Vinasun kiện Grab: Không phải chuyện của con trâu và máy cày

- Một nhà nước kiến tạo thì cần phải kiến tạo cả luật lệ, nếu cần thiết, chứ không thể chỉ bám vào quy định cũ và buộc xã hội phải đi theo tốc độ xây dựng, sửa đổi luật của mình.

Tôi đang kể cho độc giả câu chuyện tưởng tượng về thôn Đoài và thôn Đông. Cả hai thôn đều có thu nhập chính từ nghề làm ruộng. Một ngày, thôn Đoài mang về một chiếc máy cày, giúp tăng đáng kể năng suất và giảm thiểu chi phí đầu vào của ruộng lúa. Thôn Đông vẫn chỉ phụ thuộc vào sức trâu, nên khi thu hoạch không thể cạnh tranh nổi với thôn Đoài về chất lượng lúa lẫn giá cả. Không bán được lúa, thôn Đông đứng trước nguy cơ “được mùa mất giá”, thu nhập bị đe dọa. Là trưởng thôn Đông, bạn sẽ làm gì với ba lựa chọn sau đây?

- Đâm đơn kiện thôn Đoài vì cạnh tranh không lành mạnh, vì sức trâu không thể so với sức máy móc

- Bán dần đàn trâu để mua máy móc, cạnh tranh trực tiếp với thôn Đoài

- Và cuối cùng, kết hợp “vừa đánh vừa đàm”: kiện thôn Đoài nhưng vẫn âm thầm mua máy cày

Lựa chọn đầu tiên là cách làm của những người lái xe ngựa tại Mỹ vào cuối thế kỷ 19, khi vận động để những nhà làm luật tại bang Pennsylvania quy định “Bất kỳ ô tô nào khi thấy xe ngựa đi trên đường phải di chuyển ra khỏi đường giao thông, phủ xe bằng vải, và để xe ngựa đi qua. Nếu con ngựa lồng lên, người lái xe phải tách chiếc xe ra từng phần, và giấu ở bụi cây gần nhất”. Lựa chọn thứ hai là câu chuyện phổ biến của các doanh nghiệp, ví dụ như việc chuyển từ công nghệ điện thoại nghe – gọi sang smartphone với vô số các chức năng khác, vốn chỉ diễn ra trong vòng chưa đầy 5 năm.

Lựa chọn thứ ba, rất gần gũi với chúng ta, là cách làm của các hãng taxi truyền thống trong cuộc chiến sống còn với các hãng gọi xe công nghệ như Grab và Uber. Vụ kiện vô tiền khoáng hậu giữa Vinasun và Grab, khi hãng taxi lớn nhất nhì TP. HCM đòi Grab trả 42 tỷ đồng do bị sụt giảm lợi nhuận – theo lời của Vinasun – bởi những hành vi kinh doanh ‘trái phép” của hãng này. Nhưng đồng thời với việc theo đuổi vụ kiện, Vinasun – cũng như các hãng taxi truyền thống khác như Mai Linh và Thành Công – cũng đều phát triển dịch vụ gọi xe công nghệ của riêng mình.

Tôi không phải là chuyên gia pháp lý, nên không bình luận về chi tiết phiên tòa, vốn sẽ được tuyên án vào ngày 29/10 tới đây. Tôi cũng cho rằng hành động của Vinasun là văn minh, thay vì những băng rôn phản đối hay yêu cầu can thiệp trực tiếp từ cơ quan hành pháp. Thậm chí cản khi tòa tuyên án có lợi cho Vinasun, điều đó cũng không có nghĩa chúng ta đang đi thụt lùi: thực tế Tòa án Châu Âu năm ngoái quyết định coi Uber là dịch vụ taxi, buộc hãng này phải tuân thủ các quy định pháp lý liên quan.

Vinasun kiện Grab: Không phải chuyện của con trâu và máy cày
Ảnh: dantri

Nhưng phán quyết của tòa sẽ có hàm ý quan trọng. Nếu bị xử thua, Grab sẽ phải đối diện với nguy cơ bị kiện đòi bồi thường khác từ rất nhiều hãng taxi truyền thống. Thêm nữa, đây có thể coi là một “án lệ” để coi Grab – hay những dịch vụ gọi xe khác – như một hãng taxi truyền thống, và buộc họ phải tuân thủ quy định liên quan. Đó là những quy định rất ngặt nghèo, không cần thiết, và tăng thêm chi phí hoạt động của gọi xe điện tử: có đồng hồ tính tiền (không cần khi đã có ứng dụng), sơn biểu trưng (không cần khi đặt xe qua ứng dụng), có trung tâm điều hành và thiết bị liên lạc với lái xe (không cần khi có ứng dụng kết nối trực tiếp lái xe và người dùng).

