Cái tát và triết lý giáo dục

 - Tôi cho rằng, xứng đáng ban bố trình trạng khẩn cấp cho tình trạng giáo dục Việt Nam hiện nay.

Dư luận đang ồn ã về việc cô giáo ở Quảng Bình bắt học sinh tát bạn, rồi cô cũng tát cái cuối cùng, như một “ân huệ” cuối cùng. Thật không thể tin nổi!

Báo chí cũng đã liệt kê bao nhiêu vụ bạo lực học đường ở mọi cung bậc, ở nhiều cấp học. Đã có rất nhiều tiếng kêu cần có biện pháp xóa bỏ bạo lực học đường.

Tôi cho rằng, bạo lực ở nhà trường xảy ra chỉ là hệ quả của các biện pháp giáo dục đang thi hành trong nhà trường, mà không ít trong số đó đi ngược với tinh thần giáo dục nhân văn, hướng thượng. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phần ngọn; chữa trị cái ngọn mà không chữa cái gốc thì không thể có kết quả.

Cô giáo ở Quảng Bình, khi biện minh cho nỗi bức xúc dẫn đến việc trừng trị học sinh, đã nói về sức ép của điểm thi đua. Hiệu trưởng còn xin báo chí giấu chuyện để nhà trường đạt “trường chuẩn”.

Từ đây lấp ló nguyên nhân cốt tử trong các biện pháp phi giáo dục đang thi hành ở ngôi trường đó.

Cái tát và triết lý giáo dục
Ngành giáo dục cần có triết lý dạy học trò hướng đến “nhân bản, nhân tính, nhân quyền”

Họ hầu như quên mất mục tiêu sản phẩm cuối cùng của giáo dục là con người. Các chỉ tiêu thi đua không bám sát vào nhiệm vụ nâng cao chất lượng đầu ra “sản phẩm cuối cùng” là học sinh, mà đặt nặng hình thức, chú ý các công đoạn trung gian. 

Giáo dục ở nhà trường đặt ra chỉ tiêu thang điểm, xếp hạng; dùng “đội cờ đỏ” để thi hành, giám sát, gây áp lực để thực hiện các chỉ tiêu đó, mới dẫn đến tình trạng bạo lực như trường hợp cô giáo ở Quảng Bình.Họ hầu như quên mất mục tiêu sản phẩm cuối cùng của giáo dục là con người. Các chỉ tiêu thi đua không bám sát vào nhiệm vụ nâng cao chất lượng đầu ra “sản phẩm cuối cùng” là học sinh, mà đặt nặng hình thức, chú ý các công đoạn trung gian.

Chuyện này tương tự như ngành giao thông làm đường, không đặt chỉ tiêu thi đua làm được bao nhiêu mét đường tốt, mà chăm chăm xem xét đã vận chuyển được bao nhiêu khối lượng gạch, đá, xi măng. 

Tôi cho rằng, xứng đáng ban bố trình trạng khẩn cấp cho tình trạng giáo dục Việt Nam hiện nay. Cần phải dũng cảm bãi bỏ toàn bộ những biện pháp gò ép thi đua ở các trường; bãi bỏ hình thức “đội cờ đỏ”, một hình thức dò xét sơ khai; giáo dục học sinh làm quen với không khí đối phó và mất đoàn kết, hoàn toàn không có tính sư phạm. Cần dũng cảm bãi bỏ tất cả những hình thức thi đua, chấm điểm thi đua đặt áp lực lên thày cô và học sinh như hiện nay.

Vậy có câu hỏi, thế thì nhà trường còn lại gì?

Câu trả lời tùy thuộc vào cái gọi là “triết lý giáo dục” mà đã có lần tôi đề cập, nhiều người đã lên tiếng. Nói gọn là cần chú trọng, nhấn mạnh đào tạo con người như thế nào, chú ý đến tính nhân bản, tính người, thay vì áp đặt các chỉ tiêu khác cho các nhà trường, thầy cô.

Chấm điểm thi đua, bạo lực học đường có nguồn gốc từ sự gian dối. Gian dối vừa là gốc đẻ ra những điều xấu xí ở nhà trường; vừa là ngọn, tức là kết quả của các biện pháp áp dụng trong nhà trường.

Chúng ta cần thừa nhận với nhau, gian dối công khai, vô tình hay hữu ý, là tình trạng phổ biến hiện nay.  Vị hiệu trưởng muốn báo chí giấu cho chuyện cô giáo tát học sinh để trường mình đạt “chuẩn”. Đến hiệu trưởng còn lên tiếng công khai về sự gian dối như thế, thì đạt “trường chuẩn” chỉ là một danh hiệu gian dối. Điều đó rõ như ban ngày, nhưng thật đáng buồn, là nó lại trở thành chuyện bình thường.

