Center 2026 Nga 2.jpg
Tổng thống Nga Vladimir Putin đến thăm thao trường Chebarkul thuộc vùng Chelyabinsk để thị sát hoạt động của quân đội trong tập trận Center-2026, ngày 2/10/2026. Ảnh: Kremlin.ru

Cuộc diễn tập chiến lược quy mô lớn Center-2026 vừa kết thúc tại trường bắn Chebarkul đã trở thành nơi thử nghiệm thực địa quan trọng đối với các dòng vũ khí tân tiến nhất của quân đội Nga.

Không chỉ là cuộc phô diễn lực lượng với hàng chục nghìn binh sĩ và hàng nghìn đơn vị thiết giáp, đợt tập trận lần này đánh dấu bước tiến công nghệ vượt bậc khi Moscow chính thức đưa vào diễn tập thực chiến các hệ thống robot tự động, vũ khí năng lượng định hướng và nền tảng điều khiển hỏa lực hợp nhất theo thời gian thực.

Tâm điểm chú ý đầu tiên thuộc về tổ hợp laser chuyên dụng diệt UAV mang tên Zarya. 

Được thiết kế để tạo ra lá chắn phòng không tầm ngắn chuyên chống lại phương tiện bay không người lái (UAV, Drone), Zarya phát ra chùm tia laser năng lượng cao có khả năng đốt cháy hệ thống quang-điện tử hoặc làm tan chảy vỏ nhựa, kim loại của UAV mục tiêu ở khoảng cách tới 6km. 

Center 2026 Nga 1.jpg
Lực lượng đột kích Nga thực hành tác chiến ngầm tại tập trận Center-2026. Ảnh: voennoedelo.com

Việc tiêu diệt mục tiêu bằng tốc độ ánh sáng giúp hệ thống phản ứng gần như tức thì, triệt hạ các đàn UAV cảm tử trước khi chúng kịp tiếp cận. 

Ưu điểm tuyệt đối của pháo laser Zarya là chi phí cho mỗi lần bắn cực thấp và số lượng đạn vô hạn miễn là duy trì đủ nguồn điện cấp, giải quyết dứt điểm bài toán lãng phí tên lửa đắt đỏ khi đấu với UAV giá rẻ. 

Tuy nhiên, nhược điểm chí mạng của vũ khí năng lượng định hướng này là hiệu suất bị giảm sút nghiêm trọng trong điều kiện thời tiết xấu như sương mù dày đặc, mưa lớn hoặc khói bụi chiến trường làm tán xạ chùm tia.

Song song với khí tài laser, tổ hợp xe tăng chiến đấu không người lái Shturm phát triển trên khung gầm T-72/T-90 cũng có màn thể hiện đáng chú ý. 

Xe tăng robot Nga 4.jpg
Xe tăng chiến đấu không người lái Shturm (xe tăng robot Shturm). Ảnh cắt từ video/defence-blog.com

Mang khẩu pháo rãnh xoắn nòng ngắn 125mm D-414 kết hợp dàn phóng hỏa lực nhiệt áp RPO-2 Shmel-M, Shturm gánh vác nhiệm vụ mở đường và càn quét các điểm chốt kiên cố trong không gian chật hẹp mà không có rủi ro sinh mạng kíp lái. 

Việc loại bỏ khoang người điều khiển giúp xe tăng tăng cường độ dày lớp giáp bảo vệ và bổ sung thêm dung lượng đạn dược. Dù vậy, Shturm vẫn để lộ điểm yếu về khả năng duy trì kết nối tín hiệu. 

Môi trường tác chiến điện tử dày đặc có thể khiến kênh truyền dữ liệu từ xe chỉ huy bị gián đoạn, làm cho cỗ máy 50 tấn mất phương hướng hoặc rơi vào trạng thái ngừng hoạt động.

Trên mặt trận không quân, sự xuất hiện của tên lửa dẫn đường đa năng hạng nhẹ LMUR Izdeliye 347 bệ phóng cải tiến đã khẳng định năng lực diệt mục tiêu điểm từ cự ly an toàn. 

Với tầm bắn kéo dài hơn 14km, dòng tên lửa này tích hợp đầu dò quang-điện tử kết hợp đường truyền dữ liệu hai chiều, cho phép phi công quan sát hình ảnh từ góc nhìn của tên lửa để thay đổi mục tiêu hoặc điều chỉnh điểm nổ ngay trong khi đạn đang bay.

Xe tăng robot Nga 3.jpg
Trạm điều khiển xe tăng không người lái Shturm (xe tăng robot Shturm). Ảnh cắt từ video của Bộ Quốc phòng Nga

Khả năng bắn ngoài tầm tầm nhìn giúp trực thăng phóng tên lửa đứng ngoài phạm vi đáp trả của các hệ thống phòng không tầm ngắn đối phương. 

Dù sở hữu độ chính xác cực cao, chi phí sản xuất đắt đỏ của Izdeliye 347 khiến việc trang bị đại trà vẫn là rào cản lớn đối với ngân sách quốc phòng.

Tất cả các vũ khí riêng lẻ trên đều được kết nối vào Mạng lưới điều khiển hỏa lực hợp nhất do Tập đoàn Rostec vận hành thử nghiệm tại Center-2026. 

Nền tảng này truyền dữ liệu trinh sát từ UAV trực tiếp tới máy tính chỉ huy của pháo binh và robot mặt đất theo thời gian thực, rút ngắn thời gian từ khi phát hiện đến khi tiêu diệt mục tiêu xuống chỉ còn vài giây. 

Sự phối hợp đồng bộ này đã chứng minh xu hướng số hóa toàn diện của quân sự hiện đại, dù khả năng phòng thủ trước các đòn tấn công mạng và chế áp mạng thông tin vẫn là thách thức lớn nhất mà hệ thống hợp nhất phải đối mặt.

(Theo vedomosti.ru, oficery.ru, rosbalt.ru, voennoedelo.com)