Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lưỡng đảng tranh quyền, dự đoán nhiều bất ngờ

Dù không có sức phủ sóng lớn như cuộc bầu cử Tổng thống nhưng cuộc đua song mã giữa lưỡng đảng ở Mỹ lại có tác động đa diện đến chính sách của Washington trong thời gian tới.

Hôm nay (8/11), đảng Dân chủ sẽ phải vượt qua tiền lệ hàng thập kỷ nếu muốn tiếp tục giữ quyền kiểm soát Thượng viện hoặc Hạ viện. Nếu đảng Cộng hòa giành được quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện thì sẽ có những tác động lớn về cả mặt đối nội và đối ngoại.

Người dân Mỹ đi bỏ phiếu hôm 7/11. Ảnh: AP

“Đỏ lấn át xanh”

Phân tích của chuyên trang FiveThirtyEight cho thấy, đảng Cộng hòa đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò phiếu bầu chung, 46,6% so với 45,5% của đảng Dân chủ. Khoảng cách 1,1 điểm % là rất thấp, cho thấy sự ganh đua gắt gao và phân cực của chính trị Mỹ. 

Thăm dò dư luận của FiveThirtyEight cho thấy đảng Cộng hòa đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò phiếu bầu chung. Ảnh: FiveThirtyEight

Tại kỳ bầu cử giữa kỳ này, cử tri Mỹ sẽ bầu lại toàn bộ 435 ghế ở Hạ viện và 35/100 ghế tại Thượng viện. Ngoài ra, các cử tri cũng bầu chọn 36 ghế Thống đốc bang, 30 Tổng chưởng lý và 27 Tổng thư ký bang, hàng nghìn nghị sỹ cấp bang và quan chức địa phương.

Thượng viện Mỹ bầu lại 35 ghế trong khi Hạ viện bầu lại toàn bộ 435 ghế. Ảnh: CGTN

Giới quan sát nhận định cuộc cạnh tranh diễn ra gay gắt và phần thắng đang nghiêng về phe Cộng hòa với 02 kịch bản chính: Đảng Cộng hòa chỉ kiểm soát Hạ viện hoặc cả Thượng viện. 

Ở Thượng viện, 35/100 ghế đang được bầu lại, trong đó 8-11 có khả năng về Dân chủ và 14-19 về Cộng hòa, 5 ghế còn lại tập trung vào các bang hay dao động như Arizona, Georgia, Nevada, Pennsylvania và Wisconsin. Đảng Cộng hòa chỉ cần thêm 1 ghế để phá thế cân bằng và kiểm soát Thượng viện.

Thượng viện Mỹ bầu lại 35 ghế trong khi Hạ viện bầu lại toàn bộ 435 ghế. Ảnh: CGTN

Ở Hạ viện, 435 thành viên được bầu lại với nhiệm kỳ 2 năm. Đảng Dân chủ nắm lợi thế 220-212 với 3 ghế trống (ủng hộ Đảng Cộng hòa). Đảng Cộng hòa chỉ cần ít nhất 5 ghế để nắm quyền Hạ viện và điều này hoàn toàn dễ dàng.

Xoay chuyển đa mặt

Về mặt chính sách

Đảng nào kiểm soát Quốc hội và thành viên đảng nào giành được quyền lực ở các bang sẽ ảnh hưởng đến các ưu tiên chính sách. Trong khi đảng Cộng hòa coi vấn đề nhập cư, quyền tôn giáo, giải quyết tội phạm ở vị trí cao trong chương trình hành động thì phe Dân chủ tập chung thúc đẩy giải quyết các vấn đề môi trường, chăm sóc sức khỏe, quyền bỏ phiếu, và kiểm soát súng đạn.  

Các chủ đề nghị sự chính trong cuộc bầu cử lần này bao gồm vấn đề kinh tế, tội phạm, quyền phá thai và lạm phát. Một số chính sách này có thể bị đảo ngược.

