‘Chóng mặt’ với kỳ nghỉ hè của giáo viên Nhật

Nguyễn Quốc Vương Nghiên cứu sinh tại Nhật Bản

Nghỉ hè là dịp lý tưởng để họ tập hợp lại, tổ chức các diễn đàn, hội thảo nhằm công bố các “thực tiễn giáo dục” của bản thân đã thực hiện trong năm và thảo luận cùng đồng nghiệp.

 Nghỉ hè là dịp lý tưởng để họ tập hợp lại, tổ chức các diễn đàn, hội thảo nhằm công bố các “thực tiễn giáo dục” của bản thân đã thực hiện trong năm và thảo luận cùng đồng nghiệp.

Ở Nhật, ngoài kì nghỉ đông, nghỉ xuân, các trường học cũng có kì nghỉ hè giống như Việt Nam. Do hệ thống hành chính giáo dục của Nhật ở một mức độ nhất định thừa nhận và bảo hộ tính tự trị ở địa phương, cũng như do sự khác biệt về các điều kiện tự nhiên-xã hội ở từng khu vực, thời điểm nghỉ hè và thời gian của kì nghỉ sẽ thay đổi theo từng địa phương. Nhưng nhìn chung kì nghỉ hè thường bắt đầu từ giữa tháng 7 cho đến hết tháng 8, kéo dài từ 25 – 40 ngày theo từng tỉnh/ thành.

Không được “dạy thêm” mà vẫn bận rộn

Kì nghỉ hè, giáo viên Nhật sẽ được nghỉ ngơi và dành cho việc riêng? Về lý thuyết có vẻ như vậy nhưng trên thực tế, thời gian nghỉ thật sự, tách hoàn toàn khỏi công việc của giáo viên Nhật trong hè rất ngắn, nhiều cũng chỉ khoảng 10 ngày.  

Ở Nhật thông thường các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên kí hợp đồng dài hạn vẫn phải đi đến trường làm việc ngay cả khi không có tiết dạy như người làm việc ở các công sở khác. Họ đến trường để nghiên cứu, đọc sách, chuẩn bị cho bài giảng, tham gia các sinh hoạt học thuật của trường học và cố vấn cho các hoạt động, các câu lạc bộ (CLB) học sinh.

Lương giáo viên Nhật đủ để chi dùng cho cuộc sống ở mức trung bình và luật cấm họ làm việc ở các trung tâm luyện thi hay tham gia giảng dạy ở trường khác.

{keywords}
Ảnh minh họa. Nguồn: h-nittai.sakura.ne.jp

Ở Nhật, hầu như các giáo viên đều tham gia làm cố vấn cho các câu lạc bộ tự trị của học sinh. Trong chương trình giáo dục ở trường phổ thông Nhật Bản, hoạt động tự trị của học sinh đóng một vai trò quan trọng ngang nội dung giáo dục thông qua các môn giáo khoa. Các câu lạc bộ được hình thành từ tiểu học và sẽ được “chuyên nghiệp hóa” ở bậc học THCS.

Sự tham gia của học sinh vào các CLB ở cấp học này được hiểu như là bắt buộc. Các CLB rất đa dạng bao phủ nhiều lĩnh vực như thể thao, học thuật, nghệ thuật, đời sống, hoạt động xã hội…, nhằm gắn kết tạo ra cộng đồng và giúp học sinh “xã hội hóa” nhận thức, hành vi, mài sắc cá tính, năng khiếu của bản thân, rèn luyện kĩ năng tổ chức và lãnh đạo cũng như những phẩm chất cơ bản để trở thành người công dân dân chủ.

Kì nghỉ hè là khoảng thời gian thuận lợi nhất để giáo viên tập trung vào hoạt động của các CLB của học sinh nói trên. Những giáo viên kiêm cố vấn CLB sẽ rất bận rộn trong dịp hè.

Ngoài ra, trong kì nghỉ hè, giáo viên sẽ phải tham gia các chương trình “đào tạo bồi dưỡng chuyên môn”. Đó có thể là chương trình do Bộ giáo dục, văn hóa, thể thao, khoa học và công nghệ, Ủy ban giáo dục địa phương tổ chức, hoặc cũng có thể là chương trình riêng của nhà trường.

