Khoe biệt thự, xe hơi, túi hiệu... là không thể tha thứ?

Nguyễn Hoàng Ánh PGS.TS, Giảng viên trường Đại học Ngoại thương - Hà Nội

Không ai ủng hộ cách tiêu tiền quá lố của nhiều người nhưng đó là quy luật của nhà giàu mới nổi. Nhưng GIÀU và LỐ đều không phải tội lỗi, có thể bị chê cười nhưng không đáng bị căm ghét.

Không ai ủng hộ cách tiêu tiền quá lố của nhiều người nhưng đó là quy luật của nhà giàu mới nổi. Nhưng GIÀU và LỐ đều không phải tội lỗi, có thể bị chê cười nhưng không đáng bị căm ghét.

Người giàu bị ghét?

Lý giải nguyên nhân nền kinh tế chưa bắt kịp các nước tiên tiến, lâu nay ta vẫn  thường quy cho chiến tranh, phương thức sản xuất lạc hậu… nhưng phải chăng còn nguyên nhân sâu xa khác?

Ca dao tục ngữ đầy những câu như “Tham thì Thâm”, “Nén bạc đâm toạc tờ giấy”. Chuyện cổ tích thì người giàu luôn ở vai phản diện. Tâm lý kỳ thị người giàu càng nặng nề trong suốt thời bao cấp, cho đến thời mở cửa, doanh nhân được chính thức công nhận là một nghề thì giàu có mới trở thành điều đáng mơ ước. Tuy nhiên, làm giàu không dễ và tâm lý kỳ thị người giàu ăn sâu bén rễ, rất khó triệt tiêu!

Tình cờ tôi đọc được một bài trên Facebook với tiêu đề “Những kẻ có tài, có tiền nhưng không có liêm sỉ”. Tác giả liệt kê tên một loạt ca sĩ, nghệ sĩ, người mẫu nổi tiếng và viết:

“Khoe khoang biệt thự triệu đô, xe hơi hàng chục tỷ đồng, túi xách hàng tỷ đồng, quần áo hàng trăm triệu, những cuộc du hý nước ngoài, những đám cưới vung vãi tiền bạc, khoe thân thể, khoe người yêu, khoe con cái.... Đó là thứ khoe khoang của những ca sĩ, diễn viên, chân dài, người nổi tiếng và cả lúc này. Thật đau lòng khi nó tràn ngập trên các phương tiện thông tin đại chúng cùng với những tin tức trẻ em nghèo không có phương tiện đến trường, các cụ già còm cõi bán vé số, những người bệnh chờ chết vì không có tiền chữa bệnh, những ngôi nhà như những cái lều ổ chuột của bao người dân....”

Người viết có vẻ là một người nhiệt huyết, quan tâm đến xã hội nhưng thật khó có thể tưởng tượng ở thế kỷ 21, thời kinh tế thị trường, còn có những quan điểm như vậy,  và ngạc nhiên hơn nữa các lượt like, chia sẻ, kèm hàng trăm bình luận hầu hết đều đồng tình với góc nhìn của tác giả...  Hiếm người nhận ra sự hẹp hòi, vi phạm luật pháp và vi phạm quyền con người trong quan điểm nói trên.

{keywords}
Những nghệ sĩ, người mẫu có cuộc sống xa xỉ trở thành mục tiêu công kích

Trước hết, những người mà tác giả chê bai không làm gì vi phạm luật pháp. Họ kiếm tiền và chi tiêu hợp pháp, không ai có quyền can thiệp.

Tác giả rất sai lầm khi quy kết những thông tin trên báo lá cải, vốn truyền thông điệp theo kiểu giật tít câu view, với thực tế đời sống.

Mà kể cả họ có chi tiêu như vậy thì đó là quyền cá nhân, vì có thị trường tiêu thụ như vậy, người lao động mới có công ăn việc làm, thoát khỏi đói nghèo.

Nghệ sĩ cũng là một nghề đặc thù, vất vả, tuổi nghề không cao nên không thể đem chuẩn mực của người thường để so sánh. Họ sống bằng danh tiếng nên cần có nhu cầu quảng bá khác với những nghề khác, những nhận xét của tác giả chứng tỏ sự kém hiểu biết và hẹp hòi.

Sẽ là lệch lạc khi buộc tội người giàu chi tiêu xa xỉ trong khi đất nước còn quá nhiều người nghèo. Nhưng nếu người giàu không chi tiêu, người nghèo có bớt nghèo không hay sẽ nghèo hơn vì hàng hoá không bán được nên bị thất nghiệp?

Nếu người giàu đem số tiền mình có chia cho người nghèo có làm xã hội bình đẳng và thịnh vượng hơn không? Thực tế phát triển xã hội đã cho thấy, của cải nhận được nhờ từ thiện chỉ giải quyết những khó khăn ngắn hạn như ốm đau, thiếu tiền học… còn muốn giàu bền vững chỉ có được nhờ lao động.

