Sáng nay, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và định hướng các nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội khóa 16, nhiệm kỳ 2026-2031 có 66 ủy viên, gồm: Chủ nhiệm Ủy ban, 6 Phó chủ nhiệm, 16 ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và 43 ủy viên là đại biểu hoạt động kiêm nhiệm. 

Về nhiệm vụ trọng tâm năm nay, trong công tác lập pháp, Ủy ban chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết đã được Thường vụ Quốc hội phân công theo chương trình lập pháp và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.

202605180907582353_Z81_6767.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: QH

Về công tác giám sát, khảo sát, Ủy ban tập trung giám sát tình hình kinh tế - xã hội, đồng thời, theo dõi, đôn đốc, giám sát việc giải quyết các vấn đề bức xúc, nổi cộm như: Vấn đề đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao; vấn đề quản lý thực phẩm giả, thuốc giả; việc bảo vệ trẻ em khỏi xâm hại, bạo lực trên môi trường mạng; vấn đề văn hóa học đường; vấn đề chất lượng, hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở…

Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá Ủy ban đã hoàn thành các nhiệm vụ lập pháp được giao trong nhiệm kỳ 2021-2026, trong đó nhiều dự án luật có tính chất phức tạp, tác động lớn đến đời sống xã hội như Luật Điện ảnh, Luật Quảng cáo, Luật Nhà giáo, Luật Báo chí, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Khám bệnh, chữa bệnh…

Ủy ban cũng đã rất khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Bộ VH-TT&DL thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị; thẩm tra, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.

202605181102330874_TCC_4664.jpg
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: QH

Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt ghi nhận việc Ủy ban đã triển khai nhiều hoạt động giám sát, giải trình có tác động sâu sắc đến quản lý nhà nước và quản trị xã hội. Nhiều vấn đề nóng, nhạy cảm đã được Ủy ban đưa ra giải trình, giám sát như chính sách đối với giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phòng, chống tác hại thuốc lá; thực phẩm giả; sách giáo khoa; chính sách pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng…

Trong nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá” nên Ủy ban phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, không làm theo lối mòn, không làm hình thức, mà phải thực chất, hiệu quả, chất lượng.

Theo ông, khối lượng công việc, nhiệm vụ của Ủy ban rất lớn và cần hoàn thành trong thời gian ngắn. Trong kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa 16, Ủy ban chủ trì thẩm tra 10 luật, tham gia phối hợp thẩm tra 36 luật, nghị quyết; chủ trì tham mưu đoàn giám sát của Thường vụ Quốc hội và nhiều hoạt động giám sát, khảo sát của Ủy ban.

Một người có thể làm nhiều việc

Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần tập trung tham mưu hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực phụ trách, chuẩn bị thật tốt 10 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ hai.

Nhấn mạnh vai trò của Quốc hội là khâu kiểm soát cuối cùng trước khi luật, nghị quyết được thông qua, Chủ tịch Quốc hội quán triệt dù cơ quan nào chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội, phải theo sát đến cùng, kịp thời phát hiện, kiến nghị những vấn đề chưa đúng, chưa trúng.

“Không được để tình trạng văn bản trình ra nhưng chưa bảo đảm chất lượng, chưa đủ hồ sơ, chưa đúng quy trình mà vẫn thông qua”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

202605181131159749_Z81_7211.jpg

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội. Ảnh: QH

Ủy ban cũng được yêu cầu tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn kịp thời, đúng tinh thần của luật, không để tình trạng “luật một đường, nghị định một nẻo, thông tư một kiểu”.

Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa mang tính đột phá, Chủ tịch Quốc hội nói điều đó đòi hỏi Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết tâm mới và sản phẩm mới. “Nếu vẫn làm theo cách truyền thống, cách làm cũ thì khó có thể tạo được chuyển biến nổi bật”.

Cùng với đó, Ủy ban cần quán triệt phương châm "giám sát thực chất", giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt yêu cầu Ủy ban đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ, công chức.

Đi kèm với nhiệm vụ này, cần tiếp tục nghiên cứu, kiện toàn tổ chức, sắp xếp mô hình tổ chức; phân công, phân nhiệm hợp lý, "một người có thể làm nhiều việc", phát huy tối đa sở trường của từng cán bộ.