Cán bộ ‘hư’, dân đi ‘cửa trước’ cũng khó… lọt

Có biết bao sự cản trở trớ trêu khiến nhiều lúc người ta phải lựa chọn giữa tuân thủ và vi phạm, đâu chỉ là chuyện dừng đèn đỏ hay không.

Sống theo pháp luật có dễ chăng?

Khi những thông tin ám ảnh vụ xe container tông chết 4 người ở Long An còn chưa kịp “nguội”, vài ngày trước, nhiều xe đang dừng đèn đỏ ở ngã tư tại Bình Dương lại bị ôtô tải phía sau lao tới tông trúng. Tai nạn làm 6 người bị thương, phải nhập viện cấp cứu.

Đây chỉ là hai trong rất nhiều vụ “dừng đèn đỏ bị xe tông” từng xảy ra. Người ta không khỏi hoang mang về những tai nạn “trên trời rơi xuống”, khi người tuân thủ pháp luật lại trở thành nạn nhân.

Trong cuộc sống chẳng mấy ai không mong muốn có được sự an bình để yên tâm làm việc, học hành. Tuy vậy, có biết bao sự cản trở trớ trêu khiến nhiều lúc người ta phải lựa chọn giữa pháp luật và cuộc sống, giữa tuân thủ và vi phạm, đâu chỉ là chuyện dừng đèn đỏ hay không.

Người dân muốn lắm tìm hiểu và thực hiện các thủ tục theo đúng quy định, quy trình nhưng lại bất lực trước những thủ tục oái oăm rắc rối, có khi phi lý. Không thể đôi co lý sự với “ông” công chức, cuối cùng có những người đành chọn cách “chủ động” quà cáp, phong bì (trực tiếp hoặc qua những tay “cò”) dù biết đó là hành vi hối lộ bị cấm đoán.

Doanh nghiệp muốn làm ăn tử tế cũng khó có thể thực hiện mọi thứ theo pháp luật trong quá trình sản xuất kinh doanh chừng nào còn tồn tại ti tỉ loại “giấy phép con” thay đổi soành soạch, để rồi chấp nhận “nhờ vả”, đi cửa sau.

Ngay cả các cơ quan nhà nước cũng đâu dễ bỏ qua chuyện thăm hỏi, quà cáp lẫn nhau các dịp lễ tết để thuận lợi mỗi khi có phê duyệt biên chế, kinh phí hàng năm hay dự án. Cái cơ chế “xin cho” hô hét mãi nhưng vẫn cứ tồn tại đâu dễ tiêu vong. Thậm chí cái chuyện “xin-cho” thời 4.0 đã chuyển sang hình thức phết phẩy phần trăm phần nghìn cho nó phù hợp với thời công nghệ số!

Rồi cả tệ nạn tín dụng đen, đòi nợ thuê đang hoành hành dữ dội không đơn giản chỉ vì sự thiếu hiểu biết. Người dân không biết trông cậy vào ai trong những lúc khó khăn phải nhắm mắt đi vay nặng lãi dù biết thế là chui đầu vào rọ. Các chính sách cơ chế hỗ trợ người nghèo có cả, nhưng để “đủ tiêu chuẩn” được vay đôi lúc cũng phải qua những “quy trình” không có trong văn bản. 

Cán bộ ‘hư’, dân đi ‘cửa trước’ cũng khó… lọt
Dù biết sai luật, nhiều người vẫn phải chọn "cửa sau". Ảnh minh họa

Đòi nợ kiểu xã hội đen tồn tại khi người ta thấy khó trông cậy được vào cơ quan bảo vệ pháp luật. Lắm lúc cũng vì cái đám xã hội đen đầu gấu này “làm việc” nhanh chóng hơn, thậm chí là rẻ hơn so với việc theo đuổi kiện tụng dù “lệ phí đòi nợ thuê” có thể lên đến gần nửa số nợ đòi được…

Kể không hết hàng chục hàng trăm lý do đẩy con người đến chỗ phải chấp nhận “sống chung với lũ”, rơi tình thế buộc phải vi phạm để có thể đạt được cái mà họ xứng đáng được hưởng từ sự chở che của luật pháp.

 

Chỉnh quy trình, phải chỉnh cả cán bộ “hư”

Thực tế chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong việc tạo điều kiện cho các cơ quan, tổ chức không phải “quan hệ, ngoại giao”, để người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện thuận lợi nhất công việc của mình mà không phải xin xỏ chạy chọt.

