Malaysia bất ngờ chốt tên lửa ATMACA Thổ Nhĩ Kỳ thay tên lửa NSM Na Uy, sau khi bị rút giấy phép xuất khẩu. So sánh sức mạnh, công nghệ, tầm bắn và ưu nhược điểm hai tên lửa này.
Bộ Quốc phòng Malaysia ngày 12/11/2026 chính thức xác nhận lựa chọn tên lửa ATMACA của Roketsan (Thổ Nhĩ Kỳ) làm phương án ưu tiên thay thế Naval Strike Missile (tên lửa NSM) của Kongsberg (Na Uy) cho các tàu chiến lớp Maharaja Lela, sau khi Na Uy rút giấy phép xuất khẩu dù Malaysia đã thanh toán phần lớn hợp đồng.
Quyết định này không chỉ giải quyết khoảng trống vũ khí trên tàu LCS (Littoral Combat Ship), mà còn mở ra cuộc so sánh về công nghệ giữa hai hệ thống tên lửa thế hệ mới.
Sự kiện bắt nguồn từ hợp đồng năm 2018 giữa Malaysia và Kongsberg để trang bị tên lửa NSM cho các tàu Maharaja Lela (còn gọi là Littoral Combat Ship).
Na Uy sau đó hủy giấy phép xuất khẩu vì lý do an ninh quốc gia, buộc Kuala Lumpur phải tìm giải pháp thay thế nhanh chóng.
Bộ trưởng Quốc phòng Mohamed Khaled Nordin cho biết sau khi đánh giá đề xuất từ Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp và Italy, tên lửa ATMACA được chọn vì giá cả hợp lý, thời gian giao hàng sớm hơn nhờ đơn hàng sẵn có cho tàu LMS Batch 2 và khả năng tương thích với hệ thống quản lý chiến đấu SETIS trên tàu.
Đàm phán chính thức với phía Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bắt đầu ngay, với khả năng nhận tên lửa sớm nhất vào khoảng năm 2029.
Để hiểu rõ ý nghĩa của lựa chọn này, cần phân tích kỹ lưỡng hai hệ thống. Tên lửa ATMACA là tên lửa hành trình chống hạm do Roketsan phát triển nội địa, ra đời nhằm thay thế tên lửa Harpoon trong hải quân Thổ Nhĩ Kỳ.
Phiên bản hải quân có tầm bắn khoảng 250 km, trọng lượng khoảng 750 kg, chiều dài từ 4,8 đến 5,2 mét và đường kính khoảng 350-370 mm.
Đầu đạn nặng khoảng 220 kg kiểu xuyên phá nổ mạnh (semi-armour-piercing high explosive), đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu chiến cỡ trung và lớn.
Tốc độ bay ở mức cận âm, khoảng Mach 0.85 đến Mach 0.90. Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính (INS) và GPS trong giai đoạn giữa, kết hợp cao độ kế radar và khí áp để duy trì bay sát mặt biển ở độ cao rất thấp (sea-skimming), trong khi liên kết dữ liệu hai chiều cho phép cập nhật mục tiêu, hủy nhiệm vụ hoặc tấn công lại.
Giai đoạn cuối sử dụng đầu dò radar chủ động (active RF), cho phép khóa mục tiêu trong mọi điều kiện thời tiết. Tên lửa ATMACA được thiết kế với tiết diện radar thấp và khả năng chống nhiễu điện tử, cùng động cơ turbojet nội địa ngày càng hoàn thiện.
Trong khi đó, Naval Strike Missile (tên lửa NSM) của Kongsberg nổi bật với thiết kế tàng hình và tính linh hoạt cao. Tên lửa NSM có trọng lượng chỉ khoảng 407 kg, chiều dài khoảng 3,96 mét, nhẹ và gọn hơn đáng kể so với tên lửa ATMACA.
Tầm bắn công bố dao động từ 185 km đến hơn 300 km tùy phiên bản và hồ sơ bay, với các cập nhật gần đây nghiêng về mức cao hơn.
