Hai tín hiệu lớn cùng xuất hiện trong một ngày
Ngày 14/7 chứng kiến hai sự kiện đáng chú ý trên thị trường tài chính toàn cầu. Một là cú lao dốc gần 25% của cổ phiếu IBM sau khi tập đoàn công nghệ Mỹ công bố kết quả kinh doanh quý II thấp hơn kỳ vọng. Hai là thông điệp cứng rắn của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh về quyết tâm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
Đối với IBM, điều khiến giới đầu tư lo ngại không chỉ là doanh thu tăng trưởng chậm, mà còn là việc tập đoàn này thừa nhận chưa thích ứng đủ nhanh với làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). CEO Arvind Krishna cho rằng công ty đã "không thích ứng và chuyển đổi đủ nhanh" trước sự thay đổi trong xu hướng chi tiêu của khách hàng.
Ở góc nhìn rộng hơn, cú sốc IBM lại phản ánh một thực tế khác: cuộc cách mạng AI diễn ra mạnh mẽ đến mức những doanh nghiệp không bắt kịp sẽ nhanh chóng bị bỏ lại phía sau.
Các tổ chức quốc tế, trong đó có Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhấn mạnh AI có thể trở thành động lực nâng cao năng suất của nền kinh tế toàn cầu. Khi doanh nghiệp tự động hóa sản xuất, tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận hành và tạo ra nhiều sản phẩm hơn với cùng lượng lao động, áp lực lạm phát sẽ giảm dần trong trung và dài hạn.
Cũng trong ngày 14/7, tại phiên điều trần đầu tiên trước Quốc hội kể từ khi nhậm chức, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát đi thông điệp rất rõ ràng: Fed sẽ không chủ quan trước việc lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt và kiên quyết đưa lạm phát về mục tiêu 2%.
"Lạm phát là một sự lựa chọn", ông Warsh nhấn mạnh, đồng thời khẳng định Fed sẽ duy trì tính độc lập, hành động dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì các sức ép chính trị.
Không chỉ vậy, ông còn bày tỏ sự lạc quan về AI khi cho rằng đây có thể là cuộc chuyển đổi kinh tế quan trọng nhất trong nhiều thập kỷ, có khả năng tạo ra bước nhảy vọt về năng suất, thúc đẩy tăng trưởng và đồng thời giảm áp lực lạm phát trong dài hạn.
Dù đến từ hai lĩnh vực khác nhau, cả hai sự kiện đều phản ánh một xu hướng: thị trường đang đặt cược nhiều hơn vào tăng trưởng dựa trên năng suất thay vì nới lỏng tiền tệ.
Đồng USD mạnh hơn, vàng có còn bùng nổ?
Trong hai năm 2024-2025, giá vàng có một chu kỳ tăng hiếm thấy khi tăng hàng chục phần trăm mỗi năm. Động lực lớn nhất đến từ kỳ vọng Fed giảm lãi suất, đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm, cùng với căng thẳng địa chính trị và làn sóng mua vàng của các ngân hàng trung ương.
Tuy nhiên, bức tranh hiện nay dần thay đổi.
Thông điệp cứng rắn từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho thấy ưu tiên hàng đầu vẫn là kiểm soát lạm phát và bảo vệ sức mua của đồng USD. Nếu lạm phát tiếp tục tiến gần mục tiêu 2%, niềm tin vào tài sản định danh bằng USD, đặc biệt là trái phiếu Kho bạc Mỹ, sẽ được củng cố.
Trong khi đó, AI được kỳ vọng có thể nâng cao năng suất lao động và góp phần giảm áp lực chi phí trong dài hạn. Khi doanh nghiệp tạo ra nhiều giá trị với chi phí thấp hơn, áp lực tăng giá sẽ giảm, cho phép nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng mà không tạo ra lạm phát cao.
Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp đồng USD tiếp tục giữ vai trò trung tâm của hệ thống tài chính quốc tế. Theo IMF, đồng USD hiện vẫn chiếm khoảng 57% dự trữ ngoại hối toàn cầu, trong khi khảo sát của BIS cho thấy USD xuất hiện trong gần 90% các giao dịch ngoại hối trên thế giới. Dù nhiều quốc gia đang thúc đẩy đa dạng hóa tiền tệ, khoảng cách này vẫn rất lớn.
Một đồng USD mạnh thường không phải môi trường thuận lợi đối với vàng. Khi USD tăng giá, vàng trở nên đắt hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác. Đồng thời, nếu lãi suất thực và lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao hơn, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - tài sản không sinh lãi - cũng tăng lên.
Điều đó không đồng nghĩa vàng sẽ bước vào một thị trường giá xuống kéo dài. Những yếu tố như căng thẳng địa chính trị, xung đột tại Trung Đông, xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương hay gánh nặng nợ công toàn cầu vẫn tiếp tục tạo lực đỡ quan trọng cho kim loại quý.
Tuy nhiên, nếu kịch bản Fed kiểm soát thành công lạm phát và AI thực sự tạo ra một cuộc cách mạng về năng suất như kỳ vọng, xác suất xuất hiện những đợt tăng bùng nổ như giai đoạn 2024-2025 sẽ giảm đáng kể. Thay vào đó, vàng nhiều khả năng chuyển sang giai đoạn dao động, tích lũy với biên độ lớn, thay vì liên tục lập các đỉnh lịch sử mới.
Một chu kỳ tăng mạnh khác của giá vàng có khả năng xuất hiện nếu nền kinh tế toàn cầu đối mặt với những cú sốc lớn như suy thoái nghiêm trọng, khủng hoảng tài chính, Fed buộc phải cắt giảm lãi suất mạnh hoặc các xung đột địa chính trị leo thang ngoài tầm kiểm soát.
Nói cách khác, cú sốc IBM và thông điệp từ Fed có thể là những tín hiệu sớm cho thấy trọng tâm của thị trường tài chính toàn cầu đang dịch chuyển: từ kỳ vọng nới lỏng tiền tệ sang kỳ vọng về năng suất, đổi mới công nghệ và một đồng USD tiếp tục giữ vị thế thống trị. Trong bối cảnh đó, vàng vẫn còn vai trò là tài sản trú ẩn, nhưng khó có thể lặp lại những bước tăng phi mã như vừa qua.
.svg){kind=icon}
