Tháng 11/1971, Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai cùng Thủ tướng Việt Nam Phạm Văn Đồng tới tham quan trụ sở. Tháng 3/1973, trụ sở được Quốc vụ viện Trung Quốc phê chuẩn triển khai công tác sửa chữa, khôi phục. Tháng 7/1999, trụ sở được công bố là di tích bảo tồn văn vật của thành phố Quảng Châu. Tháng 11/2008, trụ sở được công bố là di tích bảo tồn văn vật của tỉnh Quảng Đông, được người dân Quảng Đông trông coi, giữ gìn như một biểu tượng của tình hữu nghị Việt - Trung.
Trong khuôn khổ “Hành trình hữu nghị Việt - Trung”, đoàn đại biểu các cơ quan báo chí, truyền thông Việt Nam đã có dịp tới thăm trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu (Trung Quốc).
Chuyến đi diễn ra vào một thời điểm đặc biệt, kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc, Năm giao lưu nhân văn giữa hai nước và trong không khí chuẩn bị cho Đại hội 14 của Đảng. Với báo chí Việt Nam, hành trình ấy càng thêm ý nghĩa vì nơi đây chính là “địa chỉ khai sinh” của nền báo chí cách mạng Việt Nam, khi Báo Thanh Niên ra đời cách đây tròn một thế kỷ.
Ngày 11/11/1924, người thanh niên Nguyễn Ái Quốc đại diện cho Quốc tế Cộng sản, từ Moscow tới Quảng Châu (Trung Quốc) để tổ chức lực lượng Cách mạng Việt Nam.
Quảng Châu khi đó không chỉ là một đô thị sầm uất, mà còn là trung tâm chính trị của Cách mạng Trung Quốc, nơi nhiều nhà cách mạng Việt Nam và thế giới thường lui tới hoạt động.
Trong những năm tháng ở Quảng Châu, sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Trung Quốc và nhân dân Trung Quốc đã tạo nên một không gian hoạt động tương đối thuận lợi để Nguyễn Ái Quốc thực hiện những công việc có ý nghĩa nền tảng là chuẩn bị về lý luận, tuyên truyền, tổ chức và đặc biệt là đào tạo cán bộ.
Tháng 6/1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được thành lập với mục đích “hy sinh tính mệnh, quyền lợi, tư tưởng để làm cuộc cách mạng dân tộc" (đập tan bọn Pháp và giành lại độc lập cho xứ sở). Lần đầu tiên, phong trào cách mạng Việt Nam có một tổ chức được dẫn dắt một cách hệ thống bởi lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin.
Trụ sở của Hội (căn nhà số 13, nay là số 248-250 đường Văn Minh) là nơi Nguyễn Ái Quốc mở các lớp huấn luyện chính trị đầu tiên cho thanh niên Việt Nam yêu nước.
Ba lớp huấn luyện với 75 học viên là nơi những “hạt giống đỏ” đã được gieo xuống, để sau này trở thành những cán bộ nòng cốt của cách mạng Việt Nam.
Lớp học đầu tiên vào năm 1925 chỉ có 5 học viên, trong đó có ông Phạm Văn Đồng, người sau này trở thành Thủ tướng.
Những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc được hệ thống hóa, tập hợp thành cuốn Đường Kách mệnh, cuốn sách mỏng nhưng hàm chứa một tư duy cách mạng lớn, trở thành cẩm nang hành động của Hội và là một trong những văn kiện lý luận sớm nhất của Đảng.
Đi qua từng không gian trưng bày của khu di tích hôm nay, từ phòng in Báo Thanh Niên, phòng họp, phòng học đến ký túc xá đơn sơ, điều mà ai cũng có thể cảm nhận rõ là sự giản dị nhưng tinh thần kiên định về lý tưởng cách mạng của Người vẫn hiện hữu xuyên suốt. Chính trong những căn phòng nhỏ ấy, tư tưởng giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp đã được truyền bá, từng bước thấm sâu vào nhận thức của lớp thanh niên Việt Nam đầu thế kỷ 20.
