Không chỉ chủ động được nguồn điện phục vụ sản xuất, lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà còn giúp nhiều hộ gia đình, cơ sở kinh doanh giảm mạnh chi phí điện, có trường hợp giảm tới 20 triệu đồng/tháng.
Đua lắp đặt điện mặt trời mái nhà
Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025, biểu giá điện cho sinh hoạt hiện có 6 bậc lũy tiến; trong đó, bậc thấp nhất có giá 1.940 đồng/kWh và bậc cao nhất lên tới 3.460 đồng/kWh.
Điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp các hộ gia đình chủ động nguồn điện, mà còn giảm mạnh hóa đơn tiền điện mỗi tháng, thậm chí hóa đơn về 0 nếu có hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đủ dùng.
Gia đình chị Nguyễn Thị Thắm ở phường Hà An (Quảng Ninh) sử dụng rất nhiều thiết bị điện gia dụng nhưng hóa đơn điện mỗi tháng chỉ dừng ở mức 2-4 triệu đồng. Lý do, gia đình chị đã chi 100 triệu đồng lắp đặt điện mặt trời mái nhà từ 6 năm trước.
“Năm ngoái, chỉ một tháng không có điện mặt trời mái nhà do bão làm hư hỏng tấm pin, hóa đơn tiền điện vọt lên trên 7 triệu đồng”, chị cho hay. Riêng tại cửa hàng tạp hóa của chị có 6 chiếc tủ mát và tủ cấp đông, ngốn một lượng điện rất lớn mỗi tháng; trong nhà còn dùng 5 điều hòa, quạt mát, tivi, bếp điện...
Tương tự, câu chuyện hóa đơn điện tăng cao ngất ngưởng mỗi khi hè đến không còn là nỗi lo của gia đình anh Nguyễn Công Toàn ở phường Bắc Giang (Bắc Ninh) kể từ khi lắp điện mặt trời mái nhà.
Anh Toàn cho biết gia đình đã đầu tư 210 triệu đồng để lắp đặt điện mặt trời mái nhà kèm pin lưu trữ ở căn nhà xây năm 2024. Trong đó, công suất tấm pin mặt trời là 18 kWp, còn bộ lưu trữ (BESS) có công suất 16,1 kWh.
Gia đình anh đang sử dụng 8 điều hòa công suất từ 18.000-24.000 BTU lắp cho phòng khách, phòng bếp và các phòng ngủ; có 2 tủ lạnh cỡ lớn; thang máy và các đồ điện gia dụng khác như máy giặt, máy sấy, điện chiếu sáng, quạt mát, lò nướng, máy rửa bát, bếp từ...
Với lượng thiết bị điện nhiều như vậy, nếu không có điện mặt trời mái nhà thì tiền điện của gia đình anh vọt lên trên 6 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn. Tuy nhiên, từ khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, gia đình anh sử dụng thoải mái các thiết bị điện, tiền điện mỗi tháng chỉ trên dưới 300.000 đồng.
“Tôi đang làm hồ sơ để có thể bán điện dư thừa lên lưới", anh Toàn nói. Với công suất tấm pin mặt trời hiện tại, sau khi gia đình sử dụng, ban ngày vẫn còn dư một lượng điện nhất định.
Điện mặt trời mái nhà giúp tiền điện giảm mạnh đang trở thành động lực chính để hàng nghìn hộ gia đình tăng tốc triển khai lắp đặt các “nhà máy điện mini” trên mái nhà. Từ đó, biến nguồn nắng vô tận trên mái nhà thành điện sạch phục vụ sinh hoạt.
Theo số liệu từ các tổng công ty điện lực, đến tháng 3/2026, cả nước đã có 12.000 khách hàng (bao gồm hộ gia đình và doanh nghiệp) phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, tổng công suất lắp đặt khoảng 1.800 MWp. Năm 2025, toàn quốc ghi nhận khoảng 6.000 khách hàng lắp điện mặt trời mái nhà, với công suất 1.000 MWp.
Báo cáo mới đây của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho thấy, công tác phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu đạt kết quả ấn tượng. Trong 3 tháng đầu năm, EVNNPC đã phát triển được 2.201 khách hàng, tương ứng công suất lắp đặt gần 141,51 MW. Lũy kế đến hết quý I/2026, toàn tổng công ty có 3.800 khách hàng với công suất đạt 465,2 MW.
Sẽ có cơ chế hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà
Mới đây, Bộ Công Thương đã thông tin về Kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay của bộ này. Trong đó, Thủ tướng chỉ đạo tập trung đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, phấn đấu mỗi năm có 10% cơ quan công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời gắn với hệ thống BESS để giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Quốc Tâm, Chủ tịch HĐQT Công ty Lithaco cho biết 5 năm qua, công nghệ lưu trữ năng lượng (BESS) đã phát triển nhanh, mở ra giai đoạn mới cho việc khai thác và sử dụng năng lượng. Trước đây, việc tận dụng năng lượng mặt trời còn hạn chế do rào cản công nghệ, nhưng những tiến bộ gần đây đang thay đổi cách con người khai thác nguồn năng lượng này.
Xét ở khía cạnh kinh tế, khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, người dân và doanh nghiệp có thể giảm chi phí điện năng, nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh.
Ông Trịnh Quốc Vũ - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 50% mái nhà của các cơ quan công sở và hộ gia đình được lắp đặt, che phủ bằng điện mặt trời.
Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà hộ gia đình, dự thảo quyết định đang được trình xem xét, phê duyệt.
Theo ông Vũ, khi chính sách được thông qua, đây sẽ là cú hích lớn giúp điện mặt trời mái nhà bùng nổ trong thời gian tới.
Chuyên gia cho rằng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự dùng là lựa chọn tối ưu cho hộ gia đình, đồng thời tiết lộ cách đầu tư vốn thấp, hoàn vốn nhanh mà hoá đơn tiền điện mỗi tháng giảm mạnh, thậm chí về 0 đồng.
3 tháng đầu năm, sản lượng điện mặt trời mà điện lực Tây Ninh mua lại là hơn 200 triệu kWh. Điều này giúp giảm chi phí điện năng, hạn chế nguy cơ quá tải lưới điện giờ cao điểm.
.svg){kind=icon}
