Biển Đông: Ý đồ của Trung Quốc khi chiến cơ áp sát không phận Malaysia

Triển khai máy bay chiến đấu áp sát không phận Malaysia là để thể hiện khả năng “thị uy” với láng giềng, cũng là sự gây hấn ngày càng lớn trong yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trong khu vực.

Tuy nhiên, theo giới quan sát, hai nước sẽ tránh việc leo thang vấn đề, một phần bởi Malaysia đang vật lộn với đại dịch Covid-19, chịu nhiều áp lực về kinh tế và có những lý do để duy trì quan hệ hữu hảo với Trung Quốc.

Thị uy quân sự

Ngoại trưởng Malaysia mới đây đã triệu tập Đại sứ Trung Quốc Âu Dương Ngọc Tịnh để yêu cầu giải thích về việc 6 máy bay chiến đấu Trung Quốc đã bay trong vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, cách bờ biển Sarawak khoảng 110km. Malaysia nhận diện đây là loại vận tải chiến lược Ilyushin Il-76 và Xian Y-20.

{keywords}
Máy bay Xian Y-20 của Trung Quốc. Ảnh: CCTV

Bộ Ngoại giao Malaysia cáo buộc đây là sự “xâm phạm không phận và chủ quyền” nước này.

Bắc Kinh thì phủ nhận, nói rằng các máy bay quân sự không vào không phận của Malaysia và thực hiện quyền bay tự do trong khu vực.

Trước đó, một nguồn tin quân sự cho hay, chỉ có 2 máy bay vận tải Trung Quốc được điều động nhằm tiếp tế cho binh lính đồn trú ở Biển Đông.

Từ lâu, Trung Quốc đã thể hiện quyết tâm chính trị trong yêu sách chủ quyền hàng hải ở Biển Đông và được cho là đã đưa ra đề xuất cuộc gặp cấp ngoại trưởng với 10 thành viên ASEAN tuần tới.

Việc điều máy bay tới gần bãi cạn South Luconia Shoal có thể coi là biện pháp ngăn cản các bên khác có chủ quyền ở Biển Đông, nhà nghiên cứu Collin Koh tại Trường Nghiên cứu quốc tế S Rajaratnam của Singapore cho biết.

“Vụ việc này nhằm thể hiện và khuếch trương các khả năng sức mạnh quân sự mới của họ, vốn tương phản với lực lượng không quân Malaysia”, Koh nói. “Người Trung Quốc dường như muốn nói giờ đây họ được trang bị tốt hơn để leo thang thị uy”.

{keywords}
Máy bay Ilyushin Il-76 của Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Trung Quốc đang không ngừng gia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông - vùng biển mà những quốc gia khác có tuyên bố chủ quyền như Việt Nam, Philippines, Brunei và Malaysia.

Trong tháng 4, nước này đã triển khai 3 tàu khu trục hiện đại bao gồm một tàu tấn công đổ bộ Type 075 tới căn cứ hải quân lớn nhất của Trung Quốc trên đảo Hải Nam. Điều này làm gia tăng suy đoán Trung Quốc sẽ triển khai tàu tấn công đổ bộ lớn nhất của mình - có thể mang theo 30 trực thăng và hàng trăm lính - tới Biển Đông đang tranh chấp.

Ràng buộc kinh tế

Bãi cạn Luconia ở ngoài khơi bang Sarawak là ngư trường phong phú và giàu tài nguyên hydrocarbon.

Malaysia theo đuổi mối quan hệ hợp tác kinh tế với Trung Quốc tách biệt với các tranh chấp ở Biển Đông, thậm chí kể cả khi căng thẳng thỉnh thoảng bùng phát liên quan đến việc thăm dò dầu khí ngoài khơi bang Sarawak. Đây là khu vực nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia nhưng cũng thuộc cái gọi là “đường 9 đoạn” mà Trung Quốc đưa ra nhằm khẳng định yêu sách chủ quyền phi pháp ở Biển Đông.

