Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Cách đây không lâu, dư luận vẫn còn nhìn nhận “ván bài năng lượng” giữa châu Âu và Nga dù có nguy hiểm nhưng vẫn nằm trong vòng kiểm soát. Dầu mỏ, khí đốt là một trong số ít lĩnh vực EU chưa áp trừng phạt chống Nga và dòng năng lượng từ Nga vẫn chảy sang châu Âu. Tính trung bình, mỗi ngày EU chi ra khoảng 400 triệu Euro (422 triệu USD) để nhập khẩu khí đốt từ Nga.

Nhưng đến ngày 27/4, Nga tăng sức ép lên ngưỡng mới. Tập đoàn năng lượng Gazprom (Nga) thông báo dừng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria sau khi đầu mối nhập khẩu của hai nước này không đáp ứng điều kiện thanh toán bằng đồng rúp mà điện Kremlin đưa ra. Ngay lập tức giá khí đốt tại châu Âu tăng vọt 20%, dù sau đó dần hạ nhiệt.

Trạm nén khí của một hệ thống đường ống dẫn khí ở Leningrad, Nga. Ảnh: Tass

Tác động tức thời từ hành động của Nga, bước đi mà EU mô tả là vi phạm hợp đồng, không lớn. Ba Lan nhập khẩu khoảng 10 tỉ m3 khí đốt của Nga mỗi năm, con số này với Bulgaria là 3 tỉ m3/năm. Tổng lượng khí đốt hai nước này nhập từ Nga chỉ chiếm khoảng 8% xuất khẩu của Nga sang EU. Hợp đồng mua bán dài hạn Ba Lan ký với Nga sẽ hết hiệu lực vào tháng 12 tới, nên tổn thất doanh thu của Nga không đáng kể.

Ở chiều ngược lại, dù đều phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu từ Nga, nhưng Ba Lan và Bulgaria vẫn có thể cầm cự được khi bị Nga khóa van. Ba Lan sẽ bắt đầu nhận khí đốt từ Na Uy từ tháng 10 tới qua tuyến đường ống ngầm dưới biển Baltic. Các trạm tái hóa khí LNG gần Ba Lan cũng giúp nước này có điều kiện tăng nhập khẩu từ bên ngoài. Bulgaria dự kiến sẽ bắt đầu nhập khẩu khí đốt từ Algeria qua ngả Hy Lạp vào cuối năm nay.

Hiện chưa rõ quốc gia thành viên EU nào sẽ bị Nga “đóng van” khí đốt sau trường hợp Ba Lan và Bulgaria. Thời hạn chót để khách hàng phải thanh toán bằng đồng Rúp cho nhập khẩu khí đốt từ Nga trong các hợp đồng chưa được công bố công khai. Nhưng nhiều nguồn tin cho biết việc áp dụng hệ thống thanh toán mới sẽ rơi vào tháng 5.

EU rơi vào tình thế khó khăn. Nhu cầu tiêu thụ khí đốt tại châu Âu hiện không cao, do nền nhiệt độ tăng, tiêu thụ giảm. Nhưng mức dự trữ khí đốt của EU tại các kho chiến lược hiện mới đạt 33% công suất thiết kế. Ủy ban châu Âu (EC) đã hối thúc các nước thành viên bảo đạt mục tiêu lấp đầy 80% kho dự trữ vào tháng 11, đồng nghĩa với việc nhu cầu nhập khẩu trong thời gian tới sẽ tăng vọt. Nga cũng sẽ tự làm khó mình nếu tiếp tục chặn khí đốt tới các nhà nhập khẩu lớn, vì mất đi nguồn thu quan trọng.

Câu hỏi đặt ra là giữa Nga và EU, ai sẽ là bên xuống thang trước. Đa phần khách hàng châu Âu đều bác bỏ yêu sách thanh toán trực tiếp bằng đồng Rúp. Moscow gần đây cũng đưa ra một giải pháp mang tính thỏa hiệp. Theo đó, nhà nhập khẩu sẽ mở hai tài khoản bằng ngoại tệ và đồng Rúp tại ngân hàng Gazprom – thực thể tài chính của Nga chưa nằm trong diện trừng phạt của EU. Khách hàng sẽ thanh toán bằng đồng Euro ở tài khoản ngoại tệ, sau đó Gazprom sẽ chuyển đổi số tiền này sang đồng Rúp, chuyển tiền sang tài khoản thứ hai và sang Gazprom.

Nhiều nước châu Âu không thích hệ thống này, vì lo ngại những rắc rối pháp lý và không muốn bị xem là để Nga dồn ép. Số này rơi vào ba nhóm nước. Nhóm đầu tiên gồm Bỉ, Anh và Tây Ban Nha. Đây là những nước nhập khẩu ít hoặc không nhập khẩu trực tiếp khí đốt từ Nga và vì thế có thể sẽ không chịu thỏa hiệp với Nga. Nhóm kế tiếp là những khách hàng lớn như Đức và Italia. Số này sẽ phải rốt ráo tìm kiếm nguồn nhập khẩu thay thế và trong thời gian chờ đợi có thể sẽ đồng ý với điều khoản của Nga. Cuối cùng là nhóm phụ thuộc một phần vào khí đốt nhập khẩu từ Nga, với các hợp đồng chuẩn bị hết hiệu lực.

Ngay cả tình huống này cũng đặt ra bất trắc. Một nước bị Nga cắt khí đốt cũng sẽ gây ra hiệu ứng lan truyền với nước khác, vì khí đốt được trung chuyển từ khu vực này sang khu vực khác. Cũng chưa thể khẳng định chắc chắn thành viên EU nào sẽ thỏa hiệp với Nga, hay việc Moscow cuối cùng sẽ quyết định đóng van khí đốt.

