Nâng cao khả năng ứng phó cháy nổ cho cư dân sống ở chung cư

Phải thường xuyên diễn tập PCCC cho cư dân

Hiện nay, số lượng chung cư cao tầng trong cả nước xấp xỉ 5.000 tòa nhà, mặc dù công tác kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) của lực lượng tại chỗ diễn ra thường xuyên, tuy nhiên những vấn đề liên quan đến việc bảo đảm an toàn PCCC cho công trình chỉ được phát hiện khi các cơ quan chức năng kiểm tra định kỳ hoặc khi sự cố đã xảy ra. Qua công tác kiểm tra cho thấy, nhiều chung cư cao tầng có lắp đặt hệ thống PCCC nhưng công tác vận hành, bảo trì, bảo dưỡng còn mang tính hình thức. Vì vậy, tại rất nhiều công trình dù được trang bị đầy đủ các thiết bị PCCC nhưng khi xảy ra sự cố lại không sử dụng được.

Nhà cao tầng theo Quy chuẩn của Bộ Xây dựng gồm các công trình từ 10 tầng trở lên, hoặc nhà ở có tầng hầm và cao từ 9 tầng trở lên (không tính tầng hầm); nhà có chiều cao từ 25 m trở lên (chiều cao nhà được xác định bằng chiều cao bố trí của tầng trên cùng không kể tầng kỹ thuật trên cùng; còn chiều cao bố trí của tầng được xác định bằng khoảng cách từ mặt đường cho xe chữa cháy tiếp cận tới mép dưới của cửa sổ mở trên tường ngoài của tầng đó).

Đại tá Phạm Trung Hiếu – Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH) Công an Thành phố Hà Nội cho biết, kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống ứng phó với sự cố cháy, nổ của người dân còn thấp, hầu hết thường hoảng loạn, mất bình tĩnh dẫn tới nhiều hậu quả đáng tiếc khi xảy ra cháy. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới nguy cơ mất an toàn PCCC các nhà, chung cư cao tầng nhưng nổi bật trong đó là do đặc điểm kiến trúc, bố trí công năng sử dụng, đặc điểm kỹ thuật các hệ thống của toà nhà và công tác bảo đảm an toàn PCCC trong quá trình sử dụng.

Nói về các nguy cơ khi có cháy tại các chung cư cao tầng, Đại tá Phạm Trung Hiếu cho rằng, kẻ thù lớn nhất của cư dân chính là khí độc bốc lên từ đám cháy lan truyền dọc theo chiều cao tòa nhà. Tốc độ, áp lực của gió với các tòa chung cư cũng là yếu tố khiến đám cháy dễ cháy lan và nâng độ phức tạp của đám cháy. Trong khi đó, việc thiết kế phía trong các tòa nhà chung cư nếu không khoa học sẽ trở thành thảm họa.

Cụ thể, hành lang giữa và các buồng thang bộ trong nhà cao tầng nếu không có giải pháp bảo vệ sẽ là các con đường lan truyền lửa, khói, hơi nóng, khí độc từ đám cháy lên các tầng trên và lan ra toàn nhà, đồng thời cản trở việc thoát nạn và đe dọa tính mạng những người chưa thoát kịp ra khỏi tòa nhà. "Chính vì vậy, thói quen mở các cửa ngăn khói/cửa thoát hiểm của cư dân sẽ trở nên rất nguy hiểm khi có đám cháy xảy ra. Chính vì vậy, phải thường xuyên tập huấn, diễn tập PCCC cho cư dân sống tại các chung cư cao tầng", Đại tá Phạm Trung Hiếu phân tích.

Nâng cao khả năng cứu hộ, cứu nạn tại chỗ

Phân tích sâu hơn về các kĩ năng ứng phó khi có cháy nhà chung cư, Đại tá Phạm Trung Hiếu cho biết, do chung cư cao tầng thường có kết cấu gồm khối đế và khối cao tầng với nhiều loại công năng kết hợp như văn phòng, trung tâm thương mại, nhà trẻ, lớp học, dịch vụ ăn uống, giải trí, gara để xe. Do có nhiều chức năng nên nguy cơ cháy, nổ càng lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại lớn về người và tài sản bên trong công trình.

Đặc biệt, trong chung cư do số lượng người đông, tình trạng sức khỏe và độ tuổi khác nhau dẫn tới khó khăn phức tạp trong công tác thoát nạn và tổ chức các hoạt động cứu hộ, cứu nạn từ trên cao, nhất là đối với người già và trẻ em. Ví dụ, người cao tuổi hay trẻ em thì không đủ sức khỏe mở cửa buồng thang khi hệ thống quạt tăng áp buồng thang hoạt động; không có sức khỏe để leo thang bộ nếu ở tầng quá cao...

"Đặc biệt, khói là kẻ thù nguy hiểm nhất khi cháy, do đó việc thoát hiểm với nhà chung cư cần những kỹ năng và người dân cần phải được tập huấn, diễn tập thường xuyên. Ví dụ kỹ năng dùng khăn ướt để che mặt, đi khom lưng (thậm chí bò ra sàn khi di chuyển) để tránh khói; thoát nhanh ra phía cửa thoát hiểm/cầu thang bộ là một trong những kỹ năng sinh tồn bắt buộc đối với cư dân sống tại các chung cư. Chính vì những nguy hiểm như trên, khả năng CNCH tại chỗ của người dân cần phải được nâng cao; được diễn tập thường xuyên, nhất là với người già và trẻ em - 2 đối tượng yếu thế và dễ bị tổn thương...", Đại tá Phạm Trung Hiếu nhấn mạnh.