Chưa cầm tấm bằng trên tay, nhiều sinh viên khối kỹ thuật đã được doanh nghiệp đặt chỗ. Tại ngày hội việc làm năm 2026 của Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, 75 doanh nghiệp với hơn 1.000 vị trí tuyển dụng không chỉ phản ánh nhu cầu nhân lực lớn, mà còn cho thấy một dịch chuyển đáng chú ý, thị trường lao động đang đi trước một bước. Doanh nghiệp chủ động tìm đến giảng đường săn nhân sự khi đang còn học. 

Nhiều sinh viên năm 3, năm 4 cầm trên tay nhiều lời mời thực tập, thậm chí là đề nghị làm việc chính thức. Các vị trí tuyển dụng đa dàng trải dài từ cơ khí, điện – điện tử, ô tô, công nghệ thông tin đến xây dựng, môi trường…những lĩnh vực vốn được xem là “xương sống” của nền sản xuất và chuyển đổi công nghệ.

Thực tế này đặt ra một câu hỏi, vì sao sinh viên kỹ thuật lại đắt giá đến vậy, trong khi không ít ngành khác vẫn loay hoay với bài toán việc làm, câu trả lời nằm ở sự thay đổi trong cách đào tạo.

PGS.TS Lê Mỹ Hà, Trưởng khoa Điện – Điện tử của Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TPHCM cho rằng điểm then chốt không phải là sinh viên học gì, mà là học như thế nào. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng dưới tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0 tri thức lý thuyết thuần túy không còn đủ để đảm bảo năng lực làm việc. Sinh viên chỉ thực sự  biết khi được làm, được va chạm với các tình huống nghề nghiệp cụ thể.

Sinh viên
Sinh viên Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TPHCM được săn đón ở ngày hội việc làm

Ông Hà nhấn mạnh triết lý này không mới mà từ thời thầy Chu Văn An, việc học đã luôn gắn với hành. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện đại, yêu cầu đó trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các mô hình học tập trải nghiệm trên thế giới cũng cho thấy, năng lực chỉ được hình thành khi người học tham gia trực tiếp vào quá trình giải quyết vấn đề thực tiễn.

Chính vì vậy, mô hình kết nối doanh nghiệp không còn là hoạt động bổ trợ  mà đã trở thành trụ cột trong đào tạo kỹ thuật. Ở đó doanh nghiệp không chỉ đứng ở đầu ra  tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp – mà tham gia xuyên suốt quá trình đào tạo. Họ cùng nhà trường thiết kế chương trình, xây dựng chuẩn năng lực, góp ý chuẩn đầu ra.

Nhiều doanh nghiệp cử chuyên gia trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn đồ án, mang vào giảng đường những tình huống thực tế mà sách vở khó có thể cập nhật kịp.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp trở thành phòng thí nghiệm sống của sinh viên. Các kỳ thực tập, học kỳ doanh nghiệp không còn mang tính hình thức, mà được thiết kế với hệ thống đánh giá rõ ràng, có người hướng dẫn (mentor), có KPI cụ thể. Sinh viên không chỉ quan sát mà thực sự tham gia vào quy trình sản xuất, vận hành, từ đó tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

“Đây chính là lý do khiến nhiều sinh viên đắt như tôm tươi, chưa ra trường đã có việc làm, với doanh nghiệp sinh viên không còn là ứng viên tiềm năng mà đã là nhân sự thử việc qua nhiều vòng trải nghiệm thực tế”. 

TS Trương Thị Hiền – Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng thường trực Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TPHCM khẳng định, sự đồng hành của doanh nghiệp là yếu tố quyết định chất lượng đào tạo. Bà cho hay ngày hội việc không chỉ là nơi kết nối cung – cầu lao động, mà còn là môi trường để sinh viên rèn luyện kỹ năng, định hình con đường nghề nghiệp. Sâu xa hơn đó là biểu hiện của một triết lý đào tạo nhất quán: đại học không đứng ngoài thị trường lao động, mà phải nằm trong dòng chảy của nó.

“ Trong suốt hơn 6 thập kỷ phát triển, chúng tôi xác định rõ, doanh nghiệp không chỉ là khách hàng của sản phẩm đào tạo mà là đối tác đồng hành trong toàn bộ quá trình. Sự gắn kết ba bên nhà trường, doanh nghiệp và người học tạo nên một hệ sinh thái đào tạo linh hoạt, nơi tri thức được chuyển hóa thành năng lực và năng lực nhanh chóng được kiểm chứng trong thực tiễn”,  bà Hiền nói.