"Cầu nối" hỗ trợ thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin
Luật Tiếp cận thông tin đã quy định rõ: Mọi công dân đều bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin.
Là một hợp phần quan trọng của chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, dự án “Truyền thông và giảm nghèo về thông tin” hướng tới tăng cường thông tin, truyền thông phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin thiết yếu cho xã hội, nhất là cung cấp thông tin về cơ sở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, thông tin cho người dân sinh sống trên địa bàn các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số...
Thực tế, thời gian vừa qua, với đông đảo người dân trên toàn quốc, VNeID không đơn thuần là ứng dụng định danh điện tử mà còn là “cầu nối” thông tin, một kênh cung cấp thông tin chính thống hiệu quả, có những đóng góp vào việc đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của người dân, thu hẹp sự bất bình đẳng thông tin và thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

Theo số liệu thống kê tại thời điểm cuối năm ngoái, ứng dụng VNeID đã được tích hợp 50 tiện ích với hơn 500 triệu lượt truy cập (trung bình 1,5 triệu lượt/ngày), phục vụ trực tiếp nhu cầu tra cứu, khai thác dịch vụ công của người dân.
Để tiếp tục phát huy hiệu quả của VNeID trong việc thúc đẩy người dân tích cực tham gia vào quá trình chuyển đổi số, đồng thời tạo điều kiện để người dân được cung cấp kịp thời các thông tin thiết yếu, mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án “Phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Đề án xác định rõ mục tiêu tổng quát là phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID trở thành nền tảng số quốc gia, an toàn, hiện đại, có khả năng mở rộng cao, phục vụ hiệu quả người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong thực hiện thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, giao dịch điện tử và khai thác các tiện ích số.
Đồng thời, là nền tảng số tin cậy để kết nối, chia sẻ, xác thực thông tin giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin của bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp. Góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Một trong năm chức năng chính của nền tảng số quốc gia VNeID là cung cấp kênh giao tiếp chính thức, bảo đảm an ninh, bảo mật, hiệu quả giữa người dân với nhà nước, người dân với doanh nghiệp, người dân với người dân; bên cạnh 4 chức năng chính khác gồm: Lưu trữ dữ liệu số của công dân; định danh xác thực điện tử; thực hiện dịch vụ công trực tuyến và giải quyết thủ tục hành chính; ví điện tử, kênh thanh toán, chi trả an sinh xã hội.
Truyền thông liên tục để nâng cao khả năng khai thác VNeID của người dân
Đề án đặt ra hàng loạt mục tiêu cụ thể đến hết năm 2028 như cấp 100% tài khoản định danh điện tử cho cá nhân, cơ quan, tổ chức đủ điều kiện và có nhu cầu; 100% đối tượng được tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội được tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử trên VNeID; tích hợp 100% giấy tờ công dân, tổ chức theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử; 80% công dân có đủ điều kiện được cấp chứng thư chữ ký số để sử dụng trong các dịch vụ công trực tuyến; bước đầu tích hợp trí tuệ nhân tạo giúp nâng cao hiệu quả sử dụng và trải nghiệm số cho người dùng...
Đến năm 2030, hoàn thành 100% phát triển hệ sinh thái số trên VNeID trên cơ sở hoạch định giai đoạn đến 2030; 100% công dân có tài khoản VNeID mức độ 2, được tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử trên VNeID khi có nhu cầu; 70% người dùng thường xuyên truy cập, sử dụng dịch vụ, tiện ích trong hệ sinh thái VNeID...
Các mục tiêu cần đạt vào năm 2045 gồm có 100% tiện ích, dịch vụ được tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm mang đến những trải nghiệm tốt nhất cho người dùng bao gồm những kỹ năng số khác nhau; 100% người dùng được trải nghiệm dịch vụ thanh toán không sử dụng tiền mặt, thanh toán hóa đơn thiết yếu trên VNeID; 90% người dùng thường xuyên truy cập, sử dụng dịch vụ, tiện ích trong hệ sinh thái VNeID.
Để đạt được các mục tiêu, yêu cầu đã đề ra, tại Đề án, Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ 7 nhóm nhiệm vụ cần tập trung, trong đó có nhóm nhiệm vụ bảo đảm nhân lực và hỗ trợ người dùng. Đây là một nhiệm vụ thường xuyên do Bộ Công an chủ trì, phối hợp triển khai cùng các bộ, cơ quan ngang bộ và các cơ quan, đơn vị, tổ chức liên quan.
Các giải pháp cụ thể để thực hiện nhóm nhiệm vụ này cũng đã được xác định, đó là: Tổ chức đào tạo, tập huấn cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng trực tiếp quản trị, vận hành, khai thác hệ thống; bồi dưỡng kiến thức pháp lý, nghiệp vụ, kỹ năng sử dụng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kỹ năng hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong quá trình sử dụng;
Thiết lập cơ chế hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ nghiệp vụ, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong quá trình tích hợp, khai thác sử dụng VNeID; chú trọng nhóm yếu thế, người dân ở vùng sâu, vùng xa, người hạn chế kỹ năng số;
Tổ chức triển khai truyền thông, tuyên truyền một cách thường xuyên, liên tục, đa dạng về hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng nhằm nâng cao khả năng khai thác, nhận thức của người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; phát huy vai trò của lực lượng tại cơ sở, đặc biệt là đội ngũ cán bộ cơ sở trong việc tuyên truyền, hướng dẫn, giải đáp vướng mắc...
Việc hỗ trợ người dân trên toàn quốc, bao gồm cả nhóm yếu thế, người dân ở vùng sâu, vùng xa, sử dụng VNeID sẽ giúp thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công dân số; đồng thời góp phần đưa các thông tin thiết yếu đến với người dân một cách nhanh chóng, từ đó hỗ trợ tích cực công tác giảm nghèo thông tin và giảm nghèo bền vững.