Trong kho vũ khí phi hạt nhân của Liên bang Nga, không có mẫu vũ khí nào sở hữu uy lực công phá diện rộng và sức ép tâm lý khủng khiếp như bom nhiệt áp ATBIP (tiếng Nga - Авиационная вакуумная бомба повышенной мощности), vốn được truyền thông quốc tế gọi bằng biệt danh ‘Father of All Bombs’ (FOAB - Cha của các loại bom).
Được Bộ Quốc phòng Nga thử nghiệm thành công vào tháng 9/2007 nhằm đáp trả mẫu bom MOAB của Mỹ (Massive Ordnance Air Blast, tên đầy đủ GBU-43/B MOAB, biệt danh ‘Mẹ của các loại bom’ - Mother of All Bombs, bom FOAB đã thiết lập một kỷ lục mới về sức mạnh của vũ khí thông thường.
Với khả năng tạo ra sóng xung kích hủy diệt và vùng chân không rút sạch oxy trong bán kính hàng trăm mét, bom FOAB khẳng định vị thế đỉnh cao của kỹ thuật chế tạo vũ khí nhiệt áp Nga.
Nguyên lý kích nổ hai giai đoạn và cơ chế hủy diệt chân không
Khác biệt hoàn toàn so với các loại bom nổ phá thông thường vốn dựa vào chất nổ rắn chứa sẵn oxy để kích nổ, bom FOAB vận hành theo nguyên lý nhiệt áp (thermobaric) hay còn gọi là bom chân không. Cơ chế công phá của quả bom diễn ra qua hai giai đoạn liên tiếp vô cùng phức tạp:
Ở giai đoạn đầu tiên, khi bom cách mặt đất một khoảng cách tối ưu được thiết lập bởi ngòi nổ không gian, một liều nổ nhỏ sẽ phân tán toàn bộ khối lượng chất nổ lỏng cực nhẹ ra không khí xung quanh.
Khối chất lỏng này ngay lập tức hóa hơi, tạo thành một đám mây khí nhiên liệu khổng lồ bao phủ diện rộng, len lỏi vào từng ngóc ngách, khe hở, hầm ngầm, giao thông hào và các công trình kiên cố.
Ở giai đoạn thứ hai, hệ thống ngòi nổ thứ cấp kích hoạt, đốt cháy toàn bộ đám mây nhiên liệu hỗn hợp này cùng một lúc.
Quá trình cháy kiệt siêu tốc tiêu thụ toàn bộ oxy trong bầu không khí xung quanh, tạo ra một quả cầu lửa khổng lồ với nhiệt độ tại tâm nổ lên tới 3.000 độ C, làm tan chảy hoặc thiêu rụi mọi vật thể.
Ngay sau đòn nhiệt lượng khủng khiếp này là sự sụt giảm áp suất đột ngột, tạo ra vùng không khí chân không cực mạnh.
Áp suất chênh lệch rút sạch không khí khỏi phổi của bất kỳ ai trong khu vực ảnh hưởng và làm sụp đổ hoàn toàn cấu trúc hầm ngầm từ bên trong.
Thông số kỹ thuật siêu khủng và so sánh sức mạnh với bom MOAB Mỹ
Về kích thước và thiết kế khí động học, bom FOAB có trọng lượng tổng thể khoảng 7,1 tấn. Tuy nhiên, nhờ ứng dụng công nghệ nano tiên tiến trong việc pha trộn các thành phần nhiên liệu lỏng mật độ năng lượng cao (bao gồm oxit etylen kết hợp với bột nhôm và magiê siêu mịn), khối lượng chất nổ 7,1 tấn của bom FOAB lại tạo ra năng lượng công phá tương đương 44 tấn thuốc nổ TNT.
Con số này vượt xa mẫu bom GBU-43/B MOAB của Mỹ, vốn nặng tới 10,3 tấn nhưng chỉ đạt sức nổ tương đương 11 tấn TNT.
Bán kính hủy diệt hoàn toàn của bom FOAB lên tới 300 mét, trong khi sóng xung kích và vùng chênh áp siêu mạnh có thể gây sát thương nghiêm trọng ở cự ly hơn 1.000 mét xung quanh tâm nổ.
Do khối lượng và kích thước lớn, bom FOAB không được thả từ các máy bay ném bom chiến thuật (tactical) mà đòi hỏi các phương tiện mang chiến lược tầm xa như máy bay ném bom siêu thanh Tu-160 Blackjack hoặc Tu-95MS.
Bom FOAB được thả qua khoang chứa hàng thông qua hệ thống dù hãm đà để đảm bảo máy bay mang có đủ thời gian thoát khỏi bán kính ảnh hưởng của sóng xung kích cực mạnh do chính quả bom tạo ra.
Ý nghĩa chiến lược và khả năng răn đe bậc nhất
Tương tự như bom MOAB của Mỹ, bom FOAB không chỉ là một vũ khí hủy diệt mục tiêu diện rộng mà còn là một đòn đánh gục tâm lý đối phương.
Việc sử dụng bom FOAB cho phép xóa sổ hoàn toàn các cụm tập trung quân, trung tâm chỉ huy diện rộng, các bãi cọc phòng thủ hoặc làm phẳng các trận địa hầm ngầm kiên cố trên một khu vực rộng lớn, mà không để lại ô nhiễm phóng xạ như vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Việc làm chủ công nghệ bom nhiệt áp siêu lớn ATBIP giúp Nga duy trì một công cụ răn đe chiến lược thông thường tối thượng.
Bom FOAB chứng minh khả năng tối ưu hóa hiệu suất chất nổ đỉnh cao của ngành công nghiệp quốc phòng Nga, biến những quả bom thả tự do thông thường thành phương tiện tạo ra hiệu ứng hủy diệt cấp độ hạt nhân, nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ luật pháp quốc tế về vũ khí thông thường.
(Theo 360.ru, ren.tv, ria.ru, edition.cnn.com, nationalinterest.org, stripes.com, thehindu.com, vpk.name, academia.edu, skulshrestha.net)
Đêm 15/10, tên lửa Neptune tầm xa của Ukraine tập kích căn cứ Borisoglebsk, phá hủy và làm hư hại 6 tiêm kích Su-34M giá trị hàng trăm triệu USD của Nga ngay trên đường băng.
Song sát ‘mẹ của các loại bom’ GBU-43/B MOAB và ‘mũi khoan ngầm’ GBU-57 MOP hé lộ chiến lược khoan phá các căn cứ hạt nhân kiên cố của Iran trong kịch bản tập kích quy mô lớn của Mỹ.
Giải mã tên lửa Hwasong-11E đầu đạn HGV lượn siêu vượt âm mới nhất của Triều Tiên với tầm bắn 1.000km, tốc độ Mach 8, khiến mạng lưới phòng không đối phương 'bất lực’?.
Ứng dụng hẹn hò FirstDate, bước đi táo bạo của Singapore, dùng thuật toán Gale-Shapley Stable Marriage đoạt giải Nobel và Singpass làm ‘ông tơ bà nguyệt’, giúp công chức trẻ tìm bạn đời, giải cứu cuộc khủng hoảng tỷ lệ sinh xuống kỷ lục 0,87.
Tên lửa siêu thanh có thực sự vô địch? Giải mã tên lửa đánh chặn SkySonic, lá chắn triệu USD giúp Israel hóa giải 'cơn ác mộng' siêu thanh - vũ khí ‘không thể đánh chặn’.
.svg){kind=icon}
