Đại hội Đảng 20 của Trung Quốc: Đường lối chính trị và trọng tâm kinh tế

Hoàng Việt Giảng viên Đại học Luật TP.HCM, thành viên Ban nghiên cứu luật Biển và hải đảo, Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Ngoài vấn đề nhân sự, việc đi theo đường lối chính trị ra sao trong 5 năm tới cũng là một chương trình nghị sự quan trọng tại Đại hội 20 đảng Cộng sản Trung Quốc, khai mạc hôm nay ở Bắc Kinh.

Xác định đường lối chính trị

Đường lối chính trị chủ yếu thể hiện ở chủ đề và diễn đạt trong Báo cáo chính trị tại Đại hội. Nó có lẽ đã được xác định ngay từ khi bắt đầu dự thảo báo cáo hồi đầu năm.

Một kỳ họp của Bộ Chính trị Trung ương ĐCS Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã

Việc viết báo cáo chính trị phải trải qua quá trình dài từ khởi thảo cho đến bản cuối cùng. Sau khi nhóm soạn thảo xong bản thảo đầu tiên theo chỉ đạo và yêu cầu của lãnh đạo, phải trưng cầu ý kiến của cán bộ các cấp, các bộ ngành của Trung Quốc cũng như các nguyên lão và những người ngoài đảng. Trong thời gian này, Bộ Chính trị và Thường vụ Bộ Chính trị ĐCS Trung Quốc họp nhiều lần để thảo luận, nếu có việc cấp bách cũng phải bổ sung.

Tóm lại, báo cáo chính trị sẽ phải sửa đi sửa lại nhiều lần nên ít nhất cũng phải mất trên nửa năm.

Trong quá trình viết và sửa báo cáo, chủ đề và khung đã được xác lập trước đó có bị đảo lộn không? Điều này hiếm khi xảy ra, do chủ đề không phải do nhóm soạn thảo quyết định mà là ý kiến của tập thể Bộ Chính trị, trong đó ý kiến của Tổng bí thư Trung Quốc đóng vai trò rất quan trọng.

Tuy nhiên, sau khi xác định được chủ đề của báo cáo, sẽ có những điều chỉnh và thay đổi trong cách thể hiện, thậm chí nảy sinh một số tranh cãi và sẽ có một số cách nói khác với ban đầu. Việc công bố thời gian Đại hội cho thấy đường lối chính trị của Đại hội 20 ĐCS Trung Quốc đã được thống nhất cao. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là báo cáo sẽ không sửa đổi nữa, nhưng các sửa đổi cũng chỉ là điều chỉnh cục bộ hoặc chi tiết.

'Thúc đẩy sự phục hưng vĩ đại'

Đường lối và chủ đề của báo cáo chính trị tại Đại hội lần này khả năng là “thúc đẩy sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa với sự hiện đại hóa kiểu Trung Quốc”. Bài phát biểu của Chủ tịch Tập Cận Bình tại cuộc nghiên cứu chuyên đề Đại hội 20 với cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh và cấp bộ hồi tháng 7, và bài phát biểu của ông tại hội nghị trung ương 5 khóa 19 do tạp chí “Cầu Thị” đăng gần đây đều tập trung vào cái gọi là vấn đề hiện đại hóa kiểu Trung Quốc.

Phát biểu chỉ ra rằng, trên thế giới vừa không tồn tại mô hình hiện đại hóa duy nhất vừa không tồn tại tiêu chuẩn hiện đại hóa phù hợp với tất cả. Trong 10 năm qua, quá trình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc đã được thúc đẩy và mở rộng thành công, vừa phù hợp với thực tế nước này, thể hiện quy luật xây dựng chủ nghĩa xã hội và phản ánh quy luật phát triển của xã hội loài người, vì vậy cần kiên định thúc đẩy hiện đại hóa kiểu Trung Quốc và có những đóng góp mới lớn hơn cho nhân loại.

Nói cách khác, trong giai đoạn lãnh đạo nối tiếp, Chủ tịch Tập Cận Bình có khả năng giương cao biểu tượng của hiện đại hóa kiểu Trung Quốc làm nòng cốt cho việc tái đắc cử của ông. Vì dưới sự lãnh đạo của ông, nếu đại lục thực sự đi theo con đường hiện đại hóa theo kiểu Trung Quốc, ông Tập có thể tuyên bố rằng đất nước đã phá vỡ tiêu chuẩn hiện đại hóa do phương Tây thao túng, đã khám phá cho nhân loại một mô hình phát triển hiện đại hóa khác với giá trị phổ quát của phương Tây và phù hợp với đông đảo các nước đang phát triển.

