Thủ đô Kyiv của Ukraine vừa triển khai bước tiến công nghệ đột phá trong cuộc chiến phòng không khi đưa vào vận hành hệ thống tháp pháo tự động điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để đối phó trực tiếp với các dòng máy bay không người lái cảm tử Shahed/Geran.
Sự xuất hiện của 12 tháp pháo thông minh này đánh dấu cột mốc lần đầu tiên công nghệ AI đảm nhận vai trò tính toán góc bắn, khóa mục tiêu và kích nổ máy bay không người lái phản lực tầm thấp ngay trên bầu trời đô thị.
Cùng với việc triển khai mạng lưới hỏa lực tự động này, cố vấn công nghệ quân sự của Tổng thống Ukraine, ông Serhiy "Flash" Beskrestnov, đã đưa ra lời cảnh báo đặc biệt tới toàn bộ cư dân thủ đô: tuyệt đối không đứng gần cửa sổ trong thời gian phát lệnh báo động không kích.
Lời cảnh báo không chỉ xuất phát từ mối đe dọa của các mảnh vỡ drone rơi xuống, mà còn bởi nguy cơ từ chính hàng nghìn viên đạn được xả ra tự động trên các mái nhà khi hệ thống phát hiện mục tiêu.
Về mặt kỹ thuật, tháp pháo tự động chống UAV là sản phẩm nội địa hóa đột phá do các nhóm kỹ sư Ukraine phát triển.
Mỗi tháp pháo được trang bị súng máy hạng nặng hoặc súng máy đa chức năng đặt trên bệ xoay linh hoạt 360 độ, kết hợp cùng tổ hợp cảm biến quang - điện tử, camera hồng ngoại tầm xa và thiết bị đo xa bằng laser.
Điểm cốt lõi giúp hệ thống này vượt trội so với các tháp pháo cơ khí truyền thống nằm ở thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) xử lý hình ảnh và dữ liệu âm thanh theo thời gian thực.
Nhờ các mô hình học máy được huấn luyện trên hàng nghìn dữ liệu đường bay của UAV Shahed/Geran, AI có khả năng nhận dạng chính xác hình dáng, hướng di chuyển và vận tốc của mục tiêu chỉ trong vài mili giây.
Khi phát hiện drone xâm nhập phạm vi bắn, máy tính tích hợp trên tháp pháo tự động tính toán độ lệch đường đạn, sức gió và chuyển động tương đối để đưa ra điểm đón chính xác nhất trước khi ra lệnh khai hỏa mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người.
Khả năng phản ứng nhanh này mang lại lợi thế chiến thuật cực kỳ to lớn. Các dòng UAV Shahed/Geran cải tiến đời mới, đặc biệt là phiên bản sử dụng động cơ phản lực, có tốc độ bay cao hơn rất nhiều so với các thế hệ cũ, khiến các đội phòng không cơ động mặt đất gặp rất nhiều khó khăn trong việc ngắm bắn thủ công bằng mắt thường.
Sự kết hợp giữa AI và hệ thống cơ khí chính xác giúp giảm độ trễ phản ứng xuống gần như bằng không, cho phép tháp pháo bắn trúng mục tiêu di chuyển nhanh ở khoảng cách tối ưu.
Bên cạnh đó, ưu điểm vượt trội nhất của tháp pháo AI là bài toán kinh tế và hiệu quả bảo vệ. So với việc phải phóng các quả tên lửa phòng không đắt đỏ có giá hàng trăm nghìn USD để tiêu diệt một chiếc UAV giá rẻ, việc xả đạn súng máy thông qua thuật toán AI chỉ tốn một phần nhỏ chi phí, giúp tiết kiệm đáng kể nguồn lực quốc phòng.
Việc lắp đặt các tháp pháo cố định trên cao cũng tạo ra tầng phòng thủ liên hoàn, san sẻ áp lực cho lực lượng phòng không truyền thống và nâng cao tỷ lệ đánh chặn thành công ngay ở ngoại vi thành phố.
Tuy nhiên, hệ thống tháp pháo AI đầy triển vọng này vẫn tồn tại những hạn chế và nguy cơ không thể coi thường. Nhược điểm lớn nhất chính là phạm vi tác chiến bị giới hạn bởi tầm bắn của súng máy, chỉ hiệu quả trong bán kính tầm ngắn và tầm thấp.
Thời tiết xấu như sương mù dày đặc, mưa lớn hoặc mây thấp cũng có thể làm giảm đáng kể tầm nhìn của camera quang học và cảm biến AI.
Bên cạnh đó, rủi ro về an toàn đô thị là lý do chính khiến chính quyền phải phát lệnh cảnh báo khẩn cấp. Khi tháp pháo AI tự động quét và xả đạn ở góc bắn thấp để đuổi theo mục tiêu, hàng nghìn viên đạn hoặc mảnh vỡ từ drone bị bắn nổ trên không có thể văng xuống các tòa nhà cao tầng xung quanh.
Thêm vào đó, việc phụ thuộc vào thuật toán xử lý hình ảnh cũng đối mặt với rủi ro bị đối phương can thiệp bằng các biện pháp ngụy trang hoặc áp chế điện tử.
Mặc dù còn những thách thức nhất định, việc Kyiv đưa 12 tháp pháo AI vào trực chiến đã mở ra một kỷ nguyên mới trong tác chiến hiện đại, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) trực tiếp tham gia bảo vệ bầu trời trước các cuộc tập kích bằng drone của đối phương.
(Theo businessinsider.com, kyivindependent.com, kyivpost.com, ukranews.com, ukrmedia.news)
.svg){kind=icon}
