Kêu gọi người tài trở về: Bắt đầu từ lòng yêu nước

Quốc Phong Nhà báo, sống tại Hà Nội

Điều quan trọng nhất trước tiên chính là cần phải khơi dậy nơi các trí thức trẻ tài năng lòng yêu đất nước, không muốn Việt Nam bị thế giới xem thường.

 

 - Điều quan trọng nhất trước tiên chính là cần phải khơi dậy nơi các trí thức trẻ tài năng lòng yêu đất nước, không muốn Việt Nam bị thế giới xem thường.

Câu chuyện vừa qua, 100 người Việt trẻ tiêu biểu hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ ở nước ngoài trở về nước cùng tham dự Chương trình kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo với sự hiện diện và đối thoại của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cùng các lãnh đạo bộ, ngành đã cho thấy Đảng, Chính phủ đặc biệt quan tâm đến khoa học công nghệ, nguồn nhân lực thời kỳ 4.0 và thực lòng mong muốn quy tụ hiền tài về đóng góp cho đất nước.

Nhắc tới tên tuổi nhiều nhà khoa học tận hiến cả cuộc đời cho đất nước, được Tổ quốc ghi công và lịch sử ghi danh như giáo sư Trần Đại Nghĩa, nhà bác học Lương Định Của, bác sĩ Đặng Văn Ngữ…, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, lịch sử cho thấy, đất nước chỉ hưng thịnh khi khơi dậy được lòng yêu nước, quy tụ được người tài, đức dốc lòng vì nước, dám xả thân vì nghĩa lớn. Đất nước không có người hiền tài thì không thể hưng thịnh...

Trong bài viết này, tôi muốn bàn sâu đến một khía cạnh. Nước ta còn nghèo và khó khăn về nhiều mặt. Nói “trải thảm” để mời giới trí thức giỏi, tâm huyết về giúp đất nước, là điều chúng ta sẽ cố gắng làm, nhưng chắc chắn không dễ bởi cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn. Lương trả dù thế nào cũng không thể đủ cao tương xứng đóng góp của họ. Rồi thì cơ sở vật chất kèm theo, như nhà ở, phương tiện đi lại cũng như máy móc, môi trường nghiên cứu cũng có nhiều vấn đề,... 

{keywords}
Thủ tướng gặp gỡ các trí thức trẻ tài năng. Ảnh: VGP

Vì thế, điều quan trọng nhất trước tiên chính là cần phải khơi dậy nơi họ lòng yêu đất nước, yêu dân tộc, không muốn Việt Nam bị thế giới xem thường và thể hiện rõ thiện ý đón các trí thức trở về cống hiến cho quê hương. Người Việt ta, dù ở phương trời nào, cũng đều canh cánh trong lòng nỗi trăn trở làm sao để đất nước phát triển, mở mày mở mặt với bên ngoài. Làm sao để có các sản phẩm, các công ty tầm cỡ thế giới “made in VietNam”, đặc biệt là các sản phẩm công nghệ. Thời nào cũng vậy, cho dù là thời 4.0 đi chăng nữa. Và lịch sử có thể cho chúng ta rất nhiều bài học hữu ích về quy tụ nhân tài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà ái quốc vĩ đại và vô cùng thành công trong việc “chiêu hiền đãi sĩ”. Chỉ một lời kêu gọi đúng lúc, đúng chỗ, đúng người cần vận động, Người có thể làm được những điều mà không ai có thể làm được.

Như trường hợp kỹ sư Trần Đại Nghĩa trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã trở về nước cống hiến từ năm 1946, sau lần gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Pháp. Ông đã từ bỏ giàu sang phú quý bên nước người dù có rất nhiều bằng đại học, để về nước, dấn thân cùng dân tộc trong cuộc trường chinh đầy gian khổ. Con người huyền thoại ấy có thể xem như một điển hình của việc Đảng và Chính phủ ta quy tụ hiền tài.

Năm 1935, một số trí thức và nhà giáo tiến bộ đương thời ở Nam bộ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho cậu học sinh đậu tú tài vốn thông minh hơn người Phạm Quang Lễ (tên khai sinh của Trần Đại Nghĩa) sang Pháp du học. Và suốt 11 năm ở Pháp (1935 – 1946), ông đã tốt nghiệp nhiều trường Đại học quốc gia: Cầu – Đường, Điện, Mỏ, Bách khoa, Học viện kỹ thuật Hàng không và nhiều chứng chỉ khoa học cơ bản của Đại học Tổng hợp Sorbonne. Ông cũng đã bí mật học thêm nghề chế tạo vũ khí.