Nếu đảng Cộng hòa cũng nắm quyền kiểm soát Thượng viện thì quá trình thông qua những đề xuất nhân sự của Tổng thống Biden tại các tòa án liên bang và các cơ quan chính phủ dự đoán sẽ đi vào bế tắc.

Về mặt pháp lý

Nếu có sự dịch chuyển sau ngày 8/11, đảng Cộng hòa sẽ xoay ngược tình thế và quay ngược trở lại điều tra đảng Dân chủ. Trong suốt hai năm qua, đảng Dân chủ đã hạn chế những đợt giám sát nhằm vào Nhà Trắng, thay vào đó, tập trung vào các phiên điều trần trách nhiệm của chính quyền cựu Tổng thống Trump trong vụ tấn công Điện Capitol năm 2021

Phe Cộng hòa đã chuẩn bị sẵn kế hoạch “trả đũa”, bao gồm giải tán ủy ban điều tra này, mở phiên điều trần về mối quan hệ kinh doanh của con trai Tổng thống Biden với Trung Quốc, chính sách nhập cư, việc Mỹ rút khỏi Afghanistan và nguồn gốc của Covid-19.

Về cuộc chạy đua 2024

Các cuộc bầu cử cũng rất quan trọng đối với cá nhân Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump. Kết quả sẽ được coi là thước đo sự tín nhiệm với chính quyền đương nhiệm, là phán quyết về khả năng tranh cử và phần nào phản ánh ý chí của cử tri Mỹ cho cuộc chạy đua vào Nhà Trắng vào năm 2024. 

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Biden đã sụt giảm mạnh trong hơn 1 năm qua. Ảnh: FiveThirtyEight

Tỷ lệ ủng hộ ông Biden đã sụt giảm trong hơn một năm qua, trong khi cựu Tổng thống Donald Trump đang nổi lên trở thành ứng cử viên sáng giá của đảng Cộng hòa và chính trị bảo thủ của ông vẫn mang sức hấp dẫn với một bộ phận không nhỏ cử tri Mỹ. 

Về mặt đối ngoại

Dù bất đồng ở vấn đề gì nhưng lưỡng đảng Mỹ lại đạt được sự đồng thuận trong ít nhất 2 trong số các ưu tiên của chính sách đối ngoại hiện tại: quan hệ với Trung Quốc và “chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga” tại Ukraine.

Trong khi cách tiếp cận gia tăng quyết đoán của Washington đối với Bắc Kinh và các lệnh trừng phạt vào Moscow dự kiến sẽ tiếp tục ổn định, thì các nhà phân tích cho rằng sự rạn nứt của đảng Cộng hòa về việc tiếp tục hỗ trợ tài chính cho Ukraine có thể trầm trọng hơn. 

“Rất nhiều đảng viên Cộng hòa muốn nhìn thấy nhiều vũ khí hơn và ít có xu hướng hạn chế các loại vũ khí gửi tới Ukraine”, Leslie Vinjamuri từ tổ chức nghiên cứu Chatham House nói, “nhưng cùng lúc có một bộ phận nhất định của đảng này bỏ phiếu chống lại một số gói viện trợ tài chính đến Ukraine."

Mỹ hiện là quốc gia viện trợ lớn nhất cho Ukraine với tổng 52 tỷ USD. Nếu Washington “thoái lui”, các đồng minh khác sẽ có thể có hành động tương tự. 

Cử tri Mỹ sẽ bắt đầu bỏ phiếu vào đêm 8/11 (theo giờ Việt Nam). Bầu cử Mỹ thường ẩn chứa nhiều biến số bất ngờ và lần bầu cử này có thể cũng không ngoại lệ. 

Bảo Huy

tin nổi bật

17 phái đoàn ngoại giao Ukraine nhận bưu kiện lạ, Nga đáp trả việc bị áp giá trần dầu mỏ

Ngoại trưởng Ukraine cho biết, 17 đại sứ quán và phái đoàn ngoại giao của nước này trên khắp thế giới đã nhận được các gói đồ khả nghi trong những ngày gần đây.