Không gian di tích hôm nay được tổ chức thành một chỉnh thể sống động. Tầng 1 là triển lãm “Đồng chí Hồ Chí Minh tại Quảng Châu”; tầng 2 giới thiệu biên niên lịch sử di tích, hình ảnh các đoàn lãnh đạo cấp cao Việt Nam đến thăm; tầng 3 tái hiện các không gian sinh hoạt, làm việc của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Đó không phải là một bảo tàng “đóng kín”, mà là một không gian mở, nơi lịch sử được kể lại bằng những chi tiết cụ thể, gần gũi.
Chính tại nơi này, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc tháng 8/2024, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã viết lưu bút, bày tỏ xúc động khi trở lại nơi ghi dấu những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và khẳng định giá trị của tình hữu nghị truyền thống, đoàn kết, gắn bó giữa hai Đảng, hai nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc. Những dòng lưu bút ấy là sự tiếp nối một mạch nguồn lịch sử đã được hình thành từ gần một thế kỷ trước.
Từ góc nhìn nghiên cứu, TS. Trương Thị Bích Hạnh, Phó hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Khoa học xã hội và nhân văn (ĐHQGHN) cho rằng, trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là di tích đặc biệt quan trọng, chứng kiến bước chuyển mình mang tính bản lề của cách mạng Việt Nam. Tại đây, Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời đào tạo nên những lớp cán bộ đầu tiên, đặt nền móng cho thắng lợi của cách mạng sau này.
Đọc từng dòng chú thích, xem từng bức ảnh ghi lại các khoảnh khắc của lịch sử, chị Lư Kim Linh, nghiên cứu sinh tại Đại học Trung Sơn (Trung Quốc) bày tỏ ấn tượng sâu sắc về giai đoạn hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng Châu.
Trong cảm nhận của chị Linh, Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đó không chỉ gắn bó với cách mạng Việt Nam, mà còn tích cực vun đắp mối quan hệ hữu nghị với Đảng Cộng sản Trung Quốc và nhân dân Trung Quốc.
“Thời kỳ vàng thứ hai” của quan hệ Việt - Trung
Nếu “thời kỳ vàng” đầu tiên của quan hệ Việt - Trung được hình thành trong những năm tháng cách mạng gian khó thì hôm nay, mối quan hệ ấy đang bước vào một “thời kỳ vàng thứ hai” - giai đoạn của hội nhập, hợp tác thực chất và cùng phát triển.
Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng núi liền núi, sông liền sông, chia sẻ nhiều giá trị về văn hóa, lịch sử. Nhân dân hai nước có mối quan hệ mật thiết gắn bó hàng nghìn năm. Thực tế đã chứng minh, khi nhân dân hai nước đồng thuận, nền tảng xã hội, tin tưởng xã hội cao hơn sẽ là điều kiện thuận lợi để thực hiện các phương hướng, nội dung hợp tác khác thực chất, sâu sắc hơn.
Tổng lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu Nguyễn Việt Dũng chia sẻ: Tháng 12/2023, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, hai nước đã ký xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai với định hướng 6 hơn: quan hệ chính trị tốt hơn; quan hệ quốc phòng, an ninh chặt chẽ hơn; quan hệ hợp tác kinh tế thương mại hiệu quả hơn; xây dựng nền tảng xã hội vững chắc hơn và kiểm soát bất đồng tốt hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 8/2024 đã chọn Quảng Châu là điểm dừng chân đầu tiên. Điều này thể hiện sự coi trọng của Đảng và Nhà nước ta đối với chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Đông nói riêng và Trung Quốc nói chung.
Các lãnh đạo khác như Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, cũng như các lãnh đạo phía Trung Quốc như Thủ tướng Lý Cường, Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Triệu Lạc Tế, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Vương Hộ Ninh đều đã có các hoạt động thăm viếng lẫn nhau. Đây là giai đoạn vàng trong lịch sử quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Khép lại "hành trình đỏ" theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ “Hành trình hữu nghị Việt - Trung”, đoàn báo chí Việt Nam đã dừng chân tại Đại học Trung Sơn (Quảng Đông, Trung Quốc).
Nhân dịp năm mới, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ có những đánh giá về quan hệ Trung Quốc - Việt Nam trong năm qua và kỳ vọng hợp tác trong năm 2026.
Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu Nguyễn Việt Dũng cho hay, truyền thông là cầu nối, củng cố, vun đắp tình cảm hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa nhân dân Việt Nam và Trung Quốc.
.svg){kind=icon}
