Thiếu 32.000 tỷ chi tiêu, trả nợ: Chưa biết tìm đâu

Bộ Tài chính lo ngại về việc thiếu khoảng 32.000 tỷ trong năm nay để bù đắp bội chi, đảo nợ... mà chưa có nguồn cân đối.

- Sau việc khống chế các ngân hàng thương mại tham gia mua trái phiếu Chính phủ ngắn hạn, Bộ Tài chính lên tiếng lo ngại về việc thiếu khoảng 32.000 tỷ trong năm nay để bù đắp bội chi, đảo nợ...mà chưa có nguồn cân đối.

Lại thiếu tiền chi tiêu, trả nợ

Chia sẻ tại cuộc họp báo thường kỳ quý I hôm 7/4 của Bộ Tài chính, đại diện Vụ Tài chính ngân hàng cho biết, việc thiếu khoảng 32.000 tỷ đồng ngân sách như trên chỉ là phương án dự kiến tại thời điểm báo cáo hiện tại. Con số này cũng cần phải kiểm chứng thêm.

Tuy nhiên, tuần trước đó, khi thay mặt Ban chỉ đạo liên ngành về điều hành kinh tế, nguyên Thứ trưởng bộ KHĐT, Tổ trưởng Tổ công tác liên ngành, chuyên gia cao cấp của bộ KHĐTđã báo cáo Thủ tướng vấn đề trên. Ông còn cho hay, để cân đối được, Bộ Tài chính đã kiến nghị Chính phủ giải pháp tiết kiệm 10% dự toán chi thường xuyên trong 9 tháng còn lại. Đồng thời, phát hành trái phiếu quốc tế dài hạn để tái cơ cấu khoản nợ ngắn hạn trong nước.

Đặc biệt, Bộ Tài chính còn đề nghị Ngân hàng Nhà nước nâng giới hạn tỷ lệ các ngân hàng thương mại được mua, đầu tư trái phiếu Chính phủ từ nguồn vốn ngắn hạn.

{keywords}

Năm 2015, vốn trái phiếu Chính phủ dự kiến phát hành là 250.000 tỷ đồng.

Trên thực tế, nỗi lo thiếu tiền chi trả nợ, chi đầu tư,... của Bộ Tài chính không phải là không có cơ sở. Nguyên nhân sâu xa khởi nguồn từ việc kiểm soát kỳ hạn trái phiếu và khống chế các ngân hàng thương mại mua trái phiếu Chính phủ.

Năm 2015, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết dự toán thu chi ngân sách, trong đó nêu rõ từ năm 2015, chỉ được phát hành trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn 5 năm trở lên, không phát hành các khoản vay kỳ hạn ngắn để bù đắp bội chi, giảm mức vay đảo nợ.

Cùng với đó, Thông tư 36 của Ngân hàng Nhà nước đã thắt chặt việc đầu tư trái phiếu của giới ngân hàng, khi đưa ra mức khống chế tỷ lệ tham gia mua trái phiếu chỉ bằng 15-35% vốn ngắn hạn.

Thực tế nhiều năm qua, kế hoạch phát hành trái phiếu để huy động vốn cho ngân sách của Bộ Tài chính dường như đã lệ thuộc quá nhiều vào các ngân hàng thương mại. Trung bình, có đến 80% lượng vốn trái phiếu phát hành ra đều do các ngân hàng đứng ra mua và 2/3 trong số đó đều là kỳ hạn dưới 5 năm, lãi suất cao.

Con số 32.000 tỷ đồng bằng 14% tổng số tiền vay để bù đắp bội chi ngân sách được Quốc hội duyệt.

Ví dụ, năm 2013, số vốn vay trái phiếu kỳ hạn từ 1-3 năm lên tới hơn 80% tổng số vốn trái phiếu Chính phủ phát hành có với lãi suất cao. Năm 2014, trong hơn 232.000 tỷ đồng phát hành trái phiếu Chính phủ, có đến 52% là có kỳ hạn ngắn (125.000 tỷ) và 48% là kỳ hạn trên 5 năm, 10 năm (107.000 tỷ). Và trên thực tế, các ngân hàng thương mại thường muốn mua trái phiếu ngắn hạn hơn để tiện cho việc quay vòng vốn...

Cập nhật đến hết tháng 3 vừa qua, phát hành trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn 5 năm trở lên đã bị "ế" hơn trước rất nhiều, giảm mất gần 30% so với cùng kỳ 2014.

