
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động, để thương hiệu nông sản Việt thực sự đứng vững và tỏa sáng trên trường quốc tế, bên cạnh sự cần cù, sáng tạo của người nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp Việt, thì không thể thiếu một "chiếc chìa khóa”, đó là ứng dụng công nghệ trong phân tích và dự báo thị trường.
Thực tế những năm qua, dù nông sản Việt có tiềm năng lớn để đi ra thị trường thế giới, nhưng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu vẫn đang loay hoay trong vòng xoáy thiếu hụt thông tin. Khát khao chinh phục thật nhiều thị trường quốc tế, song họ lại thiếu dữ liệu chính xác về thị trường mục tiêu.

Trao đổi với Báo VietNamNet, ông Nguyễn Bảo Trung, Công ty Cổ phần Rison đồng tình với quan điểm cho rằng, trong khi các khâu sản xuất, kinh doanh của ngành nông nghiệp Việt Nam đã có sự chuyển mình mạnh mẽ về chuyển đổi số, thì dấu ấn ứng dụng hiệu quả công nghệ mới trong mảng phân tích, dự báo thị trường nông sản vẫn còn khá mờ nhạt.
Một tín hiệu vui gần đây là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) với vai trò một giải pháp đột phá trong kỷ nguyên 4.0. Không còn dừng ở những khái niệm xa vời, AI bây giờ đã trở thành công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp thu thập, sàng lọc và phân tích dữ liệu từ các thị trường xa xôi một cách nhanh chóng và chính xác. Đặc biệt, AI giúp xóa tan "rào cản" ngôn ngữ - vốn là trở ngại lớn nhất của nhân lực trong nước khi muốn tiếp cận thông tin, dữ liệu quốc tế.
Nói về sức mạnh của công nghệ, ông Trung nhấn mạnh: "Những công nghệ mới như điện toán đám mây (cloud) hay AI đang được ứng dụng rất tốt vào công tác dự báo thị trường, không chỉ riêng với thị trường nông sản, mà các loại thị trường ngành hàng xuất khẩu khác cũng đều có thể ứng dụng được".
Tuy nhiên, ông Trung lưu ý, để chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới không chỉ dừng ở mức khẩu hiệu mà phát huy hiệu quả trong thực tế, cần phải bắt đầu từ những “mắt xích” nhỏ nhất trong chuỗi giá trị nông sản: từ thổ nhưỡng, giống cây trồng đến thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc... Thông tin, dữ liệu thu thập được từ những “mắt xích” nhỏ đó sẽ tạo dựng nên cơ sở dữ liệu nông sản hoàn chỉnh, tăng độ chính xác cho công tác dự báo thị trường nông sản xuất khẩu dựa trên ứng dụng công nghệ.
Vấn đề lớn hiện nay, bài toán chi phí vẫn là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ hay các hợp tác xã muốn khai thác hiệu quả từ hoạt động ứng dụng công nghệ trong phân tích, dự báo thị trường nông sản.
“Cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ các cơ quan, đoàn thể và Chính phủ để tạo điều kiện cho các công ty công nghệ phát triển những sản phẩm, ứng dụng công nghệ nông nghiệp chuyên biệt như ứng dụng AI hỗ trợ phân tích, dự báo thị trường nông sản. Công nghệ chỉ thực sự phát huy tác dụng khi người làm ra nó thấu hiểu sâu sắc đặc thù của nông nghiệp và lợi thế nông nghiệp Việt Nam”, ông Trung trăn trở.
Bên cạnh đó, việc đào tạo cho bà con nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp biết cách sử dụng AI để khai thác đúng nguồn tin giữa “biển” thông tin trên mạng Internet cũng là bước đi “sống còn” để họ có thể “đánh trúng” thị trường mục tiêu trong thời gian nhanh nhất với hiệu quả cao nhất.
Khi đã có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ trong việc tiếp cận chuyển đổi số, chính bản thân các doanh nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân cũng cần thay đổi tư duy. "Khi một bên muốn giúp mà một bên chỉ nghĩ đến lợi ích ngắn hạn, không nghĩ tới con đường lâu dài thì chắc chắn không đạt hiệu quả như mong muốn”, ông Trung lưu ý.
Ông Trung cũng như nhiều chuyên gia khác đều thống nhất nhận định, trên hành trình đưa nông sản Việt ra thế giới, sự trợ lực của những công nghệ hiện đại như AI cùng với tư duy chiến lược chuyển đổi số dài hạn chính là "chìa khóa" để chuẩn hóa chuỗi giá trị và đưa thương hiệu nông sản Việt vươn tầm thế giới một cách bền vững.