Đơn cử, nếu Đức bị ngắt nguồn cung từ Nga, thị trường khí đốt sẽ náo loạn. Giá khí đốt tại châu Âu hiện đã cao gấp 6 lần so với thời điểm một năm trước đây. Giá có thể thiết lập những mức đỉnh mới, khiến giá LNG trên thế giới tăng vọt, làm giá khí đốt trên thị trường tăng theo.

Theo Jack Sharples đến từ Viện Nghiên cứu năng lượng Oxford, việc Nga đóng băng toàn diện nguồn cung khí đốt sang châu Âu có thể gây ra suy thoái toàn cầu. Nga đang chơi một ván bài khốc liệt hơn và người chịu thiệt hại không chỉ là số bị Moscow trực tiếp ngắt khí đốt, mà còn là những nước đứng bên ngoài.

Theo Báo Tin tức

tin nổi bật

Taliban nhận trách nhiệm vụ tấn công thánh đường Hồi giáo ở Pakistan

Lực lượng Taliban tại Pakistan (TTP) đã nhận trách nhiệm về vụ đánh bom liều chết tại một thánh đường Hồi giáo ở thành phố Peshawar, Pakistan.

Giao tranh liên tục ở Bakhmut, Mỹ không giao chiến cơ F-16 cho Ukraine

Một chỉ huy Ukraine cho biết, giao tranh diễn ra liên tục trong và xung quanh thành phố Bakhmut, trong bối cảnh quân Nga cố gắng giành quyền kiểm soát đường cao tốc Kostiantynivka-Bakhmut.

Xung đột Nga - Ukraine khiến quyền lực ở châu Âu dịch chuyển sang phía đông?

Cuộc xung đột Nga - Ukraine dường như đã làm gia tăng ảnh hưởng của các nước Trung và Đông Âu, trong khi giảm bớt quyền lực của Pháp và Đức.

Ảnh hiếm về những chuyến bay xa xỉ trên khinh khí cầu

Các bức ảnh xưa cho thấy việc đi lại xa xỉ bằng đường không diễn ra thế nào trên chiếc khinh khí cầu Hindenburg vào những năm 1930.

Video xe chiến đấu bộ binh ‘kẻ hủy diệt’ của Nga tham chiến ở đông Ukraine

Dưới đây là hình ảnh hiếm ghi lại cảnh xe chiến đấu bộ binh BMPT của Nga tác chiến trong khu vực rừng rậm ở Ukraine.

Giao tranh ác liệt ở đông và nam Ukraine, Nga giành ưu thế ở phía đông

Nhà chức trách Ukraine hôm nay (30/1) cho biết, giao tranh giữa quân đội nước này và các lực lượng Nga tiếp tục diễn ra ác liệt ở phía đông và nam. Ukraine hứng chịu thêm nhiều thương vong và thiệt hại về cơ sở hạ tầng dân sự.

Kremlin tuyên bố cựu Thủ tướng Anh 'nói không đúng sự thật'

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm nay (30/1) tuyên bố, cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson nói không đúng sự thật về phát biểu của Tổng thống Vladimir Putin.

Thương vong trong vụ nổ ở Pakistan tăng cao, hầu hết nạn nhân là cảnh sát

Ít nhất 28 người thiệt mạng, 147 người bị thương khi một kẻ đánh bom liều chết gây ra vụ nổ lớn bên trong thánh đường Hồi giáo ở thành phố Peshawar, phía tây bắc Pakistan.

"Cân" sức mạnh xe tăng Nga với các siêu tăng phương Tây gửi đến Ukraine

Mỹ, Đức và Anh cam kết chuyển đến Ukraine những cỗ siêu tăng mạnh mẽ, hiện đại như Abrams, Leopard 2 và Challenger. Những cỗ xe tăng chiến đấu này có sức mạnh như thế nào nếu đặt lên bàn cân so với xe tăng của Nga?

Nổ rung chuyển thánh đường Hồi giáo ở Pakistan, hơn trăm người thương vong

Một vụ nổ lớn vừa xảy ra tại một thánh đường Hồi giáo ở thành phố Peshawar, phía tây bắc Pakistan làm 17 người thiệt mạng và ít nhất 90 người bị thương, một quan chức cảnh sát địa phương hôm nay (30/1) cho biết.

Tỉnh ở Trung Quốc tạo điều kiện cho người độc thân có con

Nhằm đối phó với tình trạng tỷ lệ sinh giảm, tỉnh Tứ Xuyên ở tây nam Trung Quốc công nhận lợi ích hợp pháp của những người độc thân khi có con.

NATO hối thúc Hàn Quốc xuất khẩu vũ khí trực tiếp sang Ukraine

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đề nghị Hàn Quốc xem xét xóa bỏ quy định không xuất khẩu vũ khí sang các nước đang có xung đột để có thể hỗ trợ khí tài cho Ukraine.

Chuyên gia Nga 'bật mí' cách hạ xe tăng Abrams của Mỹ

Các chuyên gia quân sự Nga đã phân tích điểm yếu của xe tăng M1 Abrams nhằm tìm ra các phương án hiệu quả nhất để bắn hạ chiến xa do Mỹ sản xuất.

Thống đốc Florida DeSantis sẵn sàng tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng

Thống đốc bang Florida Ron DeSantis đang có những biểu hiện sẵn sàng cho chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2024.

Cựu Thủ tướng Anh Johnson tiết lộ cuộc trò chuyện với ông Putin trước chiến sự ở Ukraine

Cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson mới đây đã chia sẻ trong một bộ phim tài liệu về cuộc trò chuyện của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin trước khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.