Còn trong rất nhiều khoản chi thì chi để trả nợ chịu áp lực ngày càng lớn. Năm 2014, tổng số nợ đến hạn của Việt Nam chiếm hơn 26% tổng thu ngân sách thì dự kiến năm 2015, nếu tính trả nợ hết các khoản nợ đến hạn phải trả thì tổng số tiền trả nợ chiếm gần 30% tổng thu ngân sách.

Theo kế hoạch, năm 2015, tổng số nợ công mà Chính phủ phải trả là 150.000 tỷ đồng, tức khoảng 7 tỷ USD. Con số này bao gồm cả nợ trong nước, là những khoản nợ trái phiếu Chính phủ phải trả, nợ các quỹ tài chính mà Bộ Tài chính đã đứng ra vay.

Với các khoản chi trả nợ khổng lồ như vậy, phần thu ngân sách năm 2015 cũng đã được dự báo đầy khó khăn vì giá dầu giảm 40%, ước giảm mất 12.000-13.000 tỷ sau khi cân đối thiệt mất theo giá dầu.

Do vậy, theo cơ chế kiểm soát mới của Ngân hàng Nhà nước, thị trường trái phiếu ngắn hạn bị xoá sổ, Bộ Tài chính rõ ràng gặp thử thách lớn là không biết lấy nguồn nào để bù lại. Và nếu không tìm được nguồn cân đối, vấn đề trả nợ, đầu tư,... của Chính phủ sẽ bị ảnh hưởng.

{keywords}

Phía ngân hàng lo nhất là vốn lại chảy vào bất động sản (ảnh minh họa).

Đừng trông chờ ngân hàng

Tuy nhiên, câu trả lời đầy cứng rắn từ phía Ngân hàng Nhà nước mới đây đã cho thấy, tốt nhất là Bộ Tài chính nên tự lực cánh sinh.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình thẳng thắn: "Không rõ Bộ Tài chính tính toán nghiên cứu thế nào? Nhìn lại lịch sự phát hành trái phiếu, có khi nào ngân hàng mua tới 80% lượng trái phiếu như vừa qua không?"

"Chính sách tiền tệ thời gian qua chứng tỏ đã nới lỏng vì tài khoá. Trước kia, các ngân hàng chỉ mua 30%, rồi lên 40% và giờ lên 60%", ông Bình điểm lại.

Ông Bình khẳng định, toàn bộ số trái phiếu Chính phủ định phát hành cũng chỉ bằng 1/2 năng lực để các ngân hàng thương mại mua. Thậm chí, với con số tuyệt đối khoảng 250 nghìn tỷ đồng thì năm nay, các ngân hàng dư sức mua gấp 5 lần số đó.

Tuy nhiên, thống đốc nhấn mạnh, phía ngân hàng lo nhất là vốn lại chảy vào bất động sản. Việc khống chế các ngân hàng mua trái phiếu là nhằm để vốn tập trung cho đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Thứ trưởng Cao Viết Sinh cho biết, Ban chỉ đạo liên ngành về điều hành kinh tế đã yêu cầu Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước phải phối hợp với nhau để đảm bảo kế hoạch phát hành trái phiếu Chính phủ, không tạo áp lực lên các tổ chức tín dụng cũng như mặt bằng lãi suất.

Năm 2015, vốn trái phiếu Chính phủ dự kiến phát hành là 250.000 tỷ đồng. Trong đó, kỳ hạn 5 năm là 180.000 tỷ, kỳ hạn 10 năm là 50.000 tỷ và kỳ hạn 15 năm là 20.000 tỷ đồng.

Bộ Tài chính dự kiến sẽ vốn huy động cho ngân sách qua trái phiếu trong quý I đạt khoảng 70.000 tỷ đồng, nhưng thực tế, mới được khoảng 56 nghìn tỷ đồng, đạt 22% kế hoạch cả năm và chỉ bằng 63% so với cùng kỳ năm 2014.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Bãi Trường ‘chuyển động’ hút mạnh vốn đầu tư tại đảo Ngọc

Bãi Trường là một trong ba bãi biển hút du khách hàng đầu Phú Quốc. Nơi đây ghi nhận sự hiện diện của hàng loạt các thương hiệu bất động sản và quản lý vận hành quốc tế, ngày càng hấp dẫn giới đầu tư.

Logo AVIA mới lan tỏa nét văn hóa lâu đời của người Việt

Thương hiệu đồ uống đóng chai AVIA - thành viên của Tập đoàn AMACCAO vừa thay đổi giao diện mới, đánh dấu một bước chuyển mình đặc biệt với nhiều kỳ vọng.