Đầu đạn khoảng 120 kg vỏ titan, kiểu nổ mảnh xuyên phá có ngòi nổ lập trình được, tối ưu cho việc xuyên sâu vào thân tàu trước khi phát nổ.
Tốc độ cũng cận âm, khoảng Mach 0.93. Điểm mạnh lớn nhất của tên lửa NSM nằm ở hệ thống dẫn đường: giai đoạn giữa dùng dẫn đường quán tính INS hỗ trợ GPS kết hợp dẫn đường địa hình (TERCOM) và cao độ kế laser, cho phép bay men theo địa hình ven biển hoặc tránh chướng ngại.
Giai đoạn cuối dùng đầu dò hồng ngoại hình ảnh (IIR) hoàn toàn thụ động, kết hợp nhận dạng mục tiêu tự động (Autonomous Target Recognition), giúp phân biệt chính xác loại tàu mà không phát sóng radar, giảm nguy cơ bị phát hiện.
Tên lửa NSM có khả năng cơ động cao nhờ tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng lớn, cho phép tên lửa thực hiện các động tác né tránh cực đoan ở giai đoạn cuối với lực G cao, cùng thiết kế khí động học tối ưu tiết diện radar cực thấp.
So sánh khách quan, tên lửa NSM vượt trội về tính tàng hình và khả năng sống sót trong môi trường bị phòng thủ dày đặc nhờ đầu dò thụ động và hình dáng tàng hình (stealth), đồng thời nhẹ hơn, nên dễ tích hợp hơn trên nhiều nền tảng.
Tên lửa ATMACA lại mạnh hơn về sức công phá đầu đạn gần gấp đôi, tầm bắn ổn định ở mức 250 km và khả năng hoạt động mọi thời tiết nhờ radar chủ động.
Cả hai đều bay sát mặt biển để tận dụng đường chân trời radar, nhưng tên lửa NSM linh hoạt hơn trong vùng nước nông ven bờ nhờ khả năng theo địa hình, trong khi tên lửa ATMACA tập trung vào hiệu quả tấn công trực diện với liên kết dữ liệu mạnh.
Về chi phí và chuỗi cung ứng, tên lửa ATMACA mang lợi thế chủ quyền công nghệ từ Thổ Nhĩ Kỳ, giảm rủi ro như trường hợp Na Uy và Malaysia đã có đơn hàng sẵn cho tàu LMS nên giảm thời gian và chi phí ban đầu.
Lựa chọn của Malaysia phản ánh nhu cầu thực tiễn. Tàu Maharaja Lela cần vũ khí chống hạm sớm để hoàn thiện năng lực tác chiến ven biển và vùng biển tranh chấp.
Tên lửa ATMACA đáp ứng yêu cầu về thời gian giao hàng và giá thành, đồng thời tạo sự đồng bộ với các tàu LMS Batch 2 cũng dùng hệ thống này.
Tuy nhiên, quá trình tích hợp với hệ thống SETIS của Pháp vẫn cần kiểm chứng kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu suất tối ưu.
Về lâu dài, quyết định này cho thấy xu hướng các nước Đông Nam Á tìm kiếm nguồn cung linh hoạt hơn, bớt phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống.
Sự kiện này không chỉ là thay thế một hệ thống vũ khí, mà còn là bài học về rủi ro xuất khẩu quốc phòng và tầm quan trọng của đa dạng hóa nguồn cung.
Cả tên lửa ATMACA và tên lửa NSM đều là những tên lửa chống hạm hiện đại đáng tin cậy, mỗi loại mang ưu thế riêng phù hợp với môi trường tác chiến khác nhau.
Việc Malaysia chọn tên lửa ATMACA sẽ giúp hạm đội sớm có năng lực tấn công tầm xa, nhưng hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào quá trình tích hợp, huấn luyện và bảo trì trong những năm tới.
(Theo defencesecurityasia.com, malaysiandefence.com, naval.com.br)
.svg){kind=icon}
