
Sáng 20/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính về các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ.
Nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16, Ủy ban Kinh tế và Tài chính có 71 thành viên, trong đó Thường trực Ủy ban có 23 thành viên.
Tại cuộc làm việc, các ý kiến được đưa ra đã trao đổi thẳng thắn, tập trung làm rõ những vướng mắc, thuận lợi trong việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban năm 2026 cũng như cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết nếu không kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật, nhất là trong giai đoạn 2024-2025, thì nền kinh tế khó có thể đạt được kết quả tăng trưởng tích cực như thời gian qua.

Về các nhiệm vụ trọng tâm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ động hơn trong công tác tham mưu chính sách, đảm bảo đúng quy trình thủ tục, nâng cao chất lượng chính sách. Theo ông, không thể vì áp lực tiến độ mà làm giảm chiều sâu chính sách, nhất là đối với những vấn đề có tác động lớn tới nền kinh tế, doanh nghiệp và đời sống nhân dân.
Cùng với xây dựng chính sách mới, Ủy ban cần rà soát các quy định hiện hành để phát hiện điểm nghẽn, bất cập, từ đó đề xuất sửa đổi, bổ sung kịp thời.
Phải trả lời được câu hỏi nguồn lực quốc gia đang nghẽn ở đâu
Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý Ủy ban trong vấn đề tham mưu chính sách để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo dư địa cho phát triển nhưng không đánh đổi ổn định vĩ mô, an toàn tài chính, nợ công và chất lượng tăng trưởng.
Ông cho rằng cần làm rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương, cũng như trách nhiệm của Quốc hội trong việc ban hành các quyết sách, cơ chế nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Các giải pháp đưa ra phải có cơ sở thực tiễn, có địa chỉ trách nhiệm, tránh chung chung hay thiếu khả thi.

Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu “giám sát để khơi thông nguồn lực” chứ không chỉ để chỉ ra sai phạm, quan trọng hơn là phát hiện rõ điểm nghẽn, nguyên nhân và giải pháp.
“Nguồn lực quốc gia đang nghẽn ở đâu? Nghẽn do luật, do phối hợp, do tâm lý sợ trách nhiệm hay do năng lực thực thi?” - Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phải trả lời cho được những câu hỏi này bằng báo cáo giám sát có số liệu, địa chỉ, kiến nghị cụ thể.
Ông cũng lưu ý về việc khẩn trương đổi mới mạnh phương thức thẩm tra, từ "thẩm tra hồ sơ" sang "thẩm tra chính sách". Theo đó, Ủy ban cần chuyển mạnh từ thẩm tra theo lối “đọc hồ sơ, góp ý kỹ thuật” sang thẩm tra dựa trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro.
Mỗi báo cáo thẩm tra phải trả lời được các câu hỏi: Chính sách này giải quyết vấn đề gì? Tác động đến tăng trưởng, ngân sách, nợ công, doanh nghiệp, người dân ra sao? Có tạo thêm thủ tục, chi phí tuân thủ không? Có xung đột với luật khác không?. Đặc biệt, Ủy ban phải tham gia ngay từ khâu hình thành chính sách, không đợi đến khi hồ sơ trình sang mới thẩm tra.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu báo cáo phải giảm mô tả, tăng phân tích; giảm nhận định chung, tăng số liệu; giảm góp ý dàn trải, tăng kiến nghị có trọng tâm; giảm phản ứng thụ động, tăng tham gia từ sớm, từ xa.
Nhấn mạnh về vấn đề giữ vững kỷ luật tài chính - ngân sách, mở đường cho phát triển, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ mọi đề xuất tăng chi, giảm thu, miễn giảm thuế, phát hành trái phiếu, vay nợ, bảo lãnh, đầu tư công, sử dụng tài sản công đều phải được thẩm tra chặt chẽ, đúng nguyên tắc, đúng pháp luật.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính phải giúp Quốc hội thiết kế các cơ chế đủ an toàn để phát triển, đủ linh hoạt để khơi thông nguồn lực, đủ minh bạch để kiểm soát rủi ro, đủ trách nhiệm để tránh thất thoát, lãng phí. Kỷ luật tài chính phải nghiêm nhưng chính sách phát triển phải mở. Quản lý phải chặt nhưng không được làm nghẽn nguồn lực. Ổn định vĩ mô phải vững nhưng không được bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính tập trung giám sát vào một số lĩnh vực trọng tâm, gồm: hiệu quả đầu tư công, nhất là các dự án quan trọng quốc gia và chương trình mục tiêu; kỷ luật tài chính - ngân sách; quản lý nợ công, tài sản công; thị trường tài chính, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bảo hiểm, ngân hàng, bất động sản và các rủi ro lan truyền tới ổn định kinh tế vĩ mô.