Techcombank chuyển mình để sẵn sàng cho một tương lai số

Ông Jens Lottner - CEO của Techcombank cho rằng, việc liên tục đầu tư cho công nghệ, mở rộng quy mô dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực đã giúp củng cố hiệu quả hoạt động và tạo sức bền cho mô hình kinh doanh của ngân hàng này.

Lào đối mặt với nguy cơ thiếu xăng

Ngày 16/5, một nhà cung cấp cho biết, nguồn cung xăng tại Lào có thể có "khoảng trống nào đó", sau khi Chính phủ nước này tổ chức cuộc họp khẩn cấp để giải quyết tình trạng giá cả tăng cao và hiện tượng mua bán hoảng loạn ở quốc gia Đông Nam Á này.

Người Hà Nội chi tiền triệu học cưỡi ngựa phong cách châu Âu

CLB cưỡi ngựa ở Hoài Đức, Hà Nội cung cấp dịch vụ dạy cưỡi ngựa theo phong cách châu Âu.

Giá vàng hôm nay 17/5: Vàng giảm sâu xuống đáy

Giá vàng hôm nay 17/5 trên thị trường quốc tế tiếp tục giảm sâu và xuống đáy 4 tháng khi đồng USD lên cao. Áp lực bán cũng tăng mạnh theo tín hiệu phân tích kỹ thuật và lợi tức đồng USD treo cao.

Quỹ bình ổn âm rất sâu, lấy gì để "chặn" đà tăng của giá xăng dầu?

Bộ Tài chính cho biết, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đến hết quý I.2022 là âm 169,920 tỉ đồng, trong đó, 2 "ông lớn" về kinh doanh xăng dầu là Petrolimex và PVOIL cũng âm rất sâu.

Người dân bị khai khống về thuế thu nhập cá nhân

Khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân, nhiều người phát hiện bị doanh nghiệp (DN) khai khống thuế.

Ông lớn ngoại âm thầm hành động gấp, đại gia số 1 Việt Nam biến động

Chỉ đi ngược được thị trường trong một khoảng thời gian ngắn, doanh nghiệp số 1 trên sàn chứng khoán Việt Nam gặp áp lực khi cổ đông ngoại bán nhanh cổ phiếu và không còn là cổ đông lớn.

Đi chợ không nên mua phần thịt lợn chứa nhiều độc tố này

Một số bộ phận trên cơ thể lợn có chứa rất nhiều ký sinh trùng và vi khuẩn, rất có thể kích hoạt các tế bào xấu trong cơ thể.

Qua "sốt nóng", chủ nhà đất tự giảm giá rao bán xuống cả tỷ đồng

Từng rao bán căn nhà diện tích hơn 50 m2 xây 4 tầng ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) với giá 5,8 tỷ đồng nhưng sau nhiều tháng không có người mua, chủ nhà đã phải giảm xuống gần 1 tỷ đồng.

Sườn que siêu rẻ, giá 35.000 đồng/kg tràn ngập thị trường

Giá thịt lợn trong nước đang tăng mạnh, nhưng sườn que lại được bày bán tràn ngập trên thị trường với giá chỉ 35.000 đồng/kg. Mức giá này khiến các bà nội trợ không khỏi giật mình.

Công ty 'đứng sau' 3 ô tô sang trong nhà ông cựu Chủ tịch Hạ Long

Công ty TNHH Thái Hà (TP. Hạ Long, Quảng Ninh) có liên quan tới dàn xe tiền tỷ trong nhà ông Phạm Hồng Hà - cựu Chủ tịch TP. Hạ Long, người mới bị bắt hôm 14/5.

Giá xăng nguy cơ tăng vượt 30.000 đồng/lít

Lãnh đạo một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho hay, trong kỳ điều hành tới (ngày 21/5), giá xăng trong nước có khả năng vượt mức 30.000 đồng/lít nếu giá dầu thế giới không giảm.

Long An hỗ trợ doanh nghiệp nâng tầm thương hiệu trong nền kinh tế số

Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp (DN) địa phương nâng tầm sản phẩm bằng chính sách hỗ trợ đổi mới máy móc, áp dụng KHCN… tỉnh Long An còn đặc biệt chú trọng giúp DN xúc tiến thương mại, đẩy mạnh hình thức thương mại điện tử, kết nối trực tuyến.