Sau 1 năm, chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào vận hành, bước đầu ổn định. Tuy nhiên, cũng phải thấy rõ những vấn đề đang ảnh hưởng đến hoạt động, hạn chế hiệu quả hoạt động của mô hình này, đặc biệt là chính quyền cấp xã.
Sáng 1/7, tại hội nghị toàn quốc của Bộ Chính trị về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc trình bày kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về nội dung này.
Tại phiên họp ngày 26/6, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cơ bản thống nhất với tờ trình, báo cáo của Ban Tổ chức Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng việc thành lập mới hai đảng bộ trực thuộc tỉnh, thành ủy gồm: Đảng bộ HĐND cấp tỉnh, thành phố và Đảng bộ MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh, thành phố. Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng yêu cầu rà soát chức năng tổ chức bộ máy của các bộ ngành, giữa các ngành và theo tổ chức ngành dọc để hoàn thiện báo cáo, trình Hội nghị Trung ương 3 xem xét, cho ý kiến.
Đồng thời, Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao một số nhiệm vụ sau ngày 1/7. Cụ thể, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện văn bản pháp luật về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và cơ chế vận hành của hệ thống chính trị từ trung ương tới cấp xã.
Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo Chính phủ và các cơ quan, bộ ngành nghiên cứu xây dựng quy định về khung tiêu chí, tiêu chuẩn theo định hướng khung bộ máy chuyên môn cấp xã phù hợp với thực tiễn của các vùng (đô thị đặc biệt, đô thị, vùng đồng bằng, vùng miền núi), báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi ban hành.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư lưu ý cân đối ưu tiên bố trí đầy đủ, kịp thời nguồn ngân sách nhà nước chi thường xuyên, nhất là cấp xã; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức, đơn giá để bảo đảm hoạt động ổn định, thông suốt của bộ máy các cấp, nhất là cấp xã; đồng thời đảm bảo chi đầu tư tạo động lực tập trung phát triển kinh tế - xã hội.
Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu xây dựng hướng dẫn phương pháp biên soạn hai chỉ tiêu kinh tế tổng hợp cấp xã gồm: Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã và thu nhập bình quân đầu người cấp xã.
Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư sửa đổi Quyết định số 304, Quy định số 301 theo hướng thành lập cơ quan Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, bảo đảm hoạt động theo luật và điều lệ của từng tổ chức, phù hợp với quy định thi hành Điều lệ Đảng. Việc này thực hiện tương tự ở cấp tỉnh và bổ sung một Phó Chủ tịch chuyên trách của Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã.
Nghiên cứu thiết lập cơ chế chính sách đãi ngộ, vinh danh chuyên gia, công chức chuyên môn
Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Ban Tổ chức Trung ương đôn đốc các cơ quan, đơn vị hoàn thành rà soát, sắp xếp tinh gọn bộ máy và ban hành định mức biên chế bám sát định hướng của Bộ Chính trị.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo tiếp tục kiện toàn bộ máy bên trong gắn kết đồng bộ với việc điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, phân cấp phân quyền, đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện vị trí việc làm để bố trí đội ngũ cán bộ đúng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy các bộ, ngành tiếp tục rà soát, sắp xếp chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các bộ, ngành bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; thống nhất phương án điều chỉnh, phân định rõ chức năng tham mưu quản lý nhà nước tại các lĩnh vực còn giao thoa, chồng lấn.
Ban Tổ chức Trung ương cũng chủ trì đánh giá, xây dựng kế hoạch nhân rộng mô hình chính quyền địa phương hai cấp chuẩn của Hà Nội.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Đảng ủy Chính phủ chủ trì phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương, Ban Chính sách chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu hoàn thiện chính sách cải cách tiền lương theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 14. Trong đó, Bộ Chính trị, Ban Bí thư định hướng về quan tâm chính sách tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ cơ sở; đồng thời nghiên cứu thiết lập hệ thống cơ chế chính sách đãi ngộ, vinh danh chuyên gia, công chức chuyên môn, chuyên sâu, bảo đảm tương thích đồng bộ với hệ thống quy định về chức vụ, chức danh, vị trí việc làm để tạo động lực cho đội ngũ này phấn đấu phát triển theo con đường chuyên môn, yên tâm cống hiến lâu dài trong khu vực công.
Với các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu rà soát, bổ sung, hoàn thiện đầy đủ, đồng bộ, thống nhất quy định về quy hoạch, quy chế, quy trình liên thông, quy chuẩn, tiêu chuẩn, tiêu chí, định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá; kịp thời bổ sung, điều chỉnh, thay thế các văn bản quy định.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị thực hiện đồng bộ giải pháp về công tác cán bộ gắn với vị trí việc làm; đổi mới đào tạo, bồi dưỡng, khuyến khích cán bộ tự học tập trên nền tảng số; điều chuyển, luân chuyển cán bộ giữa các xã, phường và từ cấp tỉnh về cấp xã để khắc phục tình trạng mất cân đối nhân lực cục bộ hoặc phân công không đúng năng lực; kiên quyết chấm dứt hiện tượng kén chọn địa bàn và vị trí công tác.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện việc rà soát, sắp xếp tinh gọn các tổ chức bên trong của chính quyền địa phương hai cấp; sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm không có khâu trung gian, không chồng chéo nhiệm vụ, xác định rõ đầu mối chủ trì.
"Xác định rõ cấp xã là trung tâm vận hành mới ở cơ sở, hoàn thành trong năm 2026; chuyển toàn bộ chức năng nhiệm vụ của một số sở đặc thù về cơ sở quản lý đa ngành, đa lĩnh vực (trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền quyết định). Kết thúc hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh, cấp xã khi 100% dịch vụ công trực tuyến được thực hiện hoàn chỉnh", kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ rõ.
Một năm sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, câu chuyện tổ chức bộ máy và chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã tiếp tục được đặt ra.
TS. Trần Anh Tuấn nêu thực tế, sau 1 năm sắp xếp và khởi động chính quyền địa phương 2 cấp, vẫn có xu hướng xem đây là "phép trừ cơ học" của chính quyền địa phương 3 cấp sau khi bỏ đi cấp huyện.
.svg){kind=icon}
