
Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho rằng chủ đề diễn đàn phản ánh đúng yêu cầu cấp thiết của khu vực trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động sâu sắc về an ninh, kinh tế và phát triển.

ASEAN cần nhìn nhận một cách tỉnh táo những thách thức hiện nay với hòa bình, ổn định và tăng trưởng, từ đó xác định các bước đi phù hợp nhằm củng cố hợp tác khu vực.
ASEAN đã trải qua một hành trình chuyển đổi đáng kể, từ một khu vực từng bị chia cắt bởi xung đột, khác biệt ý thức hệ và thiếu lòng tin trở thành một trong những khu vực ổn định và năng động nhất thế giới. Theo Thủ tướng Campuchia, thành quả đó là kết quả của những lựa chọn chiến lược dựa trên đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Ông Hun Manet nêu rõ “hòa bình ngày nay không thể được xem là điều hiển nhiên”, các cuộc xung đột trên thế giới đang cho thấy tính chất ngày càng phức tạp của các thách thức an ninh hiện đại.
Với các vấn đề của khu vực, người đứng đầu Chính phủ Campuchia khẳng định cam kết của Phnom Penh với hợp tác láng giềng trong xử lý các thách thức xuyên biên giới như tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy, mua bán người và suy thoái môi trường.
Ở góc độ kinh tế, Thủ tướng Campuchia nhận định việc xây dựng một nền kinh tế ASEAN tự cường và liên kết chặt chẽ là yêu cầu mang tính chiến lược. Không quốc gia nào có thể tự mình đáp ứng toàn bộ nhu cầu phát triển trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau.
Mục tiêu cuối cùng của ASEAN phải là nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an ninh, phúc lợi và cơ hội phát triển cho người dân.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đánh giá AFF đã trở thành một nền tảng quan trọng để các nước trao đổi quan điểm và cùng tìm kiếm các cách tiếp cận chung nhằm giải quyết những thách thức mới nổi của khu vực và toàn cầu.
Nhắc lại vai trò Chủ tịch ASEAN 2024 của Lào, Thủ tướng Sonexay Siphandone chia sẻ, ông từng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường đoàn kết và thống nhất trong ứng phó với các thách thức chung. Đến nay, đây vẫn là nhiệm vụ cấp thiết đối với ASEAN.

Thế giới đang chứng kiến những biến động nhanh chóng và phức tạp với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, căng thẳng địa chính trị kéo dài và các cuộc xung đột tại nhiều khu vực, đặc biệt ở Trung Đông, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng và an ninh lương thực toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, ông nhấn mạnh ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết, tăng cường khả năng tự cường và phát huy vai trò trung tâm của mình trên cơ sở các nguyên tắc nền tảng và phương thức ASEAN. Đồng thời, ASEAN cần nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức mới nổi, bảo đảm tiếp tục là một nền tảng đáng tin cậy cho tham vấn, hợp tác và ngoại giao phòng ngừa, qua đó biến thách thức thành cơ hội.
Thủ tướng Lào nhấn mạnh ASEAN cần tăng cường khả năng tự cường toàn diện để thích ứng với các xu hướng mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Thủ tướng Lào cho biết, yêu cầu thúc đẩy hội nhập và kết nối toàn diện trong ASEAN, bao gồm kết nối đường bộ, đường thủy, đường biển, đường hàng không, cũng như phát triển mạng lưới năng lượng, logistics và hạ tầng liên quan. Ông đề cập các dự án kết nối chiến lược như tuyến cao tốc Vientiane-Hà Nội và dự án đường sắt Lào-Việt Nam dọc Hành lang Kinh tế Đông-Tây, coi đây là những động lực quan trọng thúc đẩy thương mại, duy trì chuỗi cung ứng và tăng cường giao lưu nhân dân trong khu vực.
ASEAN cần phát huy những "tài sản chiến lược"
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhìn nhận, ASEAN đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi thế giới ngày càng phân mảnh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt nhiều gián đoạn, công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có.

Thủ tướng Thái Lan cho rằng, trong khi nhiều khu vực trên thế giới trải qua bất ổn và xáo trộn, ASEAN có tiềm năng trở thành một trong những khu vực ổn định nhất toàn cầu, là điểm đến hấp dẫn đối với các dòng đầu tư đang tìm kiếm môi trường phát triển an toàn và đáng tin cậy.
Để hiện thực hóa tiềm năng đó, ASEAN cần phát huy những "tài sản chiến lược" đã làm nên thành công của hiệp hội trong hơn nửa thế kỷ qua. Theo lãnh đạo Thái Lan, khả năng hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích khu vực chính là nền tảng giúp ASEAN duy trì ổn định, củng cố đoàn kết nội khối và trở thành đối tác được nhiều nước lớn lựa chọn hợp tác.
ASEAN cần thúc đẩy gắn kết nhiều hơn thay vì tạo thêm khoảng cách, ngay cả khi cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Thủ tướng Thái Lan lưu ý, thành công của ASEAN không nằm ở số lượng hội nghị hay tuyên bố được thông qua, mà phải được đo lường bằng mức độ an toàn, thịnh vượng và niềm tin của người dân vào tương lai.
Lần đầu tiên tham dự AFF với tư cách thành viên chính thức của ASEAN, Thủ tướng Timor Leste Xanana Gusmão khẳng định, ASEAN tiếp tục là hình mẫu về đối thoại, hợp tác và khả năng dung hòa khác biệt. Chính sự đa dạng về lịch sử, văn hóa và thể chế đã trở thành nguồn sức mạnh giúp ASEAN duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

Thủ tướng Timor Leste kêu gọi ASEAN phát huy đoàn kết, bảo vệ luật pháp quốc tế và trở thành tiếng nói của hòa bình trong một thế giới ngày càng phân cực. Các nguyên tắc cốt lõi như tôn trọng chủ quyền, đồng thuận, giải quyết hòa bình tranh chấp và vai trò trung tâm của ASEAN cần tiếp tục được gìn giữ và phát huy.
Gửi thông điệp ghi hình tới diễn đàn, trên cương vị nước Chủ tịch ASEAN 2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam trong tổ chức AFF với chủ đề có nhiều điểm tương đồng với chủ đề năm Chủ tịch ASEAN 2026 là “Cùng định hướng tương lai chung”.
Theo Tổng thống Marcos, những biến động toàn cầu không còn là các vấn đề mang tính lý thuyết mà đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân ASEAN thông qua giá năng lượng và lương thực tăng cao, gián đoạn thương mại, rủi ro đối với người dân. Trong bối cảnh đó, ASEAN cần duy trì đoàn kết, củng cố vai trò trung tâm, tăng cường đối thoại, chủ động dự báo và phối hợp hành động nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức ngày càng phức tạp.
Tổng thống Philippines cho rằng an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo đảm an toàn, phúc lợi cho công dân ASEAN là những ưu tiên cấp thiết của khu vực. ASEAN cần duy trì dòng chảy hàng hóa thiết yếu, tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, đẩy mạnh chia sẻ thông tin và có các cơ chế phản ứng kịp thời khi công dân ASEAN gặp nguy hiểm do các cuộc khủng hoảng bên ngoài.

Ông cũng nhận định ASEAN đang bước vào giai đoạn chuyển đổi kinh tế mới, đòi hỏi các mô hình phát triển phải thích ứng với xu hướng phân mảnh địa kinh tế, tác động của công nghệ, các áp lực khí hậu và yêu cầu về tăng trưởng bao trùm hơn.


