Tờ Izvestia dẫn nguồn từ Trung tâm Hệ thống và Công nghệ Không người lái (CUTS), Doanh nghiệp Khoa học và Sản xuất (NPP) cùng Quỹ Nghiên cứu tiên tiến (ARF) cho biết Nga đang phát triển và thử nghiệm hệ thống tác chiến điện tử Yastreb-S, được thiết kế đặc biệt để ‘làm mù’ các máy bay không người lái (UAV) trang bị terminal Starlink, khi chúng tiếp cận mục tiêu được bảo vệ.
Với dải tần số công bố từ 100 MHz đến 15 GHz, hệ thống tác chiến điện tử Yastreb-S hứa hẹn bao phủ hầu hết các kênh liên lạc mà UAV Ukraine đang sử dụng, mở ra một hướng tiếp cận mới trong cuộc đua chống UAV/Drone vệ tinh.
Hệ thống tác chiến điện tử Yastreb-S được xây dựng trên nền tảng phức hợp Yastreb 1.0 do NPP phát triển phối hợp với Quỹ Nghiên cứu tiên tiến, kết hợp thêm một mô-đun chuyển tần chuyên dụng.
Theo các nguồn tin, phiên bản cơ bản Yastreb 1.0 hiện đang ở giai đoạn thử nghiệm cuối cùng và dự kiến đưa vào trang bị từ tháng 11/2026, trong khi phiên bản Yastreb-S cần hoàn tất việc tích hợp mô-đun tần số để tối ưu hóa khả năng tác động lên dải tần Ku của Starlink.
Hệ thống hoạt động theo nguyên tắc quét phổ rộng rồi chọn lọc tần số mục tiêu để tạo nhiễu điểm, thay vì phát nhiễu ồ ạt trên toàn dải như các thế hệ cũ.
Cách tiếp cận này giúp duy trì hiệu quả ngay cả khi đối phương sử dụng chế độ nhảy tần giả ngẫu nhiên, đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng tới hệ thống liên lạc của phía mình.
Điểm nổi bật về mặt kỹ thuật nằm ở khả năng ‘làm mù’ UAV ở đoạn cuối đường bay. Khi UAV/Drone mang terminal Starlink tiến gần khu vực bảo vệ, Yastreb-S sẽ cắt đứt kênh video và tín hiệu điều khiển thủ công, khiến người điều khiển mất khả năng hiệu chỉnh quỹ đạo chính xác.
Dải tần 100 MHz-15 GHz được tuyên bố bao phủ gần như toàn bộ phổ mà các UAV Ukraine đang khai thác, trong đó có cả uplink và downlink của Starlink (khoảng 11-14,5 GHz).
Bên cạnh chức năng tác chiến điện tử thuần túy, hệ thống còn tích hợp khả năng trinh sát điện tử, có thể phát hiện, định vị và trong một số trường hợp chặn bắt tín hiệu video từ máy bay không người lái đối phương để truyền về mạng điều khiển của đơn vị vận hành.
Ưu điểm rõ rệt của hệ thống tác chiến điện tử Yastreb-S là tính chọn lọc cao và hiệu suất sử dụng công suất. Việc nhiễu điểm thay vì nhiễu chặn giúp hệ thống tiêu thụ năng lượng hợp lý hơn, khó bị phát hiện vị trí hơn và ít gây nhiễu chéo cho lực lượng thân thiện.
Khả năng bao phủ dải tần rộng cùng chức năng kép (tác chiến điện tử kết hợp trinh sát) tạo ra lợi thế linh hoạt trên chiến trường hiện đại, nơi UAV ngày càng phụ thuộc vào liên lạc vệ tinh để duy trì tầm xa và độ tin cậy.
Tuy nhiên, nhược điểm cũng không nhỏ. Việc làm nhiễu kênh vệ tinh từ mặt đất vốn là bài toán kỹ thuật khó vì tín hiệu Starlink có tính định hướng cao, công suất phát từ vệ tinh mạnh và khoảng cách rất lớn.
Hệ thống chỉ có thể bảo vệ cục bộ quanh đối tượng được che chắn chứ không thể tạo “vòm” liên tục trên toàn tuyến.
Ngoài ra, dải tần công bố dù rộng vẫn chưa chắc chắn bao phủ hoàn toàn băng tần Ka cao hơn của một số cấu hình Starlink và hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khoảng cách, địa hình cũng như các biện pháp chống nhiễu ngày càng được nâng cấp phía đối phương.
So với các hệ thống Nga khác như Volna-Kupol-Garant vốn tập trung vào việc gây nhiễu trực tiếp lên vệ tinh, Yastreb-S chọn cách tiếp cận từ phía đầu cuối mặt đất - nhắm vào terminal trên UAV, nên dễ triển khai hơn và phù hợp với nhiệm vụ bảo vệ điểm.
Trên bình diện quốc tế, các hệ thống tác chiến điện tử phương Tây hiện đại cũng đang phát triển theo hướng nhiễu chọn lọc và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi nhảy tần, nhưng ít hệ thống công khai nhấn mạnh mục tiêu triệt tiêu cụ thể Starlink trên UAV như Yastreb-S.
Sự xuất hiện của phức hợp này phản ánh nỗ lực của Nga trong việc đối phó với xu hướng trang bị terminal vệ tinh cho UAV/Drone tấn công tầm xa, vốn đang được sử dụng để đánh vào các khu vực biên giới.
Nếu các thử nghiệm diễn ra đúng như tuyên bố, hệ thống tác chiến điện tử Yastreb-S có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong lớp phòng thủ của Nga chống UAV, đặc biệt ở những khu vực cần bảo vệ cố định.
Tuy nhiên, hiệu quả thực chiến sẽ phụ thuộc vào khả năng tích hợp mô-đun tần số, công suất phát thực tế và sự thích ứng liên tục trước các biện pháp chống nhiễu của đối phương.
Cuộc đua công nghệ giữa hệ thống liên lạc vệ tinh và biện pháp tác chiến điện tử vẫn đang tiếp diễn với tốc độ ngày càng nhanh.
(Theo topwar.ru, iz.ru, 1.ru, oreanda-news.com, voennoedelo.com)
.svg){kind=icon}
