
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) đánh giá 2 địa phương có sự khác biệt khá lớn về trình độ phát triển giữa các khu vực đô thị, đồng bằng, ven biển với khu vực miền núi.
Vì vậy, bà đề nghị Quảng Ninh và Bắc Ninh có cơ chế điều tiết nguồn thu từ các khu vực phát triển mạnh để phục vụ hạ tầng, an sinh xã hội cho vùng khó khăn, tránh tình trạng đô thị hóa chỉ tập trung ở một số cực tăng trưởng và bỏ lại phía sau các địa bàn còn khó khăn.

Bà Thanh ủng hộ trước mắt kế thừa tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhằm bảo đảm hoạt động của cơ quan, hệ thống được liên tục, không bị gián đoạn. Tuy nhiên, việc giữ nguyên này chỉ nên là giải pháp chuyển tiếp.
Hai địa phương cần sớm xây dựng lộ trình cụ thể về sắp xếp tổ chức, bố trí lại nhân sự, nhân lực các vị trí việc làm theo hướng hiệu quả, không tăng biên chế một cách cơ học.
Đặc biệt, bà Thanh đề nghị không thể thiếu nhân lực quản lý đô thị, đất đai, môi trường và chuyển đổi số. Cần đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực quản lý, phát triển đô thị, thích ứng với sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ quản lý đô thị - một lĩnh vực đòi hỏi năng lực, tư duy khác biệt so với quản lý hành chính.

Đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên) nhấn mạnh điều quan trọng là sau quyết định của Quốc hội, 2 thành phố cần bước sang chuẩn mực phát triển mới, tương xứng với vị thế mới.
Năng lực quản trị của chính quyền thành phố và chính quyền cơ sở phải chuyên nghiệp hơn, dựa nhiều hơn trên dữ liệu và công nghệ số, điều phối phát triển tốt hơn và phục vụ người dân, doanh nghiệp sao cho thuận lợi hơn.
“Việc kiện toàn tổ chức bộ máy cần đi cùng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là năng lực quản trị đô thị, phối hợp công việc và tinh thần phục vụ”, đại biểu đề xuất.
Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) chia sẻ, người dân Quảng Ninh, Bắc Ninh “rất vui khi lên thành phố” nhưng cũng có chút lo lắng khi thủ tục hành chính, điều chỉnh giấy tờ pháp lý.

Ông đề nghị 2 địa phương cần làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và tích cực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi cần thiết, kể cả ngoài giờ hành chính và miễn phí thủ tục. Ngoài ra, khi lên thành phố, giá cả sinh hoạt sẽ tăng lên, kể cả tiền thuê mặt bằng, đất đai. Vì vậy, phải có kế hoạch để ổn định giá cả, đảm bảo đời sống nhân dân tốt hơn.

Đại biểu Ngân cũng khuyến nghị việc đô thị thường phát sinh ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải bệnh viện, trường học, rác thải, nước thải, an ninh trật tự phức tạp. Quảng Ninh, Bắc Ninh cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với những tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn cho phù hợp.
Mong có thêm các tỉnh đủ điều kiện lên thành phố
Đại biểu Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) đề nghị Quảng Ninh chuyển từ tập hợp nhiều đô thị thành một hệ sinh thái, đô thị đa trung tâm, liên kết và bổ trợ nhau. Với Bắc Ninh, cần chuyển từ một trung tâm sản xuất lớn thành một trung tâm tạo ra giá trị lớn. Thành phố tương lai phải biết giữ người, giữ chuyên gia bằng môi trường đổi mới sáng tạo, giữ người lao động bằng nhà ở, trường học, y tế, giao thông…
“Tôi rất vui khi kỳ họp trước được bấm nút để Đồng Nai lên thành phố. Kỳ họp này lại được tham gia xây dựng nghị quyết để Quảng Ninh và Bắc Ninh lên thành phố. Tôi mong trong các kỳ họp tới, lại có thêm những tỉnh đủ điều kiện lên thành phố và xin được gửi một niềm mong đợi riêng tới quê hương Thanh Hóa của tôi”, ông Dũng bày tỏ.
Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) nhấn mạnh việc chuyển đổi lên thành phố không phải là một "tấm áo" hành chính mà là sự tái thiết toàn diện về thể chế, năng lực quản trị và chất lượng sống của nhân dân. Bày tỏ quan điểm về giữ gìn linh hồn di sản, bản sắc văn hóa dân tộc, ông lưu ý đô thị hóa không được phép làm phai nhạt không gian văn hóa.

Với Quảng Ninh, tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, phải bảo tồn nghiêm ngặt Vịnh Hạ Long, gìn giữ vùng đất thiêng Yên Tử - cái nôi Phật giáo Trúc Lâm. Với Bắc Ninh, việc phát triển hiện đại đến đâu cũng phải nâng niu từng dòng sông, mái đình, con đò bến nước, bảo tồn và lan tỏa giá trị dân ca Quan họ.
Ông Nghĩa cho hay, quy hoạch phải đi trước một bước, tránh đô thị hóa tự phát, cần tập trung nâng cao hạ tầng đồng bộ, giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường, rác thải và nước thải.
Phát biểu cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải khẳng định, Chính phủ sẽ chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị để 2 thành phố có thể đi vào hoạt động thông suốt ngay sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Về thể chế và phân cấp quản lý, ông cho biết sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi kèm với việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo đòn bẩy phát triển 2 thành phố.

Bộ trưởng cũng nêu rõ việc thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá, giám sát chặt chẽ quá trình tổ chức thực hiện; định hướng rõ vai trò dẫn dắt và các chỉ tiêu phát triển cụ thể cho từng địa phương.
Chính phủ cam kết sẽ chỉ đạo quyết liệt chính quyền 2 địa phương thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm phát huy và khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, đảm bảo đạt được các mục tiêu.


