7 nhóm giải pháp thúc đẩy thanh toán không tiền mặtThời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để tập trung triển khai 7 nhóm giải pháp thúc đẩy thanh toán không tiền mặt.
“Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025” (gọi tắt là Đề án 1813) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cuối tháng 10/2021 hướng tới mục tiêu chung là tạo sự chuyển biến tích cực về thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế với mức tăng trưởng cao, đưa việc sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt trong xã hội thành thói quen của người dân ở khu vực đô thị và từng bước phát triển ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; giảm chi phí xã hội liên quan đến tiền mặt.
Đề án cũng nhằm thúc đẩy ứng dụng mạnh mẽ thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0 để nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng thanh toán, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, đáp ứng nhu cầu thanh toán một cách thuận tiện, hiệu quả của tổ chức, cá nhân.
Đồng thời, đảm bảo an ninh, an toàn, bảo mật trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt; nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng và hiệu quả quản lý, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước, minh bạch hóa các giao dịch thanh toán trong nền kinh tế, góp phần vào công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tội phạm kinh tế, phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố.
Theo Ngân hàng Nhà nước, sau gần 4 năm triển khai, cơ quan này đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương hoàn thành các mục tiêu cơ bản đã đề ra của Đề án 1813, cụ thể như: Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2024 đạt: 295,2 triệu tỷ đồng, gấp 26 lần GDP; tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt 86,97%; số lượng và giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân hàng năm giai đoạn 2020 - 2025 đạt 62,81% về số lượng và 24,4% về giá trị; 100% cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn đô thị chấp nhận thanh toán học phí thông qua hệ thống ngân hàng; 80% số người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn đô thị được chi trả thông qua các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Tuy nhiên, quá trình triển khai Đề án 1813 cũng gặp phải những hạn chế, vướng mắc gây cản trở hoạt động phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, đó là:
Thứ nhất, hành lang pháp lý trong lĩnh vực thanh toán không dùng tiền mặt cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện để phù hợp với các sản phẩm, dịch vụ mới, nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thanh toán nói chung và công tác đấu tranh với các loại tội phạm nói riêng.
Thứ hai, thói quen, tâm lý sử dụng tiền mặt của người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; tâm lý e ngại khi tiếp cận với công nghệ thanh toán mới, cũng như lo ngại về an ninh an toàn khi sử dụng các phương thức thanh toán điện tử, trực tuyến của một bộ phận người dân gây trở ngại cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt.
Thứ ba, cơ sở hạ tầng thanh toán của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán còn chủ yếu tập trung ở khu vực thành thị, chưa phủ rộng khắp được khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Thứ tư, tội phạm trong lĩnh vực công nghệ cao, thanh toán điện tử gần đây có những diễn biến phức tạp với những hành vi, thủ đoạn mới, tinh vi hơn; tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng bán trên các website thương mại điện tử vẫn còn, gây ảnh hưởng tâm lý của người sử dụng dịch vụ.
Thứ năm, việc thanh toán qua ngân hàng đối với các dịch vụ công như viện phí, học phí, tiền nước ở một số tỉnh, nhất là các tỉnh miền núi còn thấp; phạm vi triển khai chủ yếu tập trung vào nhóm đối tượng khách hàng tại khu vực thành thị, điều kiện kinh tế phát triển; việc kết nối phần mềm giữa ngân hàng và đơn vị cung ứng dịch vụ công còn chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến trải nghiệm thanh toán của người dân.
Thứ sáu, với việc thanh toán học phí qua Cổng Dịch vụ công quốc gia của các trường đại học, cao đẳng: Thực tế, 100% cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí thông qua hệ thống ngân hàng; Bộ GD&ĐT đã hướng dẫn, đôn đốc các trường khẩn trương nghiên cứu mô hình tích hợp nền tảng thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia để triển khai thực hiện thanh toán học phí trực tuyến theo yêu cầu tại Đề án 1813.
Tuy nhiên, việc thanh toán học phí qua Cổng Dịch vụ công quốc gia của các trường đại học, cao đẳng chưa được các đơn vị triển khai. Nguyên nhân là do các ứng dụng thanh toán đã được tích hợp với các phần mềm quản lý của các trường, giúp tạo sự thông suốt, tiện dụng và dễ triển khai hơn so với phương án tích hợp vào Cổng Dịch vụ công quốc gia; trong khi việc tích hợp Cổng Dịch vụ công quốc gia đòi hỏi phải có kết nối theo mạng truyền số liệu chuyên dùng, cần nguồn lực để dựng hệ thống trung gian giữa hệ thống của đại học, cao đẳng và Cổng Dịch vụ công quốc gia, không thuận lợi cho việc theo dõi, đối chiếu, đôn đốc giữa cơ sở giáo dục đại học và người học.
Thứ bảy, nhiều người cao tuổi đang hưởng lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội không muốn sử dụng thanh toán qua ngân hàng vì sợ rủi ro, trục trặc kỹ thuật khi sử dụng; ở một số địa phương có điều kiện kinh tế khó khăn, người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh để phát triển thanh toán không dùng tiền mặt.
.svg){kind=icon}