Những trọng tâm nào sẽ thay đổi?

Có thể nói, sự hồi hộp về hai chương trình nghị sự trọng điểm của Đại hội 20 trên thực tế đã được giải đáp dần dần. Điều mà thế giới bên ngoài quan tâm là những thay đổi về chính sách của Trung Quốc sau Đại hội.

Trước tiên là khi nào chính sách “Không Covid” sẽ kết thúc? Điều này phụ thuộc vào sự lây lan dịch bệnh ở Trung Quốc và thế giới vào mùa thu đông cũng như diễn biến của nền kinh tế nước này.

Nếu kinh tế Trung Quốc cải thiện đáng kể trong quý cuối 2022 nhờ các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng, trong khi dịch bệnh bùng phát mạnh trên toàn thế giới, rất có thể các biện pháp hiện hành sẽ không bị hủy bỏ cho đến sau kỳ họp Lưỡng hội năm 2023.

Tuy nhiên, nếu nền kinh tế tiếp tục xấu đi, để cứu vãn tình hình, không loại trừ khả năng Trung Quốc hủy bỏ chính sách “Không Covid” vào cuối năm.

Xét từ góc độ 5 năm tới, để tránh một số hậu quả khó kiểm soát do kinh tế suy giảm liên tục, ảnh hưởng đến đời sống của người dân, nhiều khả năng sau Đại hội 20, kinh tế sẽ trở thành trung tâm trong công tác lãnh đạo và Trung Quốc ở một mức độ nhất định sẽ nới lỏng việc quản lý, kiểm soát vốn và các doanh nghiệp, tập trung phục hồi, phát triển kinh tế.

Ngoài kinh tế, về chính sách đối nội, nếu đường lối chính trị nêu trên là đúng đắn, thì thịnh vượng chung là mục tiêu chính sách của ông Tập Cận Bình và là một phần quan trọng của quá trình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc trong 5 năm tới.

Nhà chức trách đại lục sẽ tăng mức độ điều chỉnh phân phối thu nhập quốc dân, có thể đưa ra phương án cải cách về phân phối thu nhập. 

Đối với chống tham nhũng, ông Tập Cận Bình sẽ duy trì mức độ như hiện tại hoặc giảm tốc vì ông muốn các quan chức cùng làm việc và tập trung xây dựng lực lượng.

Phác thảo chính sách đối ngoại

Chính sách đối ngoại sau Đại hội 20 sẽ tiếp tục như hiện tại, tập trung vào 3 khía cạnh:

Thứ nhất, cố gắng duy trì cục diện đọ sức nhưng không phá vỡ với Mỹ, không ảo tưởng về Mỹ, chuẩn bị sẵn sàng cho việc ngả bài với Mỹ nếu hai nước cuối cùng phải hạ màn.

Thứ hai, vấn đề Đài Loan vẫn là ưu tiên hàng đầu trong ngoại giao.

Thứ ba, thông qua chiến lược “Vành đai và Con đường”, tăng cường hợp tác kinh tế với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Trung Á, Trung Đông, châu Phi, các quốc đảo Nam Thái Bình Dương và Nam Mỹ…

Giới phân tích cho rằng, giai đoạn này là cần thiết để Trung Quốc đi đúng hướng trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng phức tạp và đầy thách thức, cuộc cạnh tranh chiến lược với Mỹ vẫn tiếp diễn, tác động rất lớn tới sự phát triển và an ninh đại lục.   

tin nổi bật

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Những 'nút thắt' trị giá nghìn tỷ

Những “nút thắt” trị giá hàng ngàn tỷ đồng liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng đang được cơ quan thuế cam kết tháo gỡ sau cuộc đối thoại giữa ngành thuế và các doanh nghiệp vào cuối tuần trước.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào

Việt Nam nỗ lực trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao và thu nhập cao vào năm 2035 và 2045. Tuy nhiên, chúng ta phải vượt qua thách thức không hề nhẹ, nhất là về thể chế.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhà lãnh đạo cải cách tâm huyết

Thủ Tướng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo đi tiên phong trong thực hiện cải cách và hội nhập của đất nước ta. Ông đã dũng cảm thực hiện những quyết định đột phá tầm chiến lược để đưa đất nước đi lên.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.