Đặc biệt, đáng chú ý nhất là sự tham gia tích cực của giáo viên vào các câu lạc bộ học thuật, các tổ chức học thuật-nghề nghiệp của chính họ. Đây là các tổ chức, diễn đàn hoàn toàn do giáo viên sáng lập, tổ chức và sinh hoạt tự nguyện.

Hiện có hàng trăm, hàng ngàn tổ chức như thế tại Nhật. Nghỉ hè là dịp lý tưởng để họ tập hợp lại, tổ chức các diễn đàn, hội thảo nhằm công bố các “thực tiễn giáo dục” của bản thân đã thực hiện trong năm và thảo luận cùng đồng nghiệp.

Ở Nhật, quan niệm giáo viên là nhà giáo dục, nhà thực tiễn giáo dục rất mạnh. Những giáo viên được cấp trên, đồng nghiệp, xã hội đánh giá cao là những người sáng tạo ra các thực tiễn giáo dục của riêng mình. Giáo viên tồi là những người nhất nhất dạy theo SGK.

Trong gần 10 năm học ở Nhật, tôi may mắn có cơ hội giao lưu, tham dự rất nhiều các buổi hội thảo, sinh hoạt chuyên môn của các tổ chức đó. Nhờ vậy, tôi được gặp gỡ, lắng nghe học hỏi kinh nghiệm từ chính các giáo viên đang giảng dạy ở trường phổ thông Nhật Bản.

Ví dụ, tôi từng nhiều lần tham dự các buổi hội thảo, sinh hoạt học thuật của Hội các nhà giáo dục lịch sử Nhật Bản. Đây là một tổ chức nghề nghiệp thành lập năm 1949, tập hợp các giáo viên dạy các môn Xã hội, Lịch sử, địa lý… trên toàn Nhật Bản và các nhà nghiên cứu, các giáo sư đại học có liên quan, với mạng lưới chi hội rộng khắp.

Mỗi năm Hội sẽ tổ chức Đại hội một lần với một chủ đề nhất định. Đây cũng là dịp các giáo viên trực tiếp giảng dạy ở trường phổ thông gặp gỡ các nhà nghiên cứu, các giáo sư đại học để trao đổi. Họ cũng sẽ có không gian để công bố các thực tiễn giáo dục, các thử nghiệm mà họ đang thực hiện ở trường học. Hội cũng có tạp chí phát hành định kì hàng tháng đăng tải các bài báo về giáo dục lịch sử và công bố các “thực tiễn giáo dục” của giáo viên.

Hoạt động của giáo viên Nhật Bản trong kì nghỉ hè sẽ là một tham khảo hữu ích cho giáo viên Việt Nam. Để thúc đẩy cải cách giáo dục và nâng cao chất lượng giáo viên, Việt Nam cần can đảm loại bỏ các phong trào thi đua hình thức, thay vào đó là hoạt động nghiên cứu học thuật với vai trò tự chủ, tự trị của giáo viên trong trường học.

Nguyễn Quốc Vương

 

tin nổi bật

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…

Hơi thở hiện đại và cảm hứng giá trị bền vững từ ly cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới

Vừa là lựa chọn lý tưởng và tiện lợi để thưởng thức cà phê cao cấp ngay tại nhà, cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới vừa là một lời gợi mở từ Nestlé và Starbucks về xu hướng tiêu dùng sản phẩm cà phê bền vững, hạn chế tác động môi trường.

Thí sinh ngủ quên: Đúng, sai giám thị?

Dư luận xôn xao về vụ một học sinh ngủ quên không làm bài dẫn đến bị điểm liệt và trượt tốt nghiệp THPT. Chưa có xem xét trách nhiệm của giám thị thì người ta đã khẳng định là giám thị làm đúng quy chế.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Điện đàm lãnh đạo Mỹ - Trung: Nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp giữa những bất đồng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã có cuộc thảo luận lần thứ 5 trong nhiệm kỳ lãnh đạo dưới hình thức điện đàm.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.

Trung Quốc thay đổi chính sách đối ngoại, hướng mạnh tới châu Phi

Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ và châu Âu có nhiều bước lùi trong thời gian qua, Trung Quốc đang hướng sự chú ý tới châu Phi, nơi họ đang có quan hệ thương mại thân thiết với nhiều quốc gia.