Là một trong những đối tác thương mại lớn nhất, Trung Quốc có vai trò quyết định trong việc phục hồi kinh tế của Malaysia. Trong cuộc gặp trực tuyến tháng trước, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nói với người đồng cấp Malaysia Muhyiddin Yassin rằng, nước ông sẵn sàng thúc đẩy hợp tác hơn nữa trong đầu tư, sản xuất, nông nghiệp và hạ tầng hàng hải. Malaysia cũng là một trong những nước đầu tiên có quyền ưu tiên tiếp cận các vắc-xin chống Covid-19 của Trung Quốc.

“Với tình trạng thiếu vắc xin toàn cầu, Trung Quốc là nguồn cung quan trọng của Malaysia”, chuyên gia Koh nhận định. “Có nhiều động lực để Malaysia duy trì quan hệ bền vững và hữu hảo với Trung Quốc cũng như không cố làm chao đảo con thuyền nếu không cần thiết”.

Tiếp tục phô trương sức mạnh

Còn Yan Yan, Giám đốc Trung tâm luật và chính sách đại dương tại Viên Nghiên cứu Biển Đông ở đảo Hải Nam thì cho rằng, Malaysia có thể “phản ứng thái quá” với việc Trung Quốc điều động máy bay quân sự.

Bà nhấn mạnh, tuyên bố của quân đội và cơ quan ngoại giao Malaysia trái ngược nhau. Theo lực lượng không quân hoàng gia Malaysia, máy bay của họ đã được điều động sau khi các máy bay của không quân Trung Quốc không đáp ứng yêu cầu liên lạc với kiểm soát không lưu ở Kota Kinabalu (Malaysia). Trong khi đó, Bộ Ngoại giao nước này thì gọi đây là vụ việc “xâm phạm không phận và chủ quyền của Malaysia”.

Theo Yan, Malaysia có thể cảm thấy “bị đe dọa” khi 16 máy bay Trung Quốc áp sát không phận. “Trong tương lai, nếu hai bên tăng cường liên lạc ở các vùng tranh chấp của Biển Đông và các hoạt động liên quan thì đó có thể là cách tốt hơn để thúc đẩy lòng tin chung”, bà nói.

Nhà phân tích Koh cho rằng, việc phô trương sức mạnh của Bắc Kinh sẽ tiếp diễn, bất chấp những quan ngại của láng giềng và sự dõi theo của các nước khác như Mỹ. “Với sự phục hồi kinh tế và sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng, Trung Quốc tương đối thoải mái và tự tin về sự hiện diện ở Biển Đông. Có cảm giác rằng, dần dần họ sẽ làm suy yếu quyết tâm chính trị của các đối thủ địa chính trị”.

Thái An (Theo SCMP)

Đòi chủ quyền ở Biển Đông, động cơ nơi đáy biển sâu của  Trung Quốc

Đòi chủ quyền ở Biển Đông, động cơ nơi đáy biển sâu của Trung Quốc

Đáy biển tại các vùng nước tranh chấp là nguồn cung cấp đất hiếm cực kỳ quan trọng cho các tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

tin nổi bật

CPI từ bàn ăn đến bàn nghị sự

Cuối tuần vừa qua, tôi lâm vào tình huống dở khóc dở cười khi đến thăm gia đình một người quen. Trong bữa ăn, ông chồng nói bâng quơ là lạm phát có tí ti thế mà dân tình cứ gào lên, chả ra làm sao.

40 năm Công ước Luật biển: Bảo vệ quyền tự do hàng hải, giải quyết các tranh chấp

Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) thiết lập cơ chế mới hữu hiệu về giải quyết các tranh chấp biển. Khoảng gần 1/2 trong tổng số 500 các vùng biển chồng lấn đã được giải quyết.

40 năm UNCLOS: Bảo vệ trật tự pháp lý trên biển

Ngày 30/4/1982, sau 9 năm đàm phán, văn bản đàm phán cuối cùng về Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) được nhất trí thông qua và ngày 10/12/1982 thì mở ký.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…

Huỳnh Bửu Sơn và chuyến 'survey' Duyên Hải cùng chiếc dép nằm sâu dưới bùn

Kỷ niệm đầu tiên đánh dấu việc tôi tham gia Nhóm chuyên viên Cholimex là chuyến đi công tác tại Duyên Hải cùng anh Trần Bá Tước và anh Võ Hùng.