Trung Quốc treo cờ rủ, phát thước phim hiếm về ông Giang Trạch Dân

Trung Quốc treo cờ rủ ở Thiên An Môn, Bắc Kinh ,để tỏ lòng thương tiếc cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân, lãnh đạo nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế tiếp tục gửi chia buồn bằng nhiều hình thức tới Trung Quốc.

WHO ước tính 90% thế giới có sức đề kháng nhất định với Covid-19

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính 90% dân số thế giới hiện có sức đề kháng nhất định đối với Covid-19 nhưng cũng cảnh báo rằng một biến thể mới đáng lo ngại vẫn có thể xuất hiện.

Dấu ấn của cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân

Cựu lãnh đạo Trung Quốc được nhắc đến với những sở thích khác biệt, như xem phim Hollywood và hát những bài của phương Tây như “Love Me Tender”.

Tổng thống Putin tiết lộ lý do Nga tấn công cơ sở hạ tầng của Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin nói với Thủ tướng Đức Olaf Scholz rằng, các cuộc tấn công chính xác của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng của Ukraine là một phản ứng cần thiết đối với hành động phá hoại của Ukraine trên đất Nga, gồm cả vụ đánh bom cầu Crưm.

Edward Snowden được nhận hộ chiếu Nga

Luật sư của Edward Snowden, người tiết lộ các bí mật của Mỹ, cho biết, thân chủ của ông đã trở thành công dân chính thức của Nga.

Thủ tướng Phần Lan nói châu Âu quá phụ thuộc vào Mỹ

Thủ tướng Phần Lan Sanna Marin cho biết, cuộc xung đột Nga và Ukraine đã chứng tỏ châu Âu quá dựa vào Mỹ trong vấn đề an ninh của chính mình.

Trung Quốc đối mặt với cuộc khủng hoảng hôn nhân

Số lượng cặp đôi đăng ký kết hôn mới ở Trung Quốc đang ở mức thấp nhất trong vòng 37 năm qua.

Ukraine chật vật sửa hệ thống điện, Nga có phần mềm 'trị' tên lửa HIMARS

Thủ đô Ukraine và các khu vực lân cận đang tiếp tục gặp khó khăn trong việc khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng.

Đại sứ Mỹ mong chờ ăn Tết lần thứ 5 ở Việt Nam

Đại sứ Mỹ đã có 4 lần trải nghiệm Tết Việt và chia sẻ dự định: “Tôi mong đợi ăn Tết lần thứ 5 ở Việt Nam. Năm nay tôi sẽ ở lại Hà Nội”.

Có gì trong thực đơn quốc yến Tổng thống Mỹ Joe Biden đãi ông Macron?

Lần chiêu đãi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ Joe Biden tổ chức quốc yến tại Nhà Trắng.

Thị trưởng New York tìm chuyên gia diệt chuột, lương lên tới 170.000 USD

Thị trưởng New York Eric Adams đang tìm kiếm một nhà lãnh đạo trong cuộc chiến chống lại loài chuột, mức lương có thể lên đến 170.000 USD một năm.

Lợi ích và giá trị chung là động lực quan hệ Việt - Mỹ

Hai nước đều nhận thức rằng hợp tác Mỹ - Việt sẽ có lợi cho người dân của cả hai quốc gia - Đại sứ Mỹ tại Việt Nam chia sẻ trong cuộc giao lưu trực tuyến với độc giả VietNamNet sáng nay.

Nga nói Mỹ không có thiện chí đối thoại, Đức gửi pháo phòng không tới Ukraine

Nga cho rằng Mỹ đang không thể hiện thiện chí để đàm phán về một giải pháp hòa bình. Đức sẽ gửi thêm 7 pháo phòng không tự hành Gepard tới Ukraine.

Cây thông 95 tuổi được chọn để trang trí Điện Kremlin dịp năm mới

Quá trình tuyển chọn cây thông để trang trí Điện Kremlin dịp Giáng sinh và năm mới đã được chính phủ Nga tiến hành từ đầu mùa hè.