
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội. Dự thảo tờ trình và nghị định do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.
Chính phủ mới đây ban hành Nghị định số 161 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo đó, mức lương cơ sở sẽ tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng kể từ ngày 1/7. Đồng thời, Chính phủ cũng quyết định tăng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội 8%, nâng mức hưởng hàng tháng lên 3,8 triệu đồng với một số nhóm hưởng thấp.
Từ đó, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ xem xét, quyết định điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên 540.000 đồng (tăng 8%), dự kiến thực hiện từ ngày 1/7.

Bộ Y tế cho biết, dự thảo nghị định đã nhận được sự thống nhất cao của các bộ, ngành. Tuy nhiên, trong quá trình lấy ý kiến và khảo sát thực tế, một số địa phương và cử tri, nhân dân đề nghị cần sớm nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên mức 600.000 đồng/tháng để phù hợp với thực tế mức sống tối thiểu hiện nay.
Tiếp thu ý kiến nêu trên, đồng thời để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, Bộ Y tế trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến về lộ trình điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội theo 2 phương án.
Phương án 1: từ ngày 1/7/2026 áp dụng mức chuẩn trợ giúp xã hội 540.000 đồng/tháng. Bộ Y tế cho biết ưu điểm của việc lựa chọn phương án này đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội theo đúng định hướng của Đảng, Nhà nước. Nhược điểm là chưa đáp ứng được kỳ vọng và kiến nghị của một số địa phương và nhân dân, mức 540.000 đồng chỉ mới đáp ứng khoảng 24,5% chuẩn nghèo nông thôn và 19,2% chuẩn nghèo đô thị.
Phương án 2: từ ngày 1/7/2026 áp dụng mức chuẩn trợ giúp xã hội 540.000 đồng/tháng, từ ngày 1/7/2027 điều chỉnh nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội từ 540.000 đồng/tháng lên 600.000 đồng/tháng.
Bộ Y tế cho biết ưu điểm của phương án này là thực hiện lộ trình thể chế hóa Nghị quyết 42 về nâng cao chất lượng chính sách xã hội. Việc nâng lên 600.000 đồng giúp mức trợ cấp đáp ứng 27,3% chuẩn nghèo nông thôn và 21,4% chuẩn nghèo đô thị, góp phần nâng cao đời sống cho đối tượng. Tuy nhiên, nhược điểm là tổng chi ngân sách nhà nước cho an sinh xã hội sẽ tăng thêm so với phương án 1 kể từ 1/7/2027 (ước tính tăng thêm 4.255 tỷ đồng so với năm 2026).
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đề nghị Chính phủ xem xét phê duyệt phương án 1 để thực hiện theo chỉ đạo của Bộ Chính trị. Sau giai đoạn 2026-2027, căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách, Bộ Y tế sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục nghiên cứu, đề xuất lộ trình điều chỉnh phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.
Với khoảng 4,5 triệu đối tượng thụ hưởng, dự kiến kinh phí ngân sách nhà nước chi tăng thêm mỗi tháng là 304 tỷ đồng, ngân sách nhà nước năm 2026 chi tăng thêm là 1.824 tỷ đồng (thực hiện từ 1/7/2026). Mức chi này nằm trong khả năng phân bổ của ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030. Ngân sách địa phương tự bảo đảm đối với các trường hợp nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và mở rộng đối tượng thụ hưởng.
Bổ sung quy định về thăm hỏi, tặng quà với người dân bị thiệt hại trong các tình huống khẩn cấp
Về chế độ thăm hỏi, tặng quà đối tượng cần trợ giúp khẩn cấp, Nghị quyết số 42 ngày 24/11/2023 của Trung ương xác định “ưu tiên hoàn thiện hệ thống trợ giúp xã hội theo hướng quan tâm cả đời sống vật chất và tinh thần, giúp người dân kịp thời khắc phục khó khăn do tác động của khủng hoảng kinh tế, xã hội, thiên tai, dịch bệnh và các rủi ro khác”.
Ngoài ra, Luật Phòng, chống thiên tai quy định trách nhiệm của Bộ Y tế là căn cứ vào tình hình thiệt hại, nhu cầu cứu trợ, đề xuất chính sách hỗ trợ cho các địa phương để sớm ổn định đời sống nhân dân vùng bị thiên tai, trình Thủ tướng quyết định...
Để thể chế hóa chủ trương, quy định trên, dự thảo nghị định bổ sung quy định cụ thể về chế độ thăm hỏi, tặng quà của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với người dân bị thiệt hại trong các tình huống khẩn cấp hoặc sự cố bất khả kháng.
Theo Bộ Y tế, việc bổ sung nội dung này không chỉ hoàn thiện cơ sở pháp lý để thực hiện đồng bộ chính sách an sinh xã hội mà còn thể hiện sâu sắc sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với người dân bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, thảm họa.
Dự kiến, nếu thực hiện quy định trên sẽ cần nguồn lực khoảng 5 tỷ đồng/năm tại cấp Trung ương, cấp địa phương tự cân đối và bố trí nguồn lực từ địa phương.