Đó là những nghị quyết, nghị định về đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh… Đó là những quy định về chuyện quà biếu, quà tặng và mới đây là Đề án Văn hóa công sở nhằm góp phần lành mạnh hóa hoạt động công vụ, chống tệ tham nhũng vặt vốn làm xã hội ngứa ngáy. Đó là những đợt ra quân xử lý cơn bão tín dụng đen, xử lý việc đòi nợ thuê. V.v và v.v…

Không phải không có những tín hiệu đáng mừng từ những kết quả ban đầu nhưng hình như sự bền vững vẫn còn phải là điều chờ đợi. Những lo lắng, bức xúc vẫn thường trực mỗi khi phải có việc đến cơ quan công quyền. Và đôi khi trong cuộc sống người ta vẫn cứ phải “khôn ngoan” mà tìm ra cái cách luồn lọt dù chẳng muốn, phải “mua” cả những quyền chính đáng của mình!

Đã có không ít giải pháp được đưa ra. Tuy nhiên có thể khẳng định hai điều.

Một là, không một giải pháp đơn lẻ nào có thể giải quyết, mà cần có một hệ thống liên hoàn các giải pháp với sự đồng bộ và vào cuộc của tất cả các bên, nhà nước, xã hội và từng người. Điều người ta hay nói đến là do cơ chế chính sách, tuy nhiên như Thủ tướng đã nói, cơ chế cũng do cán bộ mà ra. Vì vậy, cùng với việc chủ động rà soát để phát hiện để cắt bỏ ngay những quy định bất hợp lý, cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát việc thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước.

Đây là điều mang ý nghĩa quyết định. Chẳng hạn, trong vụ xe container tông người ở Long An, ngay cả khi tìm ra một trong những nguyên nhân là tài xế ngủ gật vì dùng ma túy, thì trách nhiệm không chỉ thuộc về người đó hay doanh nghiệp sử dụng anh ta. Dư luận đòi hỏi truy trách nhiệm với cả các cá nhân, cơ quan quản lý giáo thông đã không làm chức trách hoặc vì lý do lợi ích mà “lờ đi” cho những vi phạm gây đến hậu quả thảm khốc.

Việc người dân phải tìm đến với tín dụng đen, trông cậy vào những tay “cò chuyên nghiệp” hay đòi nợ thuê theo kiểu xã hội đen cũng có phần nguyên nhân từ sự yếu kém và thiếu trách nhiệm của bộ máy công quyền.

Thứ hai, dù có giải pháp hay một hệ thống giải pháp đi chăng nữa, hiệu quả cũng không thể đến ngay và luôn. Nó đòi hỏi cả một quá trình thường xuyên liên tục, với tinh thần trách nhiệm cao của các cơ quản quản lý và đội ngũ công chức tận tâm, liêm chính. Chứ không chỉ là những đợt ra quân, những chiến dịch ồn ào giống như một liều thuốc giảm đau, chỉ có tác dụng xoa dịu nhất thời trong khi bệnh tật ung nhọt vẫn còn nguyên đó và có thể phát tác bất kỳ lúc nào với những hậu quả khôn lường.

