Khi Tổng thống Vladimir Putin công bố tổ hợp HGV Avangard năm 2018, giới quân sự lập tức chú ý đến một hệ thống được mô tả là có khả năng 'xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ tên lửa' hiện có.
Không phải tên lửa hành trình thông thường, Avangard là phương tiện lướt siêu vượt âm (Hypersonic Glide Vehicle - HGV) được triển khai trên các tên lửa đạn đạo liên lục địa hạng nặng như UR-100N UTTH, tạo nên tổ hợp chiến lược mang tính đột phá về cả tốc độ lẫn khả năng cơ động.
HGV Avangard hoạt động theo nguyên lý boost-glide. Tên lửa đạn đạo liên lục địa UR-100N UTTH đóng vai trò tầng đẩy, đưa phương tiện lướt lên độ cao hàng chục kilomet.
Sau khi tách khỏi tầng đẩy, HGV Avangard không bay theo quỹ đạo đạn đạo cố định mà lao vào tầng khí quyển dày đặc, sử dụng lực nâng khí động học để lướt về phía mục tiêu với tốc độ được Nga tuyên bố vượt quá 20 lần tốc độ âm thanh, thậm chí lên tới Mach 27 theo một số nguồn.
Ở tốc độ này, bề mặt phương tiện chịu nhiệt độ cực cao, lên tới khoảng 1.600-2.000 độ C, buộc các nhà thiết kế phải sử dụng vật liệu composite chịu nhiệt đặc biệt.
Đồng thời, lớp plasma hình thành quanh thân do ma sát không khí có khả năng hấp thụ sóng radar, khiến việc phát hiện và theo dõi trở nên vô cùng khó khăn.
Điểm khác biệt then chốt so với đầu đạn đạn đạo truyền thống chính là khả năng cơ động. Trong giai đoạn lướt, HGV Avangard có thể thay đổi quỹ đạo theo cả chiều ngang lẫn chiều dọc một cách chủ động, tạo ra đường bay bất thường và khó dự đoán.
Điều này khiến các hệ thống phòng thủ tên lửa dựa trên tính toán quỹ đạo trước trở nên kém hiệu quả.
Tên lửa đạn đạo liên lục địa UR-100N UTTH mang thiết bị lượn siêu vượt âm HGV Avangard đang được đưa vào giếng phóng. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga/euro-sd.com
Nguồn tin Nga khẳng định phương tiện đã được kiểm chứng trong các vụ phóng thử, trong đó có lần bay khoảng 6.000 km từ căn cứ Dombarovsky tới trường bắn Kura trên bán đảo Kamchatka, thực hiện các động tác cơ động và đánh trúng mục tiêu giả định.
Về thông số kỹ thuật công khai, HGV Avangard có chiều dài ước tính khoảng 5,4 mét và khối lượng khoảng 2 tấn. Nó có thể mang đầu đạn hạt nhân được một số nguồn đề cập từ vài trăm kiloton đến tối đa khoảng 2 megaton, dù con số chính xác vẫn được giữ bí mật.
Hiện tại, hệ thống được triển khai trên các tên lửa UR-100N UTTH (theo phân loại NATO là SS-19 Stiletto) tại sư đoàn tên lửa số 13 ở vùng Orenburg, với số lượng ước tính hơn 10 đơn vị đã vào trực chiến từ cuối năm 2019.
Trong tương lai, HGV Avangard dự kiến được tích hợp trên tên lửa RS-28 Sarmat thế hệ mới để kéo dài thời gian phục vụ và nâng cao khả năng sống sót.
Công nghệ cốt lõi của HGV Avangard nằm ở sự kết hợp giữa tốc độ siêu vượt âm, khả năng bay trong khí quyển dày đặc và hệ thống điều khiển chính xác trong môi trường plasma.
Việc duy trì liên lạc và dẫn đường khi bị lớp plasma bao quanh vốn là thách thức kỹ thuật lớn, nhưng các nguồn Nga khẳng định đã giải quyết được.
Không giống tên lửa hành trình siêu vượt âm có động cơ riêng, HGV Avangard không mang động cơ đẩy sau khi tách, hoàn toàn dựa vào động năng ban đầu và lực nâng khí động học.
Điều này vừa giảm độ phức tạp vừa tạo ra quỹ đạo khó bị can thiệp hơn so với các hệ thống bay có động cơ.
Từ góc độ chiến lược, HGV Avangard được thiết kế như một câu trả lời trực tiếp trước các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ và NATO.
Bằng cách kết hợp tầm bắn liên lục địa của tên lửa đạn đạo với khả năng cơ động của HGV, Nga tạo ra một phương tiện tấn công vừa nhanh, vừa linh hoạt, vừa khó đánh chặn.
Tuy nhiên, giới phân tích phương Tây vẫn lưu ý rằng tốc độ thực tế trong giai đoạn lướt cuối có thể giảm xuống còn khoảng Mach 8-10 do lực cản không khí và số lượng triển khai còn hạn chế so với kho đạn đạo hạt nhân truyền thống.
Dù vậy, sự hiện diện của HGV Avangard trên các bệ phóng UR-100N UTTH đã buộc các đối thủ phải tính toán lại toàn bộ kiến trúc phòng thủ chiến lược.
HGV Avangard không chỉ là một đầu đạn siêu tốc mà là sự hội tụ của công nghệ vật liệu chịu nhiệt, khí động học siêu vượt âm và hệ thống điều khiển tiên tiến.
Việc gắn HGV Avangard lên tên lửa đạn đạo liên lục địa như UR-100N UTTH biến một hệ thống đã phục vụ từ thời Chiến tranh Lạnh thành nền tảng mang vũ khí thế hệ mới, khẳng định tham vọng duy trì lợi thế răn đe hạt nhân của Nga trong kỷ nguyên siêu vượt âm.
(Theo tass.ru, ria.ru, nationalsecurityjournal.org, janes.com, csis.org, armyrecognition.com, euro-sd.com)
Động cơ 1.500 mã lực, pháo 120mm hủy diệt cùng khả năng đánh chặn tên lửa giữa không trung đã biến xe tăng K2 Black Panther Hàn Quốc thành ‘quái vật thiết giáp’, ‘cơn ác mộng’ của mọi đối thủ, khiến Ba Lan chi hàng chục tỷ USD mua 1.000 chiếc.
Tên lửa hạt nhân M51.3 Pháp vừa xé băng từ tàu ngầm Le Vigilant, đạt vận tốc Mach 25, tầm bắn 10.000km và có khả năng ‘xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ hiện đại nhất’.
Nga hồi sinh khinh khí cầu Thế chiến II tích hợp radar tự động giăng bẫy UAV Ukraine, tạo lá chắn vật lý giá rẻ bảo vệ các nhà máy lọc dầu trước cơn mưa tập kích của phương tiện không người lái (UAV/drone).
Ukraine tung 12 tháp pháo AI tiêu diệt UAV Shahed/Geran Nga lắp trên mái nhà ở thủ đô Kyiv, bí mật công nghệ độc đáo và cảnh báo nguy hiểm khẩn tới người dân Ukraine.
Ukraine đưa trạm Starlink lên khinh khí cầu độ cao 10km làm trạm chuyển tiếp tín hiệu, nhưng lập tức bị drone FPV Nga vươn tới tầng bình lưu đánh chặn cực kỳ táo bạo.
.svg){kind=icon}
