Tìm kiếm giải pháp hữu hiệu để bảo vệ trẻ em trên không gian số

Ngày 31/3, trong chuỗi hoạt động thu thập dữ liệu đa dạng nhằm hoàn thiện giải pháp SafeGate School Plus trước khi triển khai trên diện rộng tại các trường, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) đã phối hợp với Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai, Công ty cổ phần An ninh mạng SCS và SafeOnline tổ chức cuộc họp đồng thiết kế hệ thống Internet an toàn trong trường học tại Trường THCS Kim Tân (Lào Cai), có sự tham gia của 20 học sinh và 35 giáo viên đại diện 18 trường THCS trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Trước đó, một cuộc họp tương tự về đồng thiết kế hệ thống Internet an toàn trong trường học cũng đã được MSD cùng các đối tác tổ chức tại Hà Nội hồi giữa tháng 3/2026, với sự góp mặt của các giáo viên, phụ huynh và học sinh đến từ 10 trường THCS trên địa bàn Thủ đô.

W-bao ve tre em tren mang 00.jpg
Thu thập dữ liệu phục vụ việc hoàn thiện giải pháp SafeGate School Plus trước khi triển khai trên diện rộng tại các trường học.

Theo đại diện MSD, các workshop được thiết kế như một không gian mở, nơi học sinh, giáo viên và phụ huynh cùng chia sẻ trải nghiệm, góc nhìn và tham gia xây dựng giải pháp, hướng tới mục tiêu chung: Tạo dựng một môi trường Internet an toàn, tích cực và có trách nhiệm cho học sinh trong trường học.

Tham gia workshop, các đại biểu cũng được trải nghiệm trực tiếp hệ thống SafeGate School Plus - giải pháp hỗ trợ nhà trường trong việc phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với các rủi ro trên môi trường mạng, đồng thời giúp học sinh nâng cao kỹ năng và nhận thức về an toàn số.

Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở phương pháp đồng thiết kế “Co-creation”. Trong các phiên thảo luận, học sinh, giáo viên đã cùng trao đổi, chia sẻ về thói quen sử dụng Internet, nhận diện những cơ hội và rủi ro trên môi trường mạng, từ đó đề xuất nhiều ý tưởng, giải pháp để xây dựng một môi trường Internet an toàn hơn trong trường học.

Dự án “SafeGate School Plus – Bảo vệ trẻ em khỏi các nguy hại và rủi ro trên môi trường mạng” được công bố tại sự kiện Vietnam Internet Day 2025 hồi trung tuần tháng 12 năm ngoái và chính thức khởi động từ tháng 2/2026.

Dự án hướng tới tăng cường bảo vệ trẻ em trước các rủi ro và tổn hại trên môi trường trực tuyến, theo cách tiếp cận “Phòng ngừa - Phát hiện - Ứng phó”, bao gồm cả xâm hại tình dục trẻ em trên môi trường mạng. Giải pháp SafeGate School Plus được nâng cấp từ mô hình SafeGate School của SCS theo phương pháp an toàn từ khâu thiết kế “Safety-by-Design” và đồng thiết kế với sự tham gia của học sinh, phụ huynh và giáo viên, tôn trọng tiếng nói và quyền làm chủ của học sinh như những công dân số của thời đại mới.

Học sinh là đối tác đồng thiết kế giải pháp an toàn trên mạng

Chia sẻ tại lễ khởi động dự án SafeGate School Plus kết hợp cuộc họp đồng thiết kế giải pháp Internet an toàn trong trường học được tổ chức hồi tháng 2/2026 tại Quảng Trị, Phó Viện trưởng Viện MSD Trần Thị Vân Anh cho hay: An toàn số không thể xây bằng nỗi sợ, mà cần được xây bằng thiết kế đúng và sự tin tưởng. Dự án SafeGate School Plus là một nỗ lực trong khuôn khổ sáng kiến “Trường học hạnh phúc” của MSD, với định hướng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, bao trùm và lấy trẻ em làm trung tâm.

bao ve tre em tren mang 1 1.jpg
Phó Viện trưởng Viện MSD Trần Thị Vân Anh nhấn mạnh: "An toàn số không thể xây bằng nỗi sợ, mà cần được xây bằng thiết kế đúng và sự tin tưởng".

“Trong chuyển đổi số, an toàn cần được thiết kế ngay từ đầu. SafeGate School Plus không chỉ cung cấp giải pháp kỹ thuật, mà còn hướng tới nâng cao năng lực và trải nghiệm số cho học sinh, giáo viên và phụ huynh. Dự án đồng thời đặt trẻ em ở vị trí trung tâm, đảm bảo tiếng nói và trải nghiệm của các em được phản ánh vào quá trình xây dựng và vận hành hệ thống”, bà Trần Thị Vân Anh nêu quan điểm.

Một điểm nhấn quan trọng của sự kiện tại Quảng Trị là cuộc họp đồng thiết kế giải pháp Internet an toàn, nơi học sinh, giáo viên và phụ huynh của 15 trường THCS trực tiếp trải nghiệm hệ thống SafeGate School Plus, tham gia thảo luận và đóng góp ý kiến cho quá trình thiết kế và hoàn thiện giải pháp.

Thông qua các hoạt động trải nghiệm và làm việc nhóm, các em học sinh, thầy cô, phụ huynh cùng thảo luận để xác định những tính năng và thông tin thiết yếu cần có trong môi trường Internet an toàn ở trường học; thảo luận nhu cầu hỗ trợ khi học sinh gặp rủi ro trực tuyến, bao gồm cơ chế hướng dẫn, tham vấn và chuyển tuyến; đồng thời, góp ý về cách thiết kế khóa học trực tuyến, trò chơi giáo dục và cách thức tương tác của chatbot theo hướng thân thiện, tôn trọng, không gây áp lực, phù hợp tâm lý lứa tuổi.

“SafeGate School Plus coi học sinh không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà là đối tác đồng thiết kế. Khi các em được nói ra điều mình lo lắng, điều mình cần hỗ trợ và cách mình muốn được lắng nghe, giải pháp an toàn mới thực sự đúng với người dùng và đủ tin cậy để các em tìm đến khi cần”, đại diện nhóm dự án nhấn mạnh.

Ở góc độ của cơ quan quản lý giáo dục tại địa phương, ông Phan Hữu Huyện, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị cho rằng: Việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đòi hỏi giải pháp xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của nhà trường và học sinh, thay vì các khuyến cáo chung chung. Việc tổ chức họp đồng thiết kế là phương pháp phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục, đề cao sự tham gia của học sinh, lấy người học làm trung tâm và phát huy vai trò tham gia của các bên liên quan.

Một học sinh tại Quảng Trị tham gia chương trình đồng thiết kế giải pháp Internet an toàn trong trường học cho biết: “Em mong rằng trong lớp học sẽ có những quy tắc về cách ứng xử với nhau trên Internet, và thầy cô có thể giới thiệu cho chúng em những website để học các kỹ năng tự bảo vệ mình trên môi trường mạng. Khi gặp tình huống không ổn trên mạng, nếu sử dụng chatbot, em mong chatbot sẽ có giọng nói nhẹ nhàng, để em cảm thấy thoải mái và không bị áp lực khi chia sẻ”.