
Khoai tây là một trong những loại thực phẩm quen thuộc, dễ chế biến và xuất hiện phổ biến trong bữa ăn hằng ngày của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, trong quá trình bảo quản không đúng cách, củ khoai tây rất dễ xuất hiện tình trạng mọc mầm.
Sự cố đáng tiếc vừa xảy ra tại Nam Đàn, tỉnh Nghệ An khi Trung tâm Y tế tiếp nhận bốn người trong cùng một gia đình nghi bị ngộ độc sau khi ăn canh khoai tây mọc mầm. Hậu quả đau lòng là một người phụ nữ đã tử vong, trong khi ba người còn lại phải nhập viện cấp cứu khẩn cấp.
Độc tố solanine không thể bị phá hủy bởi nhiệt độ
Trao đổi thêm về vấn đề này, Bác sĩ Phạm Khánh Linh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, cho biết người dân tuyệt đối không nên ăn khoai tây đã mọc mầm. Nguyên nhân là do khi củ khoai bắt đầu nảy mầm, nó sẽ sản sinh và tích tụ độc tố solanine. Đây là một chất độc sinh học có khả năng gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người, thậm chí có thể dẫn đến tử vong nếu tiêu thụ với lượng lớn.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhấn mạnh, chất solanine phân bố không đều tập trung nhiều ở phần mềm, vỏ xanh và các mắt khoai, đồng thời có xu hướng lan sang các phần khác của củ.

Theo đó, trong mầm khoai và chân mầm chứa 420-730mg solanine/100g. Ở vỏ khoai chứa 30-50mg/100g và ở 100g ruột khoai chứa 4-7mg chất solanine. Như vậy lượng chất độc chứa trong mầm khoai rất lớn. Đáng lưu ý, chất solanin có thể gây ngộ độc chết người với liều lượng 0,2-0,4g trên 1kg trọng lượng cơ thể.
Ngoài ra, theo bác sĩ Linh, việc sử dụng khoai tây mọc mầm có thể khiến người ăn gặp phải các triệu chứng rối loạn tiêu hóa cấp tính như đau bụng dữ dội, tiêu chảy liên tục. Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể xuất hiện các dấu hiệu thần kinh và cơ bắp như hiện tượng giãn đồng tử hay liệt nhẹ hai chân.
Trong những trường hợp ngộ độc nghiêm trọng, solanine còn tác động tiêu cực và gây ảnh hưởng nặng nề đến hệ thần kinh trung ương cùng hệ tim mạch.
“Điều đáng chú ý và vô cùng nguy hiểm là chất độc này không bị phá hủy hoàn toàn ở nhiệt độ cao khi nấu chín. Do đó, ngay cả khi người dân chế biến kỹ lưỡng qua đun nấu thì vẫn không đảm bảo an toàn cho sức khỏe”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Vì thế, để phòng tránh nguy cơ ngộ độc, người tiêu dùng không nên tiếp tục sử dụng khoai tây khi thấy dấu hiệu mọc mầm, đặc biệt là những củ có mầm dài hoặc lớp vỏ đã chuyển sang màu xanh.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh, nhiều người thường có thói quen gọt bỏ phần mầm và tiếp tục chế biến củ khoai, tuy nhiên hành động này hoàn toàn không an toàn.
“Việc cắt bỏ mầm khoai tây không thể đảm bảo loại bỏ hoàn toàn nguy cơ gây ngộ độc và là phương pháp không được khuyến khích áp dụng.
Nguyên nhân cốt lõi là khi củ khoai tây mọc mầm, độc tố solanine không chỉ tập trung riêng lẻ ở phần mầm mà còn lan sang cả lớp vỏ và phần thịt xung quanh bên trong củ. Vì vậy, dù đã cắt bỏ mầm bằng mắt thường, hàm lượng solanine độc hại vẫn có thể tồn tại và gây nguy hiểm cho sức khỏe khi con người vô tình ăn phải”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Nếu lỡ ăn phải làm sao?
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi phát hiện khoai tây đã mọc mầm hoặc nghi ngờ không an toàn, bạn cần dừng ăn ngay để tránh đưa thêm độc tố vào cơ thể.
Theo bác sĩ Linh, nếu lỡ ăn phải khoai tây mọc mầm bạn cần chú ý các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, chóng mặt, đau đầu hoặc mệt mỏi để kịp thời xử lý.
“Lúc này bạn nên uống nhiều nước giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, đồng thời giúp cơ thể đào thải độc tố ra ngoài. Đặc biệt, người dân không tự ý dùng thuốc nếu xuất hiện tình trạng tiêu chảy, buồn nôn/nôn vì có thể làm che lấp triệu chứng gây khó khăn cho việc xác định chính xác bệnh”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Nếu xuất hiện các biểu hiện như nôn ói liên tục, đau bụng dữ dội, khó thở, rối loạn nhịp tim, choáng váng hoặc co giật sau khi ăn khoai tây mọc mầm, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Để bảo quản khoai tây được lâu, bà nội trợ nên để nơi khô ráo, thoáng khí với nhiệt độ ổn định, lý tưởng khoảng 10-15°C. Tránh ánh sáng trực tiếp (đặc biệt là ánh sáng mặt trời) sẽ kích thích khoai tây mọc mầm và làm vỏ khoai chuyển sang màu xanh. Đây là dấu hiệu dấu hiệu cảnh báo sự tích tụ của độc tố Solanine có thể gây ngộ độc.
Vì vậy, khoai tây nên được đặt ở nơi tối, tránh cửa sổ hoặc khu vực có ánh đèn chiếu trực tiếp trong thời gian dài. Bạn nên để khoai trong rổ, thùng giấy hoặc túi lưới thay vì túi nilon kín để giúp khoai “thở” tốt hơn.


