Từ bỏ áp lực phải hoàn hảo

Ngô Quỳnh Hương, 22 tuổi, vừa trở thành thủ khoa đầu ra ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội với GPA 3.87. 

“Em tự hào về kết quả này, nhưng điều em trân trọng nhất không phải danh hiệu ấy khiến em trở thành ai, mà nhắc em nhớ đến những nỗ lực đã góp phần tạo nên bản thân ngày hôm nay”, Hương chia sẻ.

Thực tập tổng hợp.jpeg
Quỳnh Hương vừa tốt nghiệp xuất sắc tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Ảnh: NVCC

Bốn năm trước, dù trúng tuyển sớm vào một số trường đại học khác, Hương vẫn quyết định chọn ngành Tâm lý học. Với Hương, đây là lĩnh vực mang nhiều giá trị nhân văn, đặc biệt trong bối cảnh sức khỏe tinh thần ngày càng trở thành mối quan tâm lớn của xã hội.

Vào trường, thay vì đặt mục tiêu phải trở thành sinh viên xuất sắc hay thủ khoa, Hương dành nhiều thời gian khám phá những “ngách” khác nhau của ngành học. 

Từ năm 2, Hương bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học, thực tập tại phòng tâm lý học đường của trường học hay các viện, trung tâm nghiên cứu tâm lý giáo dục.

“Mỗi trải nghiệm ấy đã giúp em hiểu rõ hơn mình thực sự muốn theo đuổi điều gì”, Hương nói.

Tốt nghiệp 01.jpeg
Hương trong ngày tốt nghiệp. Ảnh: NVCC

Hành trình ấy không phải lúc nào cũng thuận lợi. Hương nhớ lại hai năm cuối vừa phải học, vừa nghiên cứu khoa học, thực tập và tham gia các cuộc thi khác nhau. Hoạt động dày đặc khiến có thời điểm, Hương cảm thấy kiệt sức, hoài nghi năng lực của bản thân và băn khoăn liệu mình có đi đúng hướng.

“Việc cố gắng theo đuổi sự hoàn hảo khiến em cảm thấy áp lực”, Hương nói. 

Nhìn lại, Hương cho hay điều đầu tiên bản thân đã thay đổi là cách đối xử với chính mình. Thay vì cố gắng phải làm mọi việc thật hoàn hảo, Hương học cách chấp nhận rằng một số việc có thể hoàn thành theo cách đơn giản hơn. Nữ sinh cũng tập thói quen nhìn vào giá trị của trải nghiệm thay vì chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng.

“Nếu không đi đến đích như mong muốn, em vẫn có thể mang về bài học và kinh nghiệm để hành trình sau đi xa hơn”, Hương nói.

Chính sự thay đổi trong tư duy ấy giúp Hương tìm lại được sự cân bằng, duy trì động lực và tiếp tục bước đi với tâm thế nhẹ nhàng hơn.

Điều quý giá nhất không phải danh hiệu thủ khoa

Nhìn lại bốn năm đại học, Hương cho rằng điều giúp em duy trì thành tích học tập tốt không phải là sự kỷ luật tuyệt đối mà là tính tò mò.

Với mỗi môn học, em đều cố gắng tìm cách tiếp cận theo góc độ khác nhau. Có môn cần đọc thật nhiều tài liệu, có môn lại phải quan sát thực tế hoặc trò chuyện với những người đã có kinh nghiệm trong nghề.

“Chính sự tò mò khiến em luôn muốn thử, muốn học và muốn bước ra khỏi vùng an toàn của mình”, Hương nói.

Bởi vậy, từ nghiên cứu liên ngành, thực tập ở nhiều lĩnh vực khác nhau cho đến các chương trình giao lưu quốc tế, Hương đều chủ động nắm lấy cơ hội. Trong đó, hai chuyến giao lưu học thuật tại Trung Quốc và Singapore giúp Hương thấy mình “học được nhiều nhất”. 

Cuối năm 2, Hương được chọn làm đại diện sinh viên trường tham gia trại hè quốc tế tại Đại học Hải dương Trung Quốc và đi trao đổi theo chương trình học bổng của Đại học Quốc gia Singapore vào mùa hè năm 3. Tại đây, Hương được tham quan các phòng thí nghiệm, gặp gỡ giáo sư và sinh viên đến từ nhiều quốc gia.

“Em nhận ra khoa học không có biên giới. Dù đến từ những nền văn hóa khác nhau, mọi người đều theo đuổi một mục tiêu chung, không ngừng học hỏi và tạo ra những giá trị có ích cho cộng đồng”, Hương nói.

Giao lưu học tập tại ĐHQG Singapore 01.jpg
Hương trong chuyến giao lưu học thuật tại Đại học Quốc gia Singapore. Ảnh: NVCC

Dù có nhiều trải nghiệm, ngày nhận bằng tốt nghiệp, chia sẻ trước các bạn học và thầy cô, Hương cho hay sau 4 năm đại học, câu hỏi khó nhất em nhận được lúc này là “Ra trường rồi định làm gì?”.

“Thành thật mà nói, dữ liệu hiện tại vẫn chưa đủ để em kết luận. Nhưng đại học không phải là nơi giúp chúng ta có tất cả câu trả lời, mà là nơi dạy chúng ta cách sống với những câu hỏi ngày càng lớn”, Hương nói.

Với Hương, việc chưa có một đáp án hoàn chỉnh cho tương lai không phải là điều đáng sợ. Điều quan trọng hơn là tiếp tục bước đi, tiếp tục trải nghiệm để từng ngày hiểu rõ bản thân hơn.

Sau khi tốt nghiệp, nữ sinh dự định theo học chương trình thạc sĩ tại Đại học Macau (Trung Quốc), theo đuổi hướng nghiên cứu về tâm lý học nhận thức và khoa học thần kinh, đặc biệt trong lĩnh vực lão hóa.

Hương kỳ vọng môi trường học tập mới sẽ giúp mình tiếp cận những phương pháp nghiên cứu hiện đại, đồng thời có cơ hội tham gia các dự án mang giá trị học thuật và thực tiễn.

Trong 5-10 năm tới, Hương mong muốn tập trung nghiên cứu sức khỏe nhận thức ở người cao tuổi, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến sa sút trí tuệ. Hương hy vọng những công trình khoa học của mình có thể góp phần cải thiện chất lượng sống của người bệnh, giảm gánh nặng cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

"Đây là hướng đi còn tương đối mới trong nước. Em cũng chưa định vị bản thân ở một vị trí và nhiệm vụ công việc cụ thể sau khi học. Dù vậy, em vẫn sẵn sàng thử sức với ngách này. Em nghĩ một nghiên cứu có ý nghĩa không chỉ vì được công bố mà vì cuối cùng, nó có thể giúp ai đó cảm thấy hạnh phúc hơn. Em hy vọng đó sẽ luôn là điều định hướng trên con đường nghiên cứu sau này”, Hương nói.