 

Chuyện học trò quay cóp là gian dối thô thiển, cô giáo tìm cách dạy thêm là gian dối tinh vi, đối phó với “đội cờ đỏ” là gian dối cố tình… Nếu không dạy học sinh tính trung thực, thì những đứa trẻ ấy khó trở thành những người trung thực khi bước vào đời.

Thay vì các biện pháp giáo dục chạy theo thành tích, thi đua, nhà trường cần tập trung vào các tiêu chuẩn “nhân tính” để đào tạo con người có nhân tính, biết bảo vệ nhân tính.

Chúng ta phải đặt câu hỏi, trong số những đứa trẻ nhận lênh tát bạn, có cháu nào hiểu đó là lệnh sai trái, thi hành lệnh đó là đó là sự sỉ nhục? Vì sao các cháu cứ thuận theo cô giáo làm việc sai trái? Chả lẽ không có cháu nào trong số đó biết đến sự nhục nhã, biết nghĩ đến việc tự bảo vệ mình, phản kháng và chống lại bất công?

Nếu ngành giáo dục có triết lý dạy học trò hướng đến “nhân bản, nhân tính, nhân quyền”, hoặc chỉ cần một trong ba yếu tố đó, thì sẽ có biện pháp giáo dục phù hợp.

Nhà trường sẽ đề cao tính trung thực, không khí sư phạm sẽ ngự trị ở trường học. Từ đó sinh ra đối thoại, tình yêu thương, dạy cho nhau biết trọng lễ phép nhưng biết phân biệt phải trái, từ đó sinh ra lòng dũng cảm, sự bao dung.

Tại sao lại sợ không khí dân chủ trong trường học? Nhà trường cần bãi bỏ kiểu dạy áp đặt, coi sự tuân thủ vô điều kiện, coi ngoan ngoãn, vâng lời là tiêu chuẩn đạo đức.

Dường như giao lưu quốc tế không có tác dụng gì với thành trì giáo dục, vậy thì những đứa trẻ sản - phẩm của nền giáo dục Việt Nam - sẽ như thế nào trong bối cảnh toàn cầu hóa? Chúng sẽ ngơ ngác, tự ty, thu mình, và tất nhiên sẽ tụt hậu.

Tại sao giáo dục Việt Nam không đặt ra một yêu cầu là hướng đến “dân tộc, nhân tính, cởi mở”? Dễ nhất là lấy đó làm khẩu hiệu để hành động.

Tại sao cứ phải chạy theo thàn tích “trường chuẩn” với điểm thi đua, với thi dạy giỏi, thi học sinh giỏi, xếp hạng học sinh?

Nếu hướng đến “nhân tính” thì ai cũng có chỗ trong cuộc sống. Sao phải bận tâm xếp hạng con người, phân loại con người theo tiêu chí ai cũng giống ai? Cuộc sống có người giỏi chơi đàn thì có thể dốt toán, người làm đường thì không biết làm thơ…

Nếu không coi tình trạng của giáo dục Việt Nam như một tình trạng khẩn cấp, liên quan đến an nguy vận mệnh quốc gia dân tộc, thì không thể có biện pháp đúng và trúng để chữa được tình trạng hiện nay.

Xuân Hưng

Khi cuộc sống đã tiến lên, giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ cũ?

Khi cuộc sống đã tiến lên, giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ cũ?

Tụt hậu của đất nước, về phương diện nào đó, chính là tụt hậu về giáo dục, mà trước tiên là chậm đổi mới giáo dục.  

Chúng ta sẽ trở thành những con người 'dân tộc” hay “toàn cầu”?

Chúng ta sẽ trở thành những con người 'dân tộc” hay “toàn cầu”?

Hiện nay chúng ta có thể thống nhất với nhau một nhận định chung: Nền giáo dục đang lạc hậu, chưa đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”

“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”

“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
“Nã pháo” vào sự trì trệ
“Nã pháo” vào sự trì trệ
Tiêu điểmicon22/11/2018  
Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nhận xét, cứ khi nào khu vực kinh tế tư nhân được cởi trói thì nền kinh tế lại trở nên sinh động, phát triển nở rộ.
Trung Quốc làm nông dân Pháp mất ăn mất ngủ
Trung Quốc làm nông dân Pháp mất ăn mất ngủ
Tiêu điểmicon22/11/2018  
Điều mà nông dân Pháp thực sự lo là các nguồn tài chính khổng lồ của các nhà đầu tư Trung Quốc, có thể được hậu thuẫn bởi các quỹ nhà nước của Trung Quốc.
Tướng bảo kê đánh bạc: “Mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tướng bảo kê đánh bạc: “Mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon20/11/2018  
Thời nào cũng vậy, vinh hoa phú quý như một thứ ma lực đầy quyến rũ.
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Tiêu điểmicon09/12/2018  
Việc Washington yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu cho thấy Mỹ đã “chơi bài ngửa” với Trung Quốc.
Bắt bà Mạnh- Tại sao lại là một giám đốc tài chính?
Bắt bà Mạnh- Tại sao lại là một giám đốc tài chính?
Tiêu điểmicon08/12/2018  
Giám đốc tài chính tập đoàn Hoa Vi (Huawei) của Trung Quốc, bà Mạnh Vãn Châu bị bắt tại Canada và sẽ được dẫn độ sang Mỹ. Chuyện gì đang xảy ra?
Thể chế nào, doanh nghiệp đó
Thể chế nào, doanh nghiệp đó
Tiêu điểmicon19/11/2018  
Cứ khi nào Nhà nước cởi trói, trao quyền cho người dân, thay vì hạn chế, bao cấp cho họ, sẽ luôn huy động được nguồn lực khổng lồ về tài chính và trí tuệ cho phát triển.
Mỹ đang giúp Trung Quốc gột rửa “nỗi nhục trăm năm”?
Mỹ đang giúp Trung Quốc gột rửa “nỗi nhục trăm năm”?
Tiêu điểmicon17/11/2018  
Cạnh tranh Mỹ- Trung tại Biển Đông không có lợi cho ổn định khu vực. 
Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường
Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường
Tiêu điểmicon16/11/2018  
Hãy cùng tham gia Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” của chúng tôi bằng những bài viết, những góp ý trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai đất nước.
Tứ giác kim cương do Mỹ dẫn đầu có ‘cầm cương’ được Trung Quốc?
Tứ giác kim cương do Mỹ dẫn đầu có ‘cầm cương’ được Trung Quốc?
Tiêu điểmicon14/11/2018  
Việc thúc đẩy hình thành tứ giác kim cương còn có ý nghĩa đặc biệt trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ.    
Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh
Mỹ không thể đối phó Trung Quốc theo kiểu thời chiến tranh lạnh
Tiêu điểmicon13/11/2018  
Sự ra đời của Chiến lược Ấn - Thái thực chất là một nước cờ để kiểm soát, đối kháng một Trung Quốc trỗi dậy thiếu hòa khí?
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Không nắm được tinh thần ấy, nguy cơ sẽ là kêu gọi suông
Tiêu điểmicon12/11/2018  
Cho phép người lao động được thành lập tổ chức công đoàn, song song với tổ chức công đoàn đã có hiện nay  là một điều rất mới mẻ.
Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ kinh tế?
Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ kinh tế?
Tiêu điểmicon06/12/2018  
Câu hỏi đặt ra là tại sao chúng ta không đẩy lùi được “nguy cơ tụt hậu” về kinh tế như đã chỉ ra 30 năm nay và “tụt hậu” cứ đeo đẵng chúng ta?
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Sau bầu cử giữa kỳ, nước Mỹ dưới thời Trump vẫn khó lường
Tiêu điểmicon09/11/2018  
Với thắng lợi tại Hạ viện, liệu đảng Dân chủ có cứu vãn di sản của Chính quyền Obama và thúc đẩy các ưu tiên truyền thống hay không?
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Bầu cử giữa kỳ: ‘Khúc cua’ mới của lịch sử nước Mỹ
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Việc đảng Dân chủ nắm thế đa số tại Hạ viện làm bức tranh chính trị Mỹ “cân bằng” hơn, nhưng có giúp nước Mỹ hiệu quả hơn, mạnh hơn?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Mất Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ xoay xở thế nào?
Tiêu điểmicon08/11/2018  
Sau hai năm nhận được ủng hộ của đa số ở lưỡng viện, giờ mất Hạ viện Tổng thống Donald Trump sẽ xoay xở thế nào?
CPTPP đã ở trong tầm tay
CPTPP đã ở trong tầm tay
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Phiên thảo luận của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sáng 5/11 đã trở nên nhẹ nhàng rất nhiều khi bàn về những điều khoản chưa từng có tiền lệ.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN