Đề xuất hạ 10 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí của chuyên gia nhận được nhiều sự đồng tình song cũng làm dấy lên băn khoăn về mốc tuổi phù hợp để bảo đảm công bằng với tuổi nghỉ hưu đang điều chỉnh tăng theo lộ trình.
Đề xuất giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí là cần thiết
Nhiều ý kiến cho rằng trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, không ít người cao tuổi đã mất khả năng lao động hoặc gặp nhiều khó khăn về kinh tế trước tuổi 75. "Việc mở rộng diện hưởng trợ cấp sẽ giúp nhóm người cao tuổi không có lương hưu có thêm nguồn thu nhập tối thiểu và giảm gánh nặng cho con cháu", độc giả L.C để lại quan điểm.
Việt Nam hiện có 16,1 triệu người cao tuổi. Tính riêng người từ 65 tuổi trở lên là khoảng 9,4 triệu. Người cao tuổi chủ yếu sống ở nông thôn, phần lớn từng làm nông nghiệp hoặc lao động tự do nên không có lương hưu. Đa số không có thu nhập thường xuyên, thu nhập thấp, phụ thuộc vào sự hỗ trợ của con cháu.
Mức chuẩn nhận trợ cấp hưu trí xã hội hiện nay là 500.000 đồng/người/tháng. Trong ảnh, những người cao tuổi thực hiện một bài tập hỗ trợ sức khỏe. Ảnh: Hoàng Hà
Nghiên cứu của Cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho thấy 38% người cao tuổi có nguồn thu nhập chính từ con cái, nguồn thu từ lương hưu chiếm khoảng 15%, trợ cấp xã hội khoảng 10%.
"Nhiều người già ở quê không có lương hưu, ngoài 65 tuổi sức khỏe yếu vẫn phải đi làm thuê thậm chí còn phải nuôi cháu cho con hoặc phụ thuộc vào con cháu. Nếu có điều kiện ngân sách thì nên hạ tuổi hưởng trợ cấp để họ được hỗ trợ sớm hơn", bạn đọc có tên B.N bình luận dưới bài viết.
Trợ cấp hưu trí xã hội là tầng an sinh mới đưa vào Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi. Theo đó, từ 1/7/2025, người từ đủ 75 tuổi không có lương hưu, không trợ cấp BHXH được nhận trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng mỗi tháng. Với nhóm hộ nghèo, cận nghèo, độ tuổi áp dụng từ 70 đến dưới 75 tuổi.
Theo Bộ Nội vụ, hiện cả nước thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội cho 2,5 triệu người; ngân sách nhà nước chi gần 7.000 tỷ đồng.
Tính đến hết Quý I/2026, số người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng là hơn 3,5 triệu người. Dự kiến đến hết năm 2026 số người hưởng là hơn 3,54 triệu người.
Cử tri ở nhiều địa phương từng kiến nghị cơ quan chức năng xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp đối với người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng, với các mốc được đề xuất từ 70 xuống 65, thậm chí 60 tuổi. Lý do được đưa ra là quy định hiện hành chưa theo kịp tốc độ già hóa dân số cũng như đời sống của nhiều người cao tuổi.
Giảm đến đâu để đảm bảo công bằng và duy trì động lực tham gia BHXH?
Theo Bộ Nội vụ, sau khi Luật BHXH năm 2024 giảm độ tuổi hưởng trợ cấp từ 80 xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội đã tăng thêm khoảng 500.000 người, góp phần nâng tỷ lệ bao phủ lên gần 42%.
Tuy nhiên, mục tiêu Nghị quyết 28-NQ/TW đặt ra là đến năm 2030 nâng tỷ lệ này lên khoảng 60%. Trong khi đó, số người được giải quyết hưởng mới lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng chỉ tăng khoảng 100.000 người mỗi năm, theo Bộ Nội vụ, nếu không tiếp tục điều chỉnh chính sách, rất khó hoàn thành mục tiêu này.
Bên cạnh sự đồng tình, cũng có nhiều độc giả đặt ra một câu hỏi khác sau bài viết. "Người lao động phải đóng BHXH trong nhiều năm và đủ tuổi nghỉ hưu mới được hưởng lương hưu. Nếu tiếp tục giảm tuổi hưởng trợ cấp xã hội thì nên giảm đến đâu để vẫn bảo đảm công bằng với người cao tuổi, người đóng BHXH, người đóng thuế như chúng tôi và với nhà nước, đồng thời duy trì động lực tham gia BHXH?", một bạn đọc bình luận.
Mới đây, trong dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi được đưa ra lấy ý kiến, Bộ Nội vụ tiếp tục đề xuất sửa đổi theo hướng giao Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách từng thời kỳ. Khi đủ điều kiện cần thiết, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tiếp tục giảm xuống dưới 70 tuổi.
Việt Nam đã đạt GDP bình quân khoảng 5.000 USD/người nhưng vẫn giữ ngưỡng 75 tuổi mới được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội - cao hơn khuyến nghị quốc tế. Vì thế, chuyên gia đề xuất hạ độ tuổi hưởng trợ cấp xuống 65.