Từ phân khúc "vàng" đến doanh số èo uột

Cách đây khoảng 10 năm, sedan cỡ C là một trong những phân khúc sôi động nhất thị trường ô tô Việt Nam với những cái tên đình đám như Toyota Corolla Altis, Mazda3, Honda Civic, KIA K3/Cerato, Chevrolet Cruze, Ford Focus... Từng là lựa chọn mơ ước của nhiều gia đình Việt, đến nay phân khúc này chỉ còn lại cái tên khi nhiều mẫu xe lần lượt biến mất. Những mẫu xe còn trụ lại chỉ duy trì doanh số ở mức rất khiêm tốn.

Theo số liệu từ VAMA và TC Motor, năm 2023 nhóm xe sedan cỡ C vẫn ghi nhận lượng tiêu thụ khá ổn định với Mazda3 dẫn đầu đạt 6.718 xe, tiếp theo là KIA K3 với 3.205 xe, Hyundai Elantra 2.874 xe, Toyota Corolla Altis 1.430 xe và Honda Civic 1.222 xe.

Tuy nhiên, sang năm 2024-2025 và đặc biệt là giai đoạn đầu năm 2026, doanh số của hầu hết các mẫu xe đều giảm mạnh.

Mazda3 vẫn là mẫu xe bán chạy nhất phân khúc nhưng lượng tiêu thụ cả năm 2024 chỉ còn 4.958 xe và tụt xuống 2.969 xe vào năm 2025. Trong 5 tháng đầu năm 2026, chỉ có 1.376 chiếc Mazda3 được bán ra thị trường, mức thấp kỷ lục của mẫu xe Nhật Bản.

KIA K3 cũng đánh mất chính mình trong vòng hơn 1 năm qua. Từ doanh số 3.205 chiếc của năm 2023, KIA K3 tụt xuống chỉ còn khoảng một nửa vào năm 2025.

Thời gian đầu năm 2026, THACO-KIA thậm chí không công bố doanh số riêng của mẫu xe này (KIA xếp doanh số nhóm 'xe khác' gồm các mẫu Morning, Soluto, K3, K5 và xe thương mại... với lượng bán ra tổng cộng 813 chiếc trong 5 tháng đầu năm).

Những cái tên khác như Honda Civic, Hyundai Elantra cũng tụt mạnh với lượng bán ra lần lượt là 402 và 186 chiếc trong 5 tháng đầu năm 2026, mức thấp nhất trong nhiều năm qua.

Trong đó, mẫu xe từng được coi là dẫn dắt phân khúc - Toyota Corolla Altis bán ra đúng 285 chiếc trong năm 2025 và vỏn vẹn 16 chiếc trong 5 tháng đầu năm 2026, trước khi hãng xe Nhật Bản quyết định ngừng phân phối tại Việt Nam.

Mazda3.webp
Mazda3 vẫn là cái tên nổi bật nhất ở phân khúc sedan cỡ C. Ảnh: THACO

Áp lực ngày càng lớn từ xe gầm cao

Thực tế, không chỉ dòng sedan cỡ C mà tất cả phân khúc sedan nói chung đều bị ảnh hưởng trong khoảng 3-5 năm trở lại đây. Sự sa sút này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, cả nội tại lẫn xu hướng thị trường.

Chuyên gia marketing Nguyễn Văn Phương cho rằng, sự suy giảm của sedan hạng C không đơn thuần là vấn đề doanh số hay sự "rời đi" của nhiều mẫu xe mà phản ánh những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường ô tô Việt Nam.

Trước hết, phần lớn các mẫu sedan cỡ C hiện nay đều đang ở giai đoạn cuối vòng đời sản phẩm. Nhiều mẫu xe đã có mặt trên thị trường từ 4-6 năm và chỉ được nâng cấp nhỏ về trang bị hoặc tiện nghi, trong khi những thay đổi về nền tảng, thiết kế hay công nghệ hỗ trợ lái tiên tiến lại khá hạn chế.

corolla altis 1 8hev.jpeg
Toyota Corolla Altis đã chính thức "rời cuộc chơi" tại thị trường Việt Nam. Ảnh: Toyota

Trong bối cảnh các hãng xe toàn cầu ưu tiên nguồn lực cho SUV, crossover và xe điện - những phân khúc được xem là động lực tăng trưởng trong tương lai, sedan hạng C dần bị thu hẹp vai trò trong danh mục sản phẩm. Điều này khiến sức hấp dẫn của phân khúc suy giảm đáng kể, đặc biệt với nhóm khách hàng trẻ vốn có xu hướng tìm kiếm những mẫu xe mang tính công nghệ cao, thiết kế hiện đại và nhiều trải nghiệm mới.

"Lợi thế về khoảng sáng gầm, tầm quan sát rộng, khoang hành khách linh hoạt cùng khả năng thích ứng với nhiều điều kiện giao thông, thời tiết khiến xe gầm cao phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng thực tế của đa số khách hàng Việt Nam. Đây cũng là lý do các mẫu crossover cỡ B-C "nở rộ" và liên tục chiếm lĩnh các vị trí dẫn đầu doanh số trong nhiều năm gần đây, và phân khúc chịu áp lực nhất chính là sedan cỡ C có cùng mức giá", ông Phương nhận định.

Đáng chú ý, áp lực cạnh tranh với sedan hạng C không chỉ đến từ các thương hiệu khác mà còn xuất hiện ngay trong nội bộ từng hãng xe.

Với khoảng giá từ 600-800 triệu đồng, khách hàng hiện có rất nhiều lựa chọn SUV, crossover hoặc MPV cùng thương hiệu với mức chênh lệch không lớn. Chẳng hạn, Toyota Corolla Altis phải cạnh tranh trực tiếp với Yaris Cross và cả Corolla Cross, trong khi KIA K3 chịu sức ép từ Sonet và Seltos.

Khi khoảng cách giá bán chỉ dao động vài chục triệu đồng, phần lớn khách hàng có xu hướng chuyển sang xe gầm cao để đổi lấy không gian sử dụng rộng rãi hơn, khả năng vận hành đa dụng hơn và giá trị sử dụng được cho là cao hơn.

Ngoài ra, theo ông Phương, sự phát triển nhanh của thị trường xe điện phổ thông cũng đang tạo thêm sức ép lên nhóm sedan động cơ đốt trong.

Các mẫu xe điện trong tầm giá 500-800 triệu đồng ngày càng thu hút khách hàng trẻ nhờ chi phí vận hành thấp, hàm lượng công nghệ cao và trải nghiệm sử dụng khác biệt. Điều này khiến sedan hạng C rơi vào thế "kẹt giữa hai làn đạn".

Từ góc độ thị trường, các chuyên gia cho rằng, sedan cỡ C đang đứng trước bài toán tái định vị sản phẩm. Nếu không có những thế hệ hoàn toàn mới với công nghệ đột phá, thiết kế hấp dẫn và chiến lược giá phù hợp, phân khúc từng được xem là "xương sống" của thị trường ô tô phổ thông Việt Nam sẽ còn tiếp tục thu hẹp thị phần trong những năm tới.

Dù vậy, sedan cỡ C vẫn còn chỗ đứng nhất định nhờ sự sang trọng, ưu thế vận hành, cảm giác lái tốt, độ đầm chắc ở tốc độ cao và mức tiêu hao nhiên liệu hợp lý. Do vậy, những mẫu xe như Mazda3 hay Honda Civic vẫn duy trì được nhóm khách hàng trung thành nếu tập trung cải tiến sản phẩm.

Bạn có bình luận thế nào về nội dung trên? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!