Tháng 5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Paris dự Hội nghị Fontainebleau, ông đã được gặp Bác. Ít ngày sau đó, ông cùng một số trí thức yêu nước tình nguyện theo Bác về Việt Nam với hơn một tấn tài liệu quý thuộc lĩnh vực chế tạo vũ khí. Ông trở thành người khai sinh ra ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam từ hai bàn tay trắng, góp phần đánh thắng thực dân Pháp. Ông trở thành giáo sư, viện sĩ, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước, Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, Anh hùng Lao động và được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về nghiên cứu và chế tạo vũ khí.

Khi kháng chiến chống Pháp, chúng ta tiếp tục được đón các trí thức lớn khác trở về từ Pháp, như bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ Trần Hữu Tước, ông Nguỵ Nhu Kon Tum, như tiến sĩ Triết học lỗi lạc Trần Đức Thảo, như giảng viên Hoàng Xuân Nhị, như anh em ruột, kĩ sư Võ Đình Quỳnh và kĩ sư Võ Đình Bông..., ở Nhật về nước thì như bác sĩ Đặng Văn Ngữ...

Rồi thì một lớp trí thức khác nữa được đào tạo căn cơ ở nước ngoài rồi về nước làm việc, đời sống tuy khá giả nhưng cũng đã từ bỏ tất cả, chỉ bởi có cảm tình với cách mạng mà chấp nhận rời Thủ đô tham gia đồng hành cùng cuộc kháng chiến cứu quốc, như kỹ sư Tạ Quang Bửu, bác sĩ Đặng Vũ Hỷ...

Rất nhiều nhà khoa học trong số này đều trở thành các giáo sư, tiến sĩ khoa học đầu ngành và nhận giải thưởng cao quý, như Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước...

Suốt những chặng đường khó khăn, gian khổ của dân tộc, đã có biết bao trí thức tài ba từ bỏ cuộc sống sung túc, đủ đầy, hào quang hứa hẹn để trở về chung vai gánh vác cùng đồng bào mình. Nếu không phải là lòng yêu nước luôn da diết, nồng nàn trong thăm thẳm mỗi người Việt, thì chắc hẳn chẳng có động lực nào đủ mạnh.

Bối cảnh Việt Nam ngày nay đã khác, đã phát triển hơn trước rất nhiều. Nhưng chưa bao giờ chúng ta có thể ngủ quên trong sự thỏa mãn với những gì đạt được. Giờ đây “Cách mạng 4.0” đã trở thành khái niệm bắt gặp nơi nơi, là tương lai mà chúng ta không thể đứng ngoài. Nhưng để nó trở thành hiện thực là cả con đường đầy thách thức.

Trên con đường đó không thể thiếu sự chung tay của những trí thức trẻ tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Tất nhiên, thế hệ trẻ hôm nay cũng đã khác, với những hệ giá trị, thế giới quan, những kỳ vọng cũng như những nhu cầu phong phú và khác cha ông rất nhiều. Bởi thế cách thu hút và quyết tâm tháo bỏ những rào cản để mời họ trở về cũng sẽ phải khác đi. Nhưng tất cả vẫn phải bắt đầu từ một tấm lòng khát khao dựng xây đất nước hùng cường – từ cả hai phía, người mời và người được mời.

Quốc Phong

Cuộc viễn chinh lớn đều bắt đầu từ những bước chân nhỏ

Cuộc viễn chinh lớn đều bắt đầu từ những bước chân nhỏ

Tất cả những cuộc viễn chinh đều bắt đầu từ những bước chân nhỏ nhất, Phùng Kim Cương, kỹ sư cấp cao đang làm việc cho tỷ phú Elon Musk, chia sẻ về CMCN 4.0

Tầm nhìn lớn của FPT, Viettel, Vingroup... truyền lửa cho nhân tài trở về

Tầm nhìn lớn của FPT, Viettel, Vingroup... truyền lửa cho nhân tài trở về

Lãnh đạo các Tập đoàn như Viettel, FPT, CMC, Vingroup...  đều có tầm nhìn lớn và mong muốn đưa Việt Nam trở thành một điểm sáng trên bản đồ công nghệ thế giới. Điều đó tạo động lực lớn, truyền lửa cho các nhân tài trẻ.

TS bảo mật Nguyễn Duy Lân: "Việt Nam sẽ là quốc gia khởi nghiệp"

TS bảo mật Nguyễn Duy Lân: "Việt Nam sẽ là quốc gia khởi nghiệp"

TS. Nguyễn Duy Lân, từng có 9 năm làm việc tại Microsoft và sở hữu 9 bằng sáng chế về công nghệ bảo mật. Anh kỳ vọng Việt Nam sẽ là quốc gia khởi nghiệp như cách mà người Do Thái đã làm được.

Giấc mơ thay đổi VN với blockchain của CEO Việt từ thung lũng Silicon

Giấc mơ thay đổi VN với blockchain của CEO Việt từ thung lũng Silicon

Lynn Hoàng, một CEO trẻ đang làm việc tại thung lũng Silicon (Mỹ) chia sẻ về giấc mơ Việt Nam sẽ thay đổi nhanh chóng trong 5 năm tới với blockchain.