Như vậy điều cốt lõi ở đây là Grab đang cố tránh bị coi là “taxi truyền thống”, với cách đánh thuế, quy trình quản lý, các điều kiện kinh doanh ngặt nghèo hơn nhiều so với chương trình thí điểm như hiện tại. Các hãng taxi – dù có dịch vụ gọi xe của riêng mình – không e ngại điều này, bởi gọi xe điện tử là mảng không mấy sinh lời cho họ. Khi đưa dịch vụ gọi xe công nghệ về đấu trường quen thuộc của mình, cạnh tranh với họ sẽ không còn mấy khó khăn.

 

Để thay đổi điều này, việc định danh “dịch vụ gọi xe công nghệ” là ngành kinh doanh gì là yêu cầu quan trọng nhất. Đây là vấn đề đưa lên đặt xuống của Bộ Giao thông trong mấy năm qua, khi Uber và sau đó là Grab làm mưa làm gió tại thị trường Việt Nam. Dự thảo Nghị định 86 sửa đổi mới nhất về kinh doanh vận tải ô tô quay trở lại quan điểm bảo thủ ban đầu: coi gọi xe công nghệ là taxi và quản lý y hệt taxi. Lúc này, quan điểm của những nhà làm luật lại là nhị phân: hoặc là taxi hoặc là không phải taxi. Quan điểm này chỉ đúng trong điều kiện tĩnh, khi mọi thứ không có biến động. Nhưng khi có những phát kiến, ngành nghề kinh doanh mới, thì luật phải đi theo và sửa đổi theo, chứ không thể gò cái mới vào khuôn khổ cái cũ. Máy bay ra đời sau ô tô, nên khi có máy bay thì chưa có luật điều chỉnh. Nhưng như thế không có nghĩa phải gò ép máy bay vào quy định của luật quản lý ô tô, dù cả hai loại đều có động cơ và chạy bằng xăng dầu.

Thứ hai, để đảm bảo khả năng cạnh tranh công bằng, cần cắt giảm điều kiện kinh doanh cho taxi truyền thống. Nghị định 86 sửa đổi đề xuất cắt bỏ 12 điều kiện kinh doanh, nhưng lại bổ sung thêm 85 điều kiện mới (nhiều trong số đó – theo ý kiến của ông Trần Bảo Ngọc, Vụ trưởng Vụ Vận tải (Bộ GTVT) – được tổng hợp từ các thông tư). Khi môi trường kinh doanh thực sự công bằng thì taxi truyền thống và gọi xe công nghệ mới có cùng “hạng cân” để giao đấu trên thị trường.

Đối với một doanh nghiệp như Grab, 42 tỷ đồng không phải là lớn. Là hãng taxi có doanh thu hàng nghìn tỷ đồng, con số trên cũng không khiến Vinasun tăng trưởng lợi nhuận đột biến. Nhưng kết quả của lần tuyên án vào 29/10 tới đây – đặc biệt là lý do tuyên án – sẽ có tác động rất lớn. Nó sẽ cho thấy một phần nào đó quan điểm của nhà nước về các dịch vụ kinh doanh mới theo hướng “bảo thủ” hay “cấp tiến”. Nếu Grab bị phạt vì “kinh doanh như taxi mà không phải là taxi” thì đó là dấu hiệu của quan điểm bảo thủ về chính sách điều hành. Còn nếu Grab bị xử phạt vì những vi phạm khác – như quảng cáo, khuyến mại – hay thậm chí thắng kiện, thì đó có thể minh chứng cho điều ngược lại. 

Quay trở lại câu chuyện của con trâu và máy cày ở thôn Đoài và thôn Đông. Câu chuyện thực ra không phải là ủng hộ cái gì và cấm cái gì, mà là quản lý từng loại như thế nào. Không thể áp dụng quy trình kiểm tra bệnh dịch với chiếc máy cày, cũng như kiểm định độ bền của con trâu mỗi năm. 

Nguyễn Khắc Giang

Khi người ta cố gắn mào cho xe Grab

Khi người ta cố gắn mào cho xe Grab

Các phần mềm ứng dụng gọi xe điện tử sẽ phải đáp ứng tất cả các quy định kinh doanh như một hãng taxi truyền thống.    

