Với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp lý thuận lợi phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt.

Phó Thủ tướng lưu ý cần nâng cao trách nhiệm, quyết tâm, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả theo yêu cầu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và các nghị quyết của Quốc hội.

Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư; bảo đảm chất lượng và tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi theo đúng quy định. Quá trình triển khai, ông lưu ý phải bảo đảm chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình kỹ thuật, trình tự pháp lý, nhằm bảo đảm tuyệt đối chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư của dự án.

Bộ, ngành chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược thực hiện dự án; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; bảo đảm tiến độ, hiệu quả, tính khả thi, yêu cầu về an ninh, quốc phòng trong quá trình thực hiện dự án.

Các địa phương thuộc phạm vi dự án phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan trong việc chuẩn bị quỹ đất, thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất cho người dân tại nơi ở mới.

w hai 7037jpg 123328.jpg
Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hà

Với dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật.

Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng phương án lựa chọn trong khuôn khổ công nghệ đã được Quốc hội xác định, bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ trong dài hạn.

Đồng thời, dự án cần được đánh giá đầy đủ tác động của việc áp dụng tiêu chuẩn, công nghệ nước ngoài đối với chi phí vận hành và bảo trì trong suốt vòng đời nhằm bảo đảm hiệu quả, tính khả thi, an ninh, quốc phòng và khả năng cân đối, hoàn trả vốn cũng như bảo đảm nguồn thanh toán nợ vay.

Các địa phương thuộc phạm vi dự án phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các Bộ, ngành liên quan trong việc đẩy nhanh thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; trong đó cần bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất cho người dân.

Về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TPHCM, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND TP Hà Nội, UBND TPHCM tăng cường phối hợp, tập trung triển khai thực hiện các nhiệm vụ, kịp thời đánh giá tính phù hợp, khả thi, hiệu quả của từng cơ chế, chính sách thí điểm.

Trong đó, Phó Thủ tướng lưu ý làm rõ những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện; xác định rõ phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp.

Bộ Xây dựng và 2 thành phố cần rà soát, hoàn thiện cơ chế phát triển TOD, đặc biệt là cơ chế tài chính đất đai theo hướng rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ cơ chế điều tiết và sử dụng giá trị tăng thêm từ đất.

Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND 2 thành phố hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận được thông lệ quốc tế; hoàn thành trong quý 2/2026.

Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc tiến độ triển khai các tuyến đường sắt đô thị tại 2 thành phố, bảo đảm tính kết nối đồng bộ trong toàn mạng lưới, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành các tuyến đã đưa vào khai thác, từng bước giảm dần mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.