Thực ra người nghèo mới nên xấu hổ vì trừ những người không may, quá nhiều người nghèo là do lười biếng, kém cỏi. Vì sao người giàu khoe khoang thì bị chê bai, xói móc? Phải chăng vì những người chê đang ghen tị với sự giàu có của số người kia? Và liệu có ai tìm hiểu, những người giàu mà họ đang chê bai kia với những người tỏ ra đạo đức này, ai đang thực sự đóng góp từ thiện, tạo công ăn việc làm cho xã hội.

Mở lòng ra để... thoát nghèo

Những ai trải qua thời ấu thơ chiến tranh hẳn luôn ám ảnh câu chuyện bần hàn, cơm không có ăn, áo không đủ mặc. Nhiều cảnh tượng nhếch nhác, tiêu điều... Nhưng tất cả đều là hệ quả tất yếu của bối cảnh lịch sử đặc thù.

Nhìn nhận lại những biến cố đã qua dẫn đến thay đổi bức tranh kinh tế, xã hội của đất nước, có thể thấy, chính sự tiêu pha của người giàu sẽ giúp người nghèo có công ăn việc làm, qua đó phát triển kinh tế. Học thuyết kinh tế hiện đại đã cho thấy, chính sự tiêu dùng chứ không phải tiết kiệm mới là động lực cho kinh tế phát triển.

Để xóa khoảng cách bất bình đẳng giàu nghèo mà phải dùng đến giải pháp cào bằng cũng không giúp cho người nghèo… giàu lên. Vì trong hoàn cảnh của họ, họ không biết cách làm đồng tiền sinh lời. Trong khi đó, lại làm triệt tiêu động lực phát triển của các cá nhân…

Trở lại câu chuyện ở trên. Rõ ràng, không ai ủng hộ cách tiêu tiền quá lố nhưng đó là quy luật của nhà giàu mới nổi. Tục ngữ xưa có câu: "Học chữ chỉ cần 1 đời, học ăn phải 2 đời còn học chơi phải 3 đời", với lịch sử hơn 2000 năm là một nước nghèo, lại sai lầm là kỳ thị người giàu suốt hơn nửa thế kỷ thì người giàu mới nổi chưa biết tiêu tiền cho đẹp là đương nhiên. Nhưng GIÀU và LỐ đều không phải tội lỗi, có thể bị chê cười nhưng không đáng bị căm ghét.

Một quốc gia chỉ có thể giàu mạnh khi những người dân giàu có. Nhưng không ai muốn/dám làm giàu khi bị xã hội xoi mói, kỳ thị.

Khi nâng cao nhận thức cho công chúng về cách chi tiêu đẹp thì đồng thời hãy loại bỏ ngay tư tưởng kỳ thị hay căm ghét người giàu.

Nguyễn Hoàng Ánh

Bài cùng tác giả:

Tổ quốc dạy tôi yêu như thế!

Thời xe Phượng Hoàng ngang vé... độc đắc

Tại sao HQ, Singapore tránh được "lệ thuộc" TQ?

Du học sinh Việt và 'cơn lốc' ở Đông Âu

Du học Đông Âu: Bất ngờ đợi chúng tôi ở quê nhà

 

 

tin nổi bật

‘Võ Văn Kiệt - Trăm năm trong một chữ DÂN’

Sự kiện ra mắt cuốn sách “Võ Văn Kiệt - Trăm năm trong một chữ DÂN”, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã thu hút cảm xúc của thính giả thuộc mọi thế hệ bởi những câu chuyện sinh động từ chính những người gần gũi với ông.

Nới room tín dụng

Nới room tín dụng lần này được rất nhiều bên trông chờ, dù chỉ còn hai chục ngày nữa. Động thái này như luồng gió mát giúp giải nhiệt cho nhiều người đang khát khô cổ trong bối cảnh hiện nay.

'Nếu muốn cứu phải nhanh nhưng tránh tràn lan'

Tôi cho rằng, chúng ta nếu muốn cứu phải làm nhanh, trước khi cứu phải phân loại chứ không cứu tràn lan. Trong bối cảnh này, không nên hậu kiểm các công ty phát hành trái phiếu vì hậu kiểm là gây mất niềm tin của thị trường là còn nguy hại hơn nhiều.

Nuôi dưỡng sức dân khi vật giá leo thang

Chuyện cơm áo gạo tiền chưa bao giờ là nhẹ nhàng và đơn giản đối với đại đa số người dân trong bối cảnh vật giá leo thang.

Nền kinh tế đang đầy khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát

Tác động của kinh tế thế giới đến kinh tế trong nước đã bắt đầu bộc lộ, dù có độ trễ. Tuy nhiên, cả thế giới gặp khó khăn chứ không chỉ riêng chúng ta; và nền kinh tế đang có những rung động, khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.

Ai tăng giá điện?

Cuối tuần vừa rồi, tôi đăng lên trang cá nhân một biểu đồ thể hiện giá điện trung bình và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là thấp nhất trong tương quan với một số quốc gia.

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Những 'nút thắt' trị giá nghìn tỷ

Những “nút thắt” trị giá hàng ngàn tỷ đồng liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng đang được cơ quan thuế cam kết tháo gỡ sau cuộc đối thoại giữa ngành thuế và các doanh nghiệp vào cuối tuần trước.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?