Khi xe Grab có mào

Khi xe Grab có mào

Tư duy chính sách cần theo kịp những đòi hỏi của thực tiễn cuộc sống và xu thế hiện đại chứ không nên gò bó vào khuôn khổ của những hiểu biết cũ mới thúc đẩy sự phát triển.    

Đừng nghĩ Việt Nam đang đánh đuổi công nghệ nước ngoài

Đừng nghĩ Việt Nam đang đánh đuổi công nghệ nước ngoài

Tôi ủng hộ ứng dụng công nghệ để kinh doanh, nhưng tôi cũng phản đối việc “bán phá giá” vi phạm pháp luật cạnh tranh và thương mại.      

Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử

Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử

“… Lần này mà bỏ lỡ cách mạng 4.0 là do chính chúng ta, do tư duy và hành xử của chúng ta chứ không thể đổ lỗi cho bất kỳ lý do nào khác được”.

Tư duy quản lý của chúng ta còn lạc hậu

Tư duy quản lý của chúng ta còn lạc hậu

“Doanh nghiệp Việt Nam có lên kịp đoàn tàu 4.0 hay lại lỡ tàu là do chất lượng thể chế, mà đây lại do Chính phủ quyết định” – Ông Đặng Quang Vinh.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Đừng nghĩ Việt Nam đang đánh đuổi công nghệ nước ngoài
Đừng nghĩ Việt Nam đang đánh đuổi công nghệ nước ngoài
Thông tin đa chiềuicon26/10/2018  
Tôi ủng hộ ứng dụng công nghệ để kinh doanh, nhưng tôi cũng phản đối việc “bán phá giá” vi phạm pháp luật cạnh tranh và thương mại.      
Ám ảnh đàn bà say rượu sau vụ tông xe ở Hàng Xanh
Ám ảnh đàn bà say rượu sau vụ tông xe ở Hàng Xanh
Thông tin đa chiềuicon23/10/2018  
Người ta ép nhau uống đến say để vui ư? Tôi không thể hiểu niềm vui ấy, cũng như chưa từng nhìn thấy ở đâu người ta có cái văn hóa ép nhau uống rượu như ở xứ xở này.  
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung: Con bài lợi hại của Bắc Kinh
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung: Con bài lợi hại của Bắc Kinh
Thông tin đa chiềuicon23/10/2018  
Trung Quốc hiện nắm giữ hơn 1.000 tỷ USD trái phiếu của Mỹ và điều này thường được gọi là “phương án vũ khí hạt nhân” của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ.
Đòn trừng phạt ư? Ông Putin tận dụng chúng để Nga mạnh hơn
Đòn trừng phạt ư? Ông Putin tận dụng chúng để Nga mạnh hơn
Thông tin đa chiềuicon19/10/2018  
Washington nghĩ rằng các biện pháp trừng phạt sẽ thay đổi các tính toán của Moscow, nhưng nền kinh tế Nga vẫn vận hành tốt.    
Khi người ta cố gắn mào cho xe Grab
Khi người ta cố gắn mào cho xe Grab
Thông tin đa chiềuicon15/10/2018  
Các phần mềm ứng dụng gọi xe điện tử sẽ phải đáp ứng tất cả các quy định kinh doanh như một hãng taxi truyền thống.    
Hơn 10 năm nữa, người Việt có rời xa được xe máy?
Hơn 10 năm nữa, người Việt có rời xa được xe máy?
Thông tin đa chiềuicon15/10/2018  
Xe máy sẽ ở đâu trong bức tranh giao thông Việt Nam 2030 và những năm tiếp theo?
Làm nhà cho đường
Làm nhà cho đường
Thông tin đa chiềuicon12/10/2018  
Những người có trách nhiệm với chất lượng công trình bàn tay không sạch và cái đầu không sáng, thì đường cũng sẽ hỏng, mà nhà rồi cũng sẽ nát, không lâu sau đó.
Dự án Nhà hát 1500 tỷ tại Thủ Thiêm:  Tiếng oan cho Nhà hát giao hưởng?
Dự án Nhà hát 1500 tỷ tại Thủ Thiêm:  Tiếng oan cho Nhà hát giao hưởng?
Thông tin đa chiềuicon12/10/2018  
Vấn đề ở chỗ, không phải tại cái nhà hát 1500 tỷ. Nó bị oan. Nó cần cho sự phát triển đời sống tinh thần của người dân như các công trình dân sinh khác.
Đã có nhà nước lo, cứ yên tâm mà… nghèo?
Đã có nhà nước lo, cứ yên tâm mà… nghèo?
