhiều bước lùi trong thời gian qua, Trung Quốc đang hướng sự chú ý tới châu Phi, nơi họ đang có quan hệ thương mại thân thiết với nhiều quốc gia.