
Trước hết, đây sẽ là lần phóng đầu tiên của Starship, hệ thống tên lửa mạnh nhất và lớn nhất từng được chế tạo, sau gần 7 tháng gián đoạn.
Dù nhiệm vụ lần này là chuyến bay thử thứ 12 của Starship, nó lại mang ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu màn ra mắt của phiên bản hoàn toàn mới mang tên V3.

So với các nguyên mẫu trước đây, Starship V3 được nâng cấp đáng kể cả về cấu trúc lẫn công nghệ. Đây cũng là lý do khiến quá trình chuẩn bị kéo dài hơn thường lệ.
Nhưng điều khiến Flight 12 trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở phần cứng mới, mà còn ở một nhiệm vụ chưa từng được thực hiện trước đây: Starship sẽ tự kiểm tra tình trạng của chính nó ngay giữa không gian.
Starship sẽ “tự chụp ảnh” tấm chắn nhiệt khi đang bay
Theo kế hoạch của Flight 12, tầng trên của Starship, còn gọi là Ship, sẽ triển khai 22 vệ tinh mô phỏng của hệ thống Internet không gian Starlink.
Các vệ tinh giả này có kích thước tương tự thế hệ Starlink mới mà SpaceX dự định triển khai trong tương lai. Đây là chi tiết rất quan trọng, bởi Elon Musk nhiều lần nhấn mạnh rằng một trong những nhiệm vụ lớn nhất của Starship sau khi đi vào hoạt động là hoàn thiện siêu chòm sao vệ tinh Starlink trên quỹ đạo.

Ngoài Starlink, Starship còn được kỳ vọng sẽ đảm nhiệm các sứ mệnh tham vọng hơn nhiều như đưa phi hành gia của chương trình Artemis của NASA xuống Mặt Trăng, cũng như hỗ trợ xây dựng thuộc địa đầu tiên của con người trên sao Hỏa.
Số lượng vệ tinh mô phỏng lần này cũng cao hơn đáng kể so với các chuyến bay trước, vốn chỉ mang theo 8 hoặc 10 mô hình tải trọng.
Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở hai “vệ tinh thanh tra” đặc biệt được triển khai cuối cùng.
Theo SpaceX, hai thiết bị này sẽ bay quanh Starship để quét và chụp ảnh tấm chắn nhiệt của con tàu trước khi nó quay trở lại khí quyển Trái Đất.
Những hình ảnh thu được sẽ được truyền trực tiếp về trung tâm điều khiển nhằm đánh giá khả năng chịu nhiệt của Starship và kiểm tra xem con tàu có đủ an toàn để quay về bãi phóng trong các nhiệm vụ tương lai hay không.
Để phục vụ bài kiểm tra này, SpaceX thậm chí còn sơn trắng một số viên gạch trên lớp chắn nhiệt nhằm mô phỏng tình huống thiếu gạch hoặc hư hỏng, qua đó tạo ra các mục tiêu rõ ràng cho hệ thống quan sát.
Tấm chắn nhiệt: “cơn ác mộng” lớn nhất của Starship
Việc SpaceX tập trung mạnh vào tấm chắn nhiệt không phải điều bất ngờ. Trong ngành hàng không vũ trụ, bảo vệ tàu vũ trụ khỏi sức nóng khủng khiếp khi tái nhập khí quyển luôn là thách thức cực kỳ khó khăn.
Ngay cả NASA cũng từng đau đầu với vấn đề này trong quá trình chuẩn bị cho sứ mệnh Artemis II, khi nhiều cuộc thảo luận xoay quanh lớp chắn nhiệt của tàu Orion.
Tuy nhiên, Starship còn đối mặt với thử thách lớn hơn rất nhiều.

Khác với Orion, chỉ cần hoạt động an toàn một lần rồi kết thúc nhiệm vụ, Starship được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn và với tốc độ cực nhanh.
Theo tham vọng của SpaceX, mỗi tàu Ship trong tương lai có thể bay nhiều chuyến mỗi ngày.
Điều đó đồng nghĩa lớp chắn nhiệt của Starship không chỉ phải sống sót qua quá trình phóng và tái nhập khí quyển, mà còn phải duy trì được độ bền sau nhiều lần sử dụng liên tiếp.
Nhà sáng lập kiêm CEO SpaceX, Elon Musk, từng thừa nhận rằng đây hiện là vấn đề lớn nhất mà Starship phải giải quyết.
Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 2, Musk cho biết chưa từng có ai chế tạo thành công một lớp chắn nhiệt quỹ đạo có thể tái sử dụng hoàn toàn.
Theo ông, lớp chắn nhiệt của Starship phải chịu được giai đoạn phóng mà không làm bung hàng loạt viên gạch bảo vệ, sau đó tiếp tục chống chọi với nhiệt độ cực cao khi quay trở lại khí quyển mà không bị hư hỏng nghiêm trọng.
Lớp chắn nhiệt của Starship bao gồm khoảng 40.000 viên gạch hình lục giác. Trong nhiều chuyến bay thử trước đây, Ship đã sống sót sau hành trình quay về Trái Đất và hạ cánh xuống đại dương tương đối an toàn.
Tuy nhiên, theo Musk, điều đó vẫn chưa đủ.
Ở các chuyến thử nghiệm trước, Starship đã mất khá nhiều viên gạch trong quá trình bay. Điều này khiến con tàu chưa thể tái sử dụng ngay lập tức mà phải trải qua quá trình kiểm tra và sửa chữa tốn thời gian.
Musk cho rằng nếu muốn biến Starship thành hệ thống vận tải không gian có khả năng “hạ cánh, tiếp nhiên liệu và bay lại ngay”, SpaceX không thể tiếp tục phụ thuộc vào việc kiểm tra thủ công từng viên gạch sau mỗi chuyến bay.
Chính vì thế, nhiệm vụ kiểm tra lớp chắn nhiệt bằng vệ tinh trong Flight 12 được xem là bước đi cực kỳ quan trọng.
Nó không chỉ giúp SpaceX thu thập dữ liệu thực tế trong không gian, mà còn mở đường cho các hệ thống kiểm tra tự động trong tương lai.
Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, tầng đẩy Super Heavy, phần booster khổng lồ của Starship, sẽ tự điều khiển để đáp xuống Vịnh Mexico khoảng 7 phút sau khi cất cánh.
Lần này sẽ không có màn “gắp đũa” nổi tiếng bằng cánh tay cơ khí của tháp phóng như một số chuyến bay trước.
Trong khi đó, tầng Ship sẽ tiếp tục hành trình cận quỹ đạo trước khi đáp xuống Ấn Độ Dương khoảng 65 phút sau khi phóng.
Dù quỹ đạo bay tương tự các lần thử trước, Flight 12 hứa hẹn mang đến những hình ảnh chưa từng có về lớp chắn nhiệt của Starship ngay trong không gian.
Và quan trọng hơn, những dữ liệu đó có thể giúp SpaceX hiểu rõ hơn liệu con tàu có đủ khả năng sống sót qua màn tái nhập khí quyển khắc nghiệt hay không.
Đó cũng là chìa khóa quyết định tham vọng lớn nhất của Elon Musk: biến Starship thành phương tiện không gian tái sử dụng hoàn toàn đầu tiên trong lịch sử nhân loại.
(Theo Space, LiveScience)