Thông tin đa chiềuicon08/10/2018  
Trên bình diện rộng hơn, tâm lý yên vị với cái nghèo vì đã có nhà nước hỗ trợ không chỉ dừng lại ở cấp độ cộng đồng.    
Chương trình hàng ngàn tỷ: Vì sao bị phản ứng?
Chương trình hàng ngàn tỷ: Vì sao bị phản ứng?
Thông tin đa chiềuicon02/10/2018  
Có thể nói, người dân Hà Nội không chống lại việc triển khai chương trình Sữa học đường, mà cái họ cần là sự minh bạch và giám sát chặt chẽ.    
“Vì lợi ích các con tôi có trách nhiệm lên tiếng”
“Vì lợi ích các con tôi có trách nhiệm lên tiếng”
Thông tin đa chiềuicon01/10/2018  
Mỗi đứa trẻ sinh ra có cơ địa, khẩu vị khác nhau. Không phải đứa nào cũng thích uống sữa, không phải đứa trẻ nào cũng có thể uống được sữa, thậm chí có những đứa trẻ còn có thể gặp nguy hiểm tính mạng nếu uống sữa.
Lợi và hại của mô hình Đối tác Công – Tư
Lợi và hại của mô hình Đối tác Công – Tư
Thông tin đa chiềuicon27/09/2018  
Một logic giống như vậy dường như cũng đang được áp dụng cho mô hình đối tác công – tư (PPP).
Quan hưu rồi vẫn ‘xuất ngoại học hỏi’
Quan hưu rồi vẫn ‘xuất ngoại học hỏi’
Thông tin đa chiềuicon26/09/2018  
Điều lạ lùng là đã có chế tài về chuyện xuất ngoại học hỏi của cán bộ, xem ra rất chặt chẽ nhưng không hiểu sao những chuyến “du lịch” trá hình vẫn diễn ra?
Người giàu phải biết khóc
Người giàu phải biết khóc
Thông tin đa chiềuicon24/09/2018  
Người giàu không thể không nhớ ba chữ: Giàu trách nhiệm. Người giàu phải biết khóc, mà phải biết khóc nhiều hơn.
Ông Trần Đại Quang bàn cách củng cố "thế trận lòng dân"
Ông Trần Đại Quang bàn cách củng cố "thế trận lòng dân"
Thông tin đa chiềuicon23/09/2018  
Lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã, đang và sẽ tiếp tục tục làm suy giảm lòng tin của quần chúng với Đảng, với chế độ.
Ông Trần Đại Quang bàn về lợi ích quốc gia trên không gian mạng
Ông Trần Đại Quang bàn về lợi ích quốc gia trên không gian mạng
Thông tin đa chiềuicon21/09/2018  
Do mắc bệnh hiểm nghèo, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã từ trần lúc 10h05 ngày 21/9/2018 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tuần Việt Nam xin trích đăng Chương 5 trong cuốn sách ông viết về an ninh mạng.
Đặt ga ngầm gần Hồ Gươm: "Lúc đầu nghe tôi cũng sốc"
Đặt ga ngầm gần Hồ Gươm: "Lúc đầu nghe tôi cũng sốc"
Thông tin đa chiềuicon21/09/2018  
Bao năm qua, bài toán bảo tồn – phát triển vẫn luôn được đặt ra bức thiết. Việc xây dựng ĐSĐT với ga ngầm C9 lần này cũng vậy thôi.    
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: "Người phát bóng"
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: "Người phát bóng"
Thông tin đa chiềuicon19/09/2018  
Nhiều nhà quan sát cuộc chiến tranh thương mại đồng ý rằng Mỹ đang là “người phát bóng” trong cuộc đấu này. Nhưng cuộc chơi vẫn còn dài.    
Khuynh hướng “tả phái” của giới trẻ Mỹ sẽ đi về đâu?
Khuynh hướng “tả phái” của giới trẻ Mỹ sẽ đi về đâu?
Thông tin đa chiềuicon18/09/2018  
Còn hai tháng nữa người ta sẽ biết liệu khuynh hướng “tả phái” của giới trẻ Mỹ sẽ đi về đâu, rồi giới công nhân từng bầu cho ông Donald Trump sẽ bầu cho ai.
Ăn thịt chó là văn hoá?
Ăn thịt chó là văn hoá?
Thông tin đa chiềuicon17/09/2018  
Tôi đâm hoài nghi, ai ăn cứ ăn, nước mình nó thế, nhưng có thật ăn thịt chó là văn hoá, là phong tục tập quán của người Việt không?
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN