
Khoảng 20h, khi nhiều gian hàng tại chợ truyền thống đã đóng cửa, một "ca bán hàng" khác lại bắt đầu. Tại gian hàng trải nghiệm chuyển đổi số rộng khoảng 150m2, các tiểu thương tập trung, chuẩn bị sản phẩm, thiết bị và cùng nhau livestream trên nền tảng số.
Đèn và thiết bị phục vụ livestream được Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1, TP Quảng Ninh cung cấp, các tiểu thương chia nhau thực hiện những phiên phát trực tiếp trên trang của trung tâm hoặc các tài khoản mạng xã hội cá nhân để quảng bá sản phẩm.
Trước đây, chợ truyền thống thường đến khoảng 18h là đóng cửa. Nay, sau khi nghỉ ngơi, ăn cơm, nhiều tiểu thương bắt đầu “ca làm việc” thứ hai vào buổi tối, tập trung cho hoạt động bán hàng trực tuyến.

Theo trung tâm, đến nay, khoảng 80% hoạt động kinh doanh của các tiểu thương tham gia mô hình đã kết hợp với hình thức trực tuyến. Giai đoạn đầu, trung tâm tổ chức hỗ trợ livestream đến khoảng 22h và dự kiến mở rộng thời gian hoạt động đến 24h.
Việc đưa hàng hóa lên các nền tảng số giúp tiểu thương mở rộng tệp khách hàng, tiếp cận người mua ngoài địa bàn và tạo thêm một kênh bán hàng bên cạnh chợ truyền thống.
Một trong những trở ngại ban đầu của mô hình là việc nhiều tiểu thương chưa quen với công nghệ và cách bán hàng trực tuyến. Nhiều người đã có hàng chục năm buôn bán tại chợ nhưng chưa từng đứng trước máy quay để giới thiệu sản phẩm hay trực tiếp chốt đơn trên môi trường số.

Tuy nhiên, việc lựa chọn những tiểu thương lớn tuổi tham gia mô hình cũng được xem là cách tạo động lực cho cộng đồng tiểu thương. Khi những người ít có lợi thế về công nghệ có thể làm được, sẽ tạo niềm tin để những hộ kinh doanh khác thử sức.
Câu chuyện của chị Vũ Cẩm Lê (42 tuổi) là một ví dụ. Gia đình chị có gần 20 năm làm chả mực, nghề được truyền từ thế hệ bố mẹ đến các con. Là thế hệ tiếp nối, ở tuổi 42, chị Lê thừa nhận từng khá ngại khi tiếp cận một phương thức kinh doanh mới.
Với chị Lê, khó khăn lớn nhất ban đầu là làm sao nói chuyện tự nhiên trước camera. Không được đào tạo bài bản về kỹ năng nói trước máy quay, chị và nhiều tiểu thương khác lo lắng không biết nói thế nào để vừa tự nhiên, vừa truyền tải được câu chuyện sản phẩm tới khách hàng.


Nhưng chỉ sau khoảng một tháng, sự e dè dần biến mất. Trước ống kính, chị tự tin hơn, câu chuyện về sản phẩm cũng trở nên trôi chảy hơn.
“Trước đây, tôi chủ yếu bán theo cách truyền thống, gần như không có hoạt động truyền thông. Khi tham gia chuyển đổi số, doanh số trực tuyến chưa tăng rõ rệt ngay lập tức, nhưng thương hiệu đã được nhiều người biết đến hơn và nhận được phản hồi tích cực từ khách hàng", chị Lê nói.
Còn theo bà Tạ Thị Nga (SN 1963, bán hải sản khô, chả nem hải sản ở chợ Hạ Long 1), mỗi phiên livestream vào buổi tối là lại mang đến một trải nghiệm mới.
Tại đây, bà vừa trực tiếp gói nem hải sản, vừa kể cho người xem những câu chuyện, kỷ niệm thời thơ ấu gắn với mảnh đất Hạ Long. Cách làm này không chỉ giúp sản phẩm trở nên gần gũi hơn mà còn góp phần thu hút, giữ chân khách hàng bên cạnh việc giới thiệu và chốt đơn.


Theo ông Trần Thành Trung, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1, sau một thời gian hoạt động, fanpage của trung tâm đã có hơn 16.000 lượt theo dõi và thu hút hơn 10 triệu lượt xem. Những con số này cho thấy dư địa rất lớn của việc đưa hoạt động kinh doanh tại chợ truyền thống lên môi trường số.
Trung tâm dự kiến tiếp tục ứng dụng chatbot, AI để trả lời, tư vấn khách hàng; đồng thời liên kết với các doanh nghiệp lữ hành, doanh nghiệp du lịch để xây dựng hệ thống điểm tham quan, điểm giới thiệu sản phẩm và quảng bá du lịch Quảng Ninh trên nền tảng số.
"Mô hình được triển khai từ ngày 30/6, với mục tiêu mở rộng cách làm sang các chợ khác trên địa bàn thành phố, đồng thời từng bước số hóa các tiểu thương trong toàn chợ Hạ Long", ông Trung cho biết.