TS. Đinh Văn Minh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
“Bứt phá” bằng đổi mới tư duy và hành động quyết liệt
“Bứt phá” bằng đổi mới tư duy và hành động quyết liệt
Tiêu điểmicon10/01/2019  
 - Không tăng trưởng cao, bền vững thì khoảng cách với các nước ngày càng doãng ra, chúng ta sẽ tụt hậu.
Cơ quan tiếp dân có gì ‘mật’ mà cấm chụp ảnh, ghi âm?
Cơ quan tiếp dân có gì ‘mật’ mà cấm chụp ảnh, ghi âm?
Tiêu điểmicon09/01/2019  
 - Cần trao quyền rộng rãi cho người dân quay phim, ghi hình để thực thi giám sát.
Thế giới vắng "thuyền trưởng" nhưng Việt Nam đã làm tốt việc của mình
Thế giới vắng "thuyền trưởng" nhưng Việt Nam đã làm tốt việc của mình
Tiêu điểmicon09/01/2019  
 - Việt Nam đã vượt qua nhiều con sóng lớn của năm 2018, giữ con thuyền quốc gia đi đúng hướng, nhưng phía trước vẫn còn những yếu tố khó đoán định.
Ẩn dụ mới và những thách thức dị thường
Ẩn dụ mới và những thách thức dị thường
Tiêu điểmicon08/01/2019  
 - Chúng ta vẫn thường nói hai mặt đồng tiền để chỉ cái tốt và xấu, tích cực và tiêu cực song hành trong mọi hiện tượng. Nhưng thế giới đã thay đổi. 
Đội quân giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng
Đội quân giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng
Tiêu điểmicon07/01/2019  
 - Các lãnh đạo Campuchia khẳng định, quân đội nhân dân VN đã giải phóng đất nước họ khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot.
"Quyền tài sản của chúng ta còn rất yếu"
"Quyền tài sản của chúng ta còn rất yếu"
Tiêu điểmicon07/01/2019  
 - Các cải cách nhằm bảo vệ đầu tư tư nhân theo thị trường còn rất nhiều không gian để hoàn thiện.
Cuộc chiến hồi sinh cho dân tộc Khmer
Cuộc chiến hồi sinh cho dân tộc Khmer
Tiêu điểmicon06/01/2019  
 - Các lãnh đạo Campuchia khẳng định, quân đội nhân dân Việt Nam đã giải phóng đất nước họ khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot.  
Cuộc giải cứu Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Cuộc giải cứu Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Tiêu điểmicon05/01/2019  
- Heng Samrin và Hunsen khi đó là những người đứng đầu danh sách thanh trừng của Khmer Đỏ.
Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’
Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’
Tiêu điểmicon05/01/2019  
Nếu chỉ xử phạt lái xe thì không giải quyết được tận gốc vấn đề, vì hành vi vi phạm trên chỉ là phần nổi của tảng băng.  
Người Campuchia gọi bộ đội tình nguyện là gì?
Người Campuchia gọi bộ đội tình nguyện là gì?
Tiêu điểmicon04/01/2019  
 - Trung tướng Khuất Duy Tiến kể, khi đó những người lính như ông đều tin đó chỉ là những tranh chấp lãnh thổ bình thường giữa hai đất nước.
Chẳng lẽ Campuchia văn minh hơn ta đến thế?
Chẳng lẽ Campuchia văn minh hơn ta đến thế?
Tiêu điểmicon05/01/2019  
 - Từ sự việc xe container tông 4 người chết ở Long An càng thôi thúc chúng ta đưa ra những giải pháp chấm dứt thảm họa như thế trong tương lai.
Từ hai cánh én báo tin vui
Từ hai cánh én báo tin vui
Tiêu điểmicon04/01/2019  
Các bộ làm kinh tế ngành, qui hoạch ngành, kế hoạch ngành trong phạm vi cả nước nhưng đã bị chia ra thành từng khúc rời rạc trong các nền kinh tế địa phương để rồi phải cơ cấu lại tất cả.
Tài sản trong dân đâu chỉ có 500 tấn vàng
Tài sản trong dân đâu chỉ có 500 tấn vàng
Tiêu điểmicon03/01/2019  
Mấy năm nay Chính phủ đang băn khoăn tìm giải pháp làm sao để huy động 500 tấn vàng trong dân nhưng dân chúng còn có một loại tài sản giá trị hơn nhiều lần cần kích hoạt cho phát triển.
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Tiêu điểmicon02/01/2019  
Giải quyết tình trạng lưỡng nan giữa “bí mật nhà nước” và quyền được biết của người dân không phải là điều dễ dàng.  
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
TuanVietNamicon02/01/2019  
Giống như khi xuất hiện xe đạp, những người nuôi ngựa sẽ đưa hiệp hội xe đạp ra tòa; rồi liên hiệp hội các nhà nuôi ngựa, xe đạp, ô tô, xe lửa sẽ kiện hiệp hội máy bay thương mại…
Vượt lên định mệnh
Vượt lên định mệnh
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Như là một quy luật, mỗi giai đoạn lịch sử, khi đất nước gặp phải những thách thức tưởng không thể vượt qua, lại xuất hiện con người trí lự, yêu nước thương dân, đứng mũi chịu sào, cùng dân tộc hoá giải thách thức.   
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc đi nhắc lại yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết của Đảng. Đó mới chính là chìa khóa để Việt Nam trở nên thịnh vượng.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN