Thế giới biến động nhanh bởi cạnh tranh chiến lược, công nghệ và các thách thức mới. Trong bối cảnh đó, ASEAN cần tư duy khác, hành động quyết liệt hơn để giữ vai trò trung tâm và nắm bắt cơ hội phát triển.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tái khẳng định cam kết “ủng hộ 100%” vai trò trung tâm của ASEAN; đánh giá Đông Nam Á là động lực tăng trưởng toàn cầu của thế kỷ 21, gắn kết trực tiếp quan tâm và lợi ích của Mỹ ở khu vực.
Mỹ cam kết tiếp tục các khoản đầu tư, viện trợ quan trọng cho khu vực, tập trung vào lĩnh vực chuỗi cung ứng bền vững, kinh tế số và an ninh năng lượng. Trong đó, Mỹ tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng của ASEAN, kết nối lưới điện và hợp tác năng lượng hạt nhân dân sự.
Các bộ trưởng khẳng định ưu tiên hoàn tất chương trình công tác toàn diện triển khai Tuyên bố Tầm nhìn chung ASEAN – Mỹ năm 2025 và hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN - Mỹ vào năm 2027 với nhiều hoạt động ý nghĩa, trong đó có khả năng tổ chức hội nghị cấp cao kỷ niệm ASEAN - Mỹ.
ASEAN đánh giá cao cam kết của Mỹ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tích cực tham gia các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đồng thời ghi nhận đề xuất xây dựng Tuyên bố của lãnh đạo ASEAN - Mỹ về “10 nguyên tắc công - tư trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến”.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị hai bên thúc đẩy thương mại và đầu tư cởi mở, minh bạch và cùng có lợi, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và kết nối năng lượng khu vực.
Bộ trưởng cũng đề nghị Mỹ tiếp tục hỗ trợ hợp tác tiểu vùng Mekong, nhất là trong các lĩnh vực quản lý nguồn nước, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng bền vững và nguồn nhân lực.
Trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực và quốc tế, Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Ông đánh giá cao sự ủng hộ của Mỹ đối với lập trường nguyên tắc của ASEAN về vấn đề Biển Đông, đồng thời kêu gọi Mỹ tiếp tục hỗ trợ xây dựng cấu trúc khu vực cởi mở, bao trùm, minh bạch, tự cường và dựa trên luật lệ với ASEAN là trung tâm.
ASEAN - Nhật Bản: Từ trái tim đến trái tim
Cũng trong hôm nay đã diễn ra hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nhật Bản. Hai bên chia sẻ mối quan hệ đối tác gắn bó lâu dài, bình đẳng, thực chất, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau; đề cao cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, dựa trên luật pháp quốc tế và lấy ASEAN làm trung tâm.
Các nước ASEAN đánh giá Nhật Bản là một trong những đối tác đáng tin cậy nhất, với nhiều đóng góp, hỗ trợ hiệu quả, thực chất cho sự phát triển của từng thành viên cũng như cả khu vực.
Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu tái khẳng định cam kết lâu dài của Nhật Bản với khu vực trên nền tảng quan hệ đối tác tin cậy “từ trái tim đến trái tim”; ủng hộ đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, hỗ trợ ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045; cam kết làm sâu sắc hơn mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện ASEAN-Nhật Bản.
Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực về an ninh hàng hải, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phát triển trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, giao lưu nhân dân, và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải, an ninh mạng và đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt.
Trên lĩnh vực kinh tế và xã hội, ASEAN và Nhật Bản cam kết tăng cường hội nhập khu vực thông qua thực hiện hiệu quả và hướng tới nâng cấp các hiệp định thương mại như AJCEP và RCEP...
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ đối tác ASEAN - Nhật Bản trong bối cảnh cục diện địa chính trị và địa kinh tế trải qua những biến đổi sâu sắc. Quan hệ ASEAN - Nhật Bản vừa phục vụ lợi ích của hai bên, vừa đóng góp quan trọng vào việc củng cố cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ.
Bộ trưởng đề xuất ASEAN - Nhật Bản củng cố an ninh và tự cường kinh tế, với trọng tâm gồm các lĩnh vực chiến lược như chuỗi cung ứng, khoáng sản thiết yếu, hạ tầng số, bán dẫn và an ninh năng lượng.
Đề xuất thiết lập cơ chế đối thoại về biển giữa ASEAN và Ấn Độ
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hôm nay cũng tham dự hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Ấn Độ.
Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 và đối tác đầu tư lớn thứ 9 của ASEAN. Trong năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt trên 114 tỷ USD (tăng 6,6% so với năm 2024), tổng vốn FDI từ Ấn Độ vào ASEAN đạt 7,08 tỷ USD.
Các nước ASEAN và Ấn Độ đều khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác trên cơ sở gắn kết tầm nhìn phát triển và mở rộng hợp tác thực chất. Trong đó, hai bên nhất trí triển khai các hoạt động trong khuôn khổ Năm Hợp tác biển ASEAN-Ấn Độ 2026, trước mắt chuẩn bị tổ chức Diễn tập hàng hải ASEAN - Ấn Độ lần 2 vào tháng 9.
Về kinh tế-thương mại, hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng; mở rộng hợp tác về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, du lịch, kết nối và phát triển tiểu vùng.
Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhấn mạnh trong bối cảnh thế giới và khu vực ngày càng nhiều biến động, ASEAN và Ấn Độ, với dân số hơn 2 tỷ người, cần tận dụng tối đa các cơ hội hợp tác nhất là về thương mại, đầu tư, công nghệ, chuyển đổi số và AI, qua đó giảm thiểu rủi ro, đa dạng hoá quan hệ, cùng nhau chèo lái để giữ cho tương lai chung an toàn và vững chắc.
Ấn Độ cam kết tiếp tục hợp tác với ASEAN trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, giao lưu văn hoá, bảo tồn di sản và y tế.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá cao việc Ấn Độ tiếp tục coi ASEAN là một trong những trụ cột trong chính sách Hành động hướng Đông.
Ông đề xuất ASEAN - Ấn Độ phát triển quan hệ tương xứng với vai trò và tiềm năng. Trong đó hai bên cần nghiên cứu thiết lập cơ chế đối thoại về biển và việc Ấn Độ tiếp tục ủng hộ lập trường nguyên tắc của ASEAN trong vấn đề Biển Đông.
ASEAN và Ấn Độ cần thúc đẩy các thoả thuận, dự án kết nối chiến lược, gồm cả đường biển và đường không, tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh năng lượng, trong đó nghiên cứu lập cơ chế đối thoại về năng lượng.
Tân Đại sứ Mỹ Jennifer Wicks chuyển thông điệp “tự hào là đối tác của Việt Nam” cùng lời cảm ơn từ Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio tới lãnh đạo cấp cao Việt Nam.
Sáng 10/6, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF) tiếp tục với các phiên thảo luận, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Christopher Landau là diễn giả đầu tiên phát biểu trong buổi sáng.
.svg){kind=icon}