Thời 4.0 và chỉ số PAPI

Thời 4.0 và chỉ số PAPI

Nếu chỉ đọc báo cáo PAPI 2017 chỉ thấy các con số thống kê đơn thuần, chỉ số này tăng, chỉ số kia giảm.

Vé để lên ngay con tàu 4.0

Vé để lên ngay con tàu 4.0

Khi Giáo sư Jason Furman, Chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ Barack Obama, đến Việt Nam hồi cuối tháng Bảy vừa rồi, ông nhận được câu hỏi từ một phóng viên: Liệu robot thông minh có cướp đi việc làm của con người?

tin nổi bật

Đại hội Đảng 20 của Trung Quốc: Thay đổi sâu rộng trong lãnh đạo chủ chốt

Đại hội 20 được coi là hoạt động quan trọng nhất trong đời sống chính trị của Trung Quốc.

Thiếu từ thuốc giải độc đến thuốc tê, đã đến lúc sửa luật Dược

Tình trạng thiếu thuốc chữa bệnh ở các bệnh viện công lập đang khiến xã hội cảm thấy bất an. Thủ tướng liên tục chỉ đạo Bộ Y tế cùng các bộ ngành tìm giải pháp tháo gỡ.

Bốc thăm tìm tham nhũng: Sao cán bộ không tự nguyện được kiểm tra?

Trên tinh thần đảng viên, cán bộ có thể tự nguyện để được kiểm tra, xem như một cách xác tín sự trung thực, chứ đâu cần thụ động ngồi chờ lá thăm may rủi gọi tên mình.

Trung Quốc muốn thành mặt trời địa chính trị?

Trung Quốc không muốn trở thành siêu cường - một cực của nhiều quốc gia trong hệ thống quốc tế. Họ muốn trở thành siêu cường - mặt trời địa chính trị để phần còn lại của hệ thống quay xung quanh.

Bốc thăm tìm tham nhũng và câu hỏi ‘đồng chí có mấy suất đất’

Hà Nội, Đà Nẵng và nhiều địa phương khác đang triển khai bốc thăm ngẫu nhiên để xác minh tính trung thực trong kê khai tài sản của cán bộ, công chức.

Hạn mức tín dụng và những câu hỏi còn treo

Ngân hàng Nhà nước hôm qua đã điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2022 đối với các tổ chức tín dụng, và như thông lệ, không công khai chỉ tiêu này mà gửi riêng đến từng đơn vị.

Vì sao cần bỏ trần tín dụng?

Theo nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược NHNN Phạm Xuân Hòe, trong khi nhu cầu vốn đang rất cần sau 2 năm dịch bệnh thì hạn mức tín dụng được kiểm soát quá chặt chẽ, đạp phanh vào nỗ lực phục hồi kinh tế.

Rủi ro lớn nhất là thanh khoản

Gần đây, đại diện Ngân hàng Nhà nước bắt đầu đề cập đến việc nới lỏng room tín dụng. Tuần Việt Nam trò chuyện với ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược NHNN.

Đà Lạt ngập nặng: Kết cục không có gì lạ

Cơn mưa chiều 1/9 kéo dài hơn 30 phút khiến Đà Lạt ngập nặng ở khu vực trung tâm với các tuyến đường Ngô Văn Sở, Tô Ngọc Vân, Phan Đình Phùng… Nếu quan sát những gì đã và đang diễn ra thì kết cục đó không lạ, có thể dự báo trước.

Ngày lập quốc trong ký ức người tù Côn Đảo

Khi nghe tin ngày 2/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, giáo Quang (Đặng Quang Minh), tù nhân sửa chữa máy ở Đài vô tuyến liền nhanh chóng thông báo cho toàn đảo…

Biển Đông trong trọng tâm chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

"Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là trọng tâm trong chiến lược lớn của Mỹ, và nó không thể thành công nếu các quy tắc và liên minh bị đe dọa ở Biển Đông", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin nói.

Đạo luật Khoa học và Chip giúp Mỹ bắt kịp Trung Quốc?

Việc thông qua đạo luật Khoa học và Chip, với tổng số tiền được phân bổ 280 tỷ USD, được coi là nỗ lực của Mỹ trong việc bắt kịp Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ.

Công nghệ bán dẫn: Chiến trường mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Cuộc chiến công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã bước vào thời kỳ mới, chạy đua cho việc phát triển chip bán dẫn.

Dự luật về khí hậu và sức khỏe: Sự tranh cãi mệt mỏi của quốc hội Mỹ

Không có gì mô tả rõ ràng hơn sự mất thì giờ và lộn xộn trong vận hành của một thể chế dân chủ bằng việc bàn thảo, tranh cãi, cò kè, cản trở… và thông qua dự luật Inflation Reduction Act tại Mỹ vào đầu tháng này.

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.