Bỏ quỹ phụ huynh, học sinh vẫn vui, người lớn bớt áp lực

Dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh đang thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh. Bộ GD-ĐT cho biết sẽ chỉnh sửa dự thảo theo hướng không tiếp tục quy định theo cơ chế hình thành kinh phí hoạt động do ban đại diện trực tiếp thu, quản lý như trước đây; quy định rõ ban đại diện không trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ nhằm phòng ngừa tình trạng lạm thu.

Từ trải nghiệm thực tế, chị Trần Thị Ngọc Mai, thành viên ban phụ huynh lớp tại Trường Tiểu học Tô Hiệu (xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên), cho biết trường con chị đã áp dụng mô hình không có quỹ phụ huynh được một năm. Theo chị, việc bỏ quỹ “tưởng không hay nhưng lại hay không tưởng”.

Chị Mai cho biết, trước khi áp dụng, nhiều phụ huynh từng lo nếu không có quỹ, các con sẽ mất những hoạt động tập thể như Trung thu, lễ, Tết. Thực tế, các hoạt động vẫn được tổ chức đầy đủ, chỉ thay đổi cách thức thu - chi.

“Thay vì trước kia phụ huynh và học sinh chỉ đến tham gia, các khoản chi không biết cụ thể, chi tiết, giờ đây mọi chi phí như thuê đồ phục vụ biểu diễn văn nghệ, mua nước uống khi tập luyện, quà tặng chung... đều được công khai và chia đều cho từng lớp”, chị Mai nói.

Theo nữ phụ huynh, việc không duy trì một khoản quỹ chung giúp các khoản chi gắn với từng hoạt động cụ thể hơn. Phụ huynh có thể biết tiền được sử dụng vào những nội dung nào, thay vì đóng một khoản cố định rồi đến cuối kỳ mới tổng hợp.

“Việc không có quỹ cũng tránh cồng kềnh, ‘vẽ chuyện’ ngày lễ. Việc tổ chức được thực hiện đúng ý nghĩa tri ân, gọn nhẹ và không phát sinh các khoản phụ phí không cần thiết”, chị nói.

W-hoi phu huynh hoc sinh.jpg
Những khoản thu - chi của quỹ phụ huynh thường là "chủ đề nóng" trong các cuộc họp phụ huynh đầu năm. Ảnh: MT

Chị Mai cũng nhìn nhận tiền bạc luôn là vấn đề nhạy cảm trong hoạt động của ban phụ huynh. Những tranh luận về thu - chi đôi khi khiến người đứng ra tổ chức chịu áp lực, ngay cả khi mục đích ban đầu là hỗ trợ các hoạt động của học sinh.

“Năm nào cũng có những ý kiến về ban phụ huynh, hoặc có một số việc không hay nhưng tôi tin, những ban phụ huynh tâm huyết sẽ luôn vì các con, không ngại bỏ công sức để hỗ trợ các giáo viên và nhà trường, tạo điều kiện tốt nhất cho các con tại trường”, chị Mai nói.

Người làm ban phụ huynh cũng muốn ‘bỏ cho đỡ mệt’

Chị Nguyễn Thúy Hằng, đang làm trong ban phụ huynh lớp mầm non ở Hà Nội, cũng mong muốn bỏ quỹ phụ huynh. Theo chị, việc không có quỹ không có nghĩa là phụ huynh sẽ ngừng đóng góp cho các hoạt động của lớp.

Thay vào đó, khi có hoạt động cụ thể, phụ huynh có thể thống nhất khoản tiền cần thiết, phân công từng người thực hiện. Sau khi hoàn thành, các khoản chi được ghi nhận bằng hóa đơn và chia theo đầu người rất rõ ràng, mình bạch.

“Cứ đến ngày gì thì phụ huynh đóng tiền ngày ấy, sau đó cắt cử các bố mẹ đến tham gia, hỗ trợ. Phụ huynh nào muốn tặng thầy cô dịp lễ thì tặng riêng, cũng là cách thể hiện tấm lòng”, chị nói.

Theo phụ huynh này, việc duy trì quỹ không chỉ khiến người quản lý phải theo dõi từng khoản thu - chi mà còn kéo theo nhiều công việc phát sinh.

“Hơn một năm giữ quỹ, có những khi tôi phải nghỉ cả làm để về trang trí lớp, đi tận chợ đầu mối để mua đồ cho rẻ, tiêu một đồng cũng phải đắn đo suy nghĩ, nhiều khi còn phải bỏ tiền túi ra để bù. Đây là việc làm không công, không lương, không lợi ích cá nhân”, chị chia sẻ.

Dẫu vậy, theo chị, áp lực không đến từ việc bỏ thời gian, công sức. Khi đứng ra quản lý quỹ, người làm ban phụ huynh đôi khi phải đối mặt với những nghi ngờ không đáng có về cách sử dụng tiền.

Vì thế, từ góc nhìn của người trực tiếp tham gia hoạt động phụ huynh, chị cho rằng nếu các khoản đóng góp được thực hiện theo từng hoạt động cụ thể, việc quản lý sẽ nhẹ gánh hơn. Ngoài ra, đại diện phụ huynh cũng không phải thường xuyên nghĩ đến chuyện giữ tiền, cân đối các khoản chi hay giải thích về từng khoản đã sử dụng.

Đồng quan điểm, chị Hoàng Thu Huyền (Hà Nội) cho hay ngay từ khi con vào lớp 1, ban phụ huynh đã được giáo viên lựa chọn. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, ban gần như tự quyết định các khoản chi mà không có sự trao đổi hay thống nhất với các phụ huynh khác.

Chỉ đến cuối học kỳ, các phụ huynh mới được thông báo quỹ đã sử dụng hết, kèm danh sách các khoản đã chi. Chị cho biết danh sách chi cũng không được phép chụp lại mà người đại diện sẽ đọc ngay trong buổi họp. Khi có người thắc mắc, việc trao đổi được thực hiện riêng.

“Nếu đã là quỹ do tập thể phụ huynh đóng góp thì việc phụ huynh có ý kiến, thắc mắc hay muốn được biết các khoản thu - chi là hoàn toàn bình thường và cần được tôn trọng. Ngoài ra, nếu là khoản đóng góp tự nguyện, phụ huynh càng cần được biết, cùng bản thảo và đồng ý trước khi khoản chi phát sinh, chứ không phải đến cuối kỳ mới được thông báo”, chị Huyền nói. 

Từ những trải nghiệm sau một năm học của con, chị Huyền cũng bày tỏ mong muốn nên bỏ quỹ phụ huynh. Theo chị, khi có khoản chi cần thiết, phụ huynh cùng trao đổi, thống nhất, phát sinh đến đâu sẽ đóng góp đến đó và công khai rõ ràng để mọi người cùng biết.

“Tôi nghĩ ban phụ huynh nên tập trung đúng vào việc đại diện tiếng nói của phụ huynh, phối hợp với giáo viên, nhà trường để các con có môi trường học tập tốt hơn. Còn những khoản tiền nếu có thì cứ rõ ràng, việc nào cần mới đóng, không nhất thiết phải có một khoản quỹ để rồi người giữ quỹ cũng áp lực, phụ huynh khác lại băn khoăn”, chị nói.