Xăng dầu tăng giá phi mã từ 5.703-15.622 đồng/lít chỉ trong vỏn vẹn 10 ngày. Ngay lập tức, các chủ hàng xin điều chỉnh phí ship thêm 5.000 đồng/đơn và cấp tốc tăng giá bán một loạt mặt hàng.
Giá dầu vượt xa 100 USD/thùng
Ngay đầu giờ sáng 9/3 trên thị trường châu Á, giá dầu WTI tăng thêm 23% lên trên 111 USD/thùng, sau khi đã tăng 36% trong tuần trước. Còn dầu Brent sáng 9/3 tăng hơn 20% lên mức tương tự.
Trong tuần giao dịch từ 2–6/3, giá dầu thế giới tăng khoảng 36%, một trong những tuần tăng mạnh nhất lịch sử.
Giá dầu WTI chốt tuần ở mức gần 91 USD/thùng, trong khi dầu Brent tiến sát mốc 92,7 USD/thùng. Đà tăng diễn ra liên tiếp trong 6 phiên giao dịch, chủ yếu do lo ngại nguồn cung dầu từ Trung Đông bị gián đoạn khi xung đột quân sự tại khu vực này bước sang tuần thứ hai.
Biến động của thị trường năng lượng quốc tế nhanh chóng tác động tới thị trường trong nước. Ngày 7/3, giá xăng RON95-III tại Việt Nam đã vượt mốc 27.000 đồng/lít; dầu diesel lên trên 30.000 đồng/lít, trong khi dầu hỏa tăng lên khoảng 35.000 đồng/lít.
Giá dầu tăng vọt chủ yếu do các tuyến vận tải năng lượng tại Trung Đông bị ảnh hưởng. Hoạt động vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – đang gặp nhiều khó khăn do chiến sự.
Một số quốc gia trong khu vực đã buộc phải cắt giảm sản xuất vì không thể xuất khẩu dầu. Iraq và Qatar đã tạm ngừng một phần hoạt động khai thác, trong khi Qatar cũng phải dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Các nước khác như Kuwait và UAE cũng có nguy cơ giảm sản lượng nếu tình trạng tắc nghẽn vận tải kéo dài.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Đây là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, tương đương gần 20 triệu thùng/ngày, cùng khoảng 30% lượng LNG của thế giới. Với chiều rộng chỉ khoảng 33 km tại điểm hẹp nhất, Hormuz được ví như “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu.
Các nước xuất khẩu dầu lớn như Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Qatar và Iran đều phụ thuộc nặng nề vào tuyến hàng hải này để đưa dầu ra thị trường quốc tế.
Thế giới nín thở theo dõi vận tải qua eo biển Hormuz
Trong bối cảnh nguồn cung bị đe dọa, nhiều tổ chức dự báo giá dầu có thể tiếp tục leo thang. Một số kịch bản cho rằng giá dầu WTI có thể lên 120–150 USD/thùng nếu xung đột kéo dài và vận tải qua Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng.
Tuy nhiên, cũng có những yếu tố cho thấy giá dầu khó duy trì ở mức quá cao trong thời gian dài.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là không mong muốn giá năng lượng tăng mạnh bởi điều này có thể làm gia tăng lạm phát và gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế Mỹ. Washington thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp vào thị trường hợp đồng tương lai nhằm hạn chế đà tăng của giá năng lượng.
Trong tuyên bố mới nhất, ông Trump tỏ ra khá tự tin về khả năng sớm ổn định nguồn cung năng lượng toàn cầu. Hôm 7/3, ông Trump cho rằng tình trạng căng thẳng hiện nay có thể được giải quyết nhanh chóng mà không cần phải sử dụng đến kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ.
“Có rất nhiều dầu ngoài kia. Vấn đề này sẽ được giải quyết rất nhanh chóng”, ông Trump nói, nhưng không đưa ra thêm chi tiết.
Trước đó, Mỹ cũng tuyên bố sẽ cấp bảo hiểm cho các tàu chở dầu hoạt động tại Vùng Vịnh nhằm duy trì lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn tỏ ra hoài nghi về hiệu quả thực tế của biện pháp này.
Một số nhà phân tích cho rằng xung đột tại Trung Đông có thể sớm hạ nhiệt do sự chênh lệch lớn về sức mạnh quân sự giữa các bên. Nhiều tàu chiến của Iran đã bị phá hủy trong những ngày đầu giao tranh.
Trước đó, Tổng thống Trump từng nhận định chiến sự có thể kéo dài khoảng 4 tuần – một tín hiệu cho thấy Washington có thể không muốn sa lầy quân sự tại Trung Đông như trong các cuộc chiến trước đây.
Sự leo thang của giá dầu đã nhanh chóng lan sang các thị trường tài chính. Nhiều thị trường chứng khoán trên thế giới giảm mạnh khi nhà đầu tư lo ngại chi phí năng lượng tăng cao sẽ ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Đáng chú ý, ngay cả các tài sản trú ẩn như vàng và bạc cũng chịu áp lực bán trong bối cảnh giới đầu tư cần thanh khoản để bù đắp rủi ro trên thị trường.
Trong ngắn hạn, điều khiến giới đầu tư quan tâm nhất là liệu Mỹ có thể đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz hay không. Bên cạnh đó, triển vọng hạ nhiệt của xung đột vẫn còn nhiều bất định khi Iran tuyên bố “không yêu cầu ngừng bắn” và cho rằng không có lý do để tham gia đàm phán.
Diễn biến tại Trung Đông vì vậy sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt quyết định xu hướng của thị trường dầu mỏ toàn cầu trong tuần mới.
Bộ Công Thương đề xuất doanh nghiệp xăng dầu được công bố, điều chỉnh giá bán lẻ trong hệ thống phân phối. Bộ cũng định hướng bình ổn giá xăng dầu khi giá bán lẻ tăng từ 20% trong 1 tháng.
Chỉ trong 10 ngày, giá xăng tăng dựng đứng, có loại dầu lên gần gấp đôi. So với năm 2022, dầu đã vượt đỉnh cũ, còn xăng vẫn thấp hơn mức kỷ lục.
.svg